Octrooi

Een externe link: putdeksel, bestaande uit een ijzeren bovendeel en een daaraan verbonden betonnen bak. Of een multifunctionele externe link: wandelwagen, die ouders in alle mogelijke standen kunnen zetten. Nederland kent duizenden uitvindingen die beschermd zijn met een octrooi. Dit is het recht om als enige te profiteren van een uitvinding. 

Beschermen van een uitvinding

Octrooi is in het buitenland beter bekend als patent. Jaarlijks komen in Nederland tussen 2.000 en 3.000 aanvragen binnen bij Agentschap NL divisie externe link: NL Octrooicentrum.

Het octrooi beschermt een uitvinding voor maximaal 20 jaar. In die tijd mag de houder zijn concurrenten verbieden om de technologie te kopiëren of commercieel toe te passen. Zo krijgt het bedrijf de mogelijkheid om de investeringen voor de ontwikkeling terug te verdienen. Door octrooien uit te geven maakt de overheid het dus aantrekkelijk voor bedrijven om te blijven innoveren. 

Een papieren octrooiaanvraag in Nederland kost € 120. Wie zijn octrooiaanvraag online indient, betaalt € 80. Vanaf het derde jaar nadat de aanvraag is ingediend, moet de uitvinder een instandhoudingtaks betalen om het octrooi in stand te houden. Uitvinders kunnen een octrooi aanvragen via de website van externe link: NL Octrooicentrum.

Database voor octrooien

Wanneer het octrooi is toegekend wordt de technologie openbaar gemaakt in de externe link: octrooiliteratuur. Bedrijven kunnen deze database gebruiken om hun eigen R&D beleid uit te zetten. Bijvoorbeeld door te checken of de technologie die zij willen ontwikkelen al door een concurrent is geregistreerd. Ondernemers gebruiken de octrooiliteratuur soms ook om uit te zoeken welke concurrenten al speur- en ontwikkelingswerk verrichten naar een bepaalde techniek.

Rijksoctrooiwet 1995

De externe link: Rijksoctrooiwet 1995 bepaalt aan welke regels uitvindingen moeten voldoen om bescherming te krijgen. De wet is mede bepaald door internationale verdragen, zoals het Europees Octrooiverdrag van München en de Europese richtlijn Handhaving Intellectuele Eigendomsrechten.

In de Rijksoctrooiwet staat onder andere dat alle aanvragers een octrooi krijgen voor maximaal 20 jaar. Uitvinders mogen hun aanvraag in het Nederland of in het Engels indienen. Hierdoor kunnen zij besparen op de vertaalkosten, wanneer zij hun octrooiaanvraag in een Engelstalige octrooiprocedure voortzetten. De conclusies moeten Nederlandstalig zijn.

Economische Zaken, Lanbouw en Innovatie verantwoordelijk

Het ministerie van Economische Zaken, Lanbouw en Innovatie (EL&I) is verantwoordelijk voor het beleid en de regelgeving op het gebied van octrooien. EL&I brengt het Nederlandse standpunt in bij de Europese Unie, het Europees Octrooi Bureau en de Wereldorganisatie Intellectuele Eigendom (WIPO). NL Octrooicentrum voert het beleid namens EL&I uit.

Octrooi in het buitenland

Het octrooi is een nationaal recht. Een uitvinder die zijn product buiten Nederland wil beschermen, moet daarvoor aanvullende octrooien aanvragen. Het Europees Octrooiverdrag (EOV) regelt de aanvraag en verlening van octrooien voor meerdere Europese landen. De procedure duurt gemiddeld vier jaar, waarin een uitvinding wordt getoetst op nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid. De aanvraag resulteert in een bundel nationale octrooien. Regionale octrooiaanvragen zijn ook mogelijk in Afrika, Zuidoost-Azië, en een deel van de voormalige Sovjet-Unie.

Het externe link: Verdrag tot samenwerking inzake octrooien (Patent Coorperation Treaty/PCT) van 1970 maakt het mogelijk om een wereldwijd octrooi aan te vragen. In tegenstelling tot de Europese verleningsprocedure krijgt de ondernemer niet direct een octrooi. Het zou onbetaalbaar zijn om een octrooi aan te vragen in alle 138 landen die aangesloten zijn bij het PCT-verdrag. Daarom krijgen ondernemers dertig maanden de tijd om te beslissen in welke delen van de wereld zij een octrooi willen hebben. De World Intellectual Property Organisation (WIPO) voert het verdrag uit.