Vraag en antwoord

Wat is auteursrecht en wat zijn naburige rechten?

Auteursrecht is het recht van de auteur van een literair werk, wetenschappelijk werk of kunstwerk om te bepalen hoe, waar en wanneer zijn werk wordt gepubliceerd of vermenigvuldigd. Auteursrecht heet ook wel copyright. Een werk is auteursrechtelijk beschermd wanneer het origineel is en het stempel van de maker draagt. Naburige rechten beschermen het werk van uitvoerend kunstenaars zoals zangers, musici en toneelspelers.

Auteurswet 1912

Auteursrecht is in Nederland in de Auteurswet 1912 vastgelegd. De Auteurswet beschermt bijna alles wat er op het gebied van letterkunde, wetenschap of kunst wordt gemaakt. De wet biedt in veel gevallen uitkomst over wat wel en niet mag. Als iemand de maker is van een werk, heeft diegene in principe als enige het recht om dit te publiceren of te kopiëren. U mag wel voor eigen gebruik kopieën maken. U mag deze niet verspreiden of openbaar maken.

Doel van het auteursrecht

Het primaire doel van het auteursrecht is de economische en morele belangen van de auteur te beschermen. De regels op het gebied van auteursrecht moeten ook rekening houden met de belangen van anderen. U moet bijvoorbeeld boeken kunnen kopen en bibliotheken moeten cd's kunnen uitlenen.

Overdragen van het auteursrecht

Het recht om te publiceren of te kopiëren kunt u ook aan iemand anders geven, verkopen of nalaten bij erfenis. Bij overdracht krijgt degene aan wie u uw rechten overdraagt zeggenschap over het verdere gebruik van uw werk. Aan de overdracht van uw rechten kunt u (financiële) voorwaarden stellen. Om het auteursrecht aan iemand anders over te dragen moet u een akte (laten) opstellen, waarin precies is beschreven wat die overdracht inhoudt.

Naburige rechten

Naburige rechten beschermen het werk van uitvoerend kunstenaars (zangers, musici, acteurs en dansers), platenmaatschappijen en omroeporganisaties. De bescherming lijkt op die van het auteursrecht, vandaar de term “naburig”. Naburige rechten geven het recht te bepalen of en tegen welke voorwaarden anderen iets mogen kopiëren of in het openbaar brengen. De naburige rechten zijn internationaal vastgelegd in de Conventie van Rome uit 1961. Hoe in Nederland de rechten van uitvoerend kunstenaars, platenmaatschappijen en omroeporganisaties zijn geregeld, staat in de Wet op de naburige rechten uit 1993.

Kopie van paspoort of rijbewijs

De Nederlandse Staat heeft het auteursrecht op Nederlandse reisdocumenten. In sommige gevallen kan het wettelijk verplicht zijn om een kopie van een reisdocument of identiteitsdocument in de administratie te bewaren. Dit is niet in strijd met de auteursrechtelijke bescherming van het reisdocument. Als er om een kopie van uw reisdocument wordt gevraagd, kunt u dit weigeren als daarvoor geen wettelijke verplichting wordt aangevoerd. Het is overigens niet strafbaar om een kopie van uw reisdocument aan een derde te geven. U moet zich wel realiseren dat u hier zeer zorgvuldig mee om moet gaan ter voorkoming van misbruik van uw persoonsgegevens. Zo kunt u bijvoorbeeld op de kopie een tekst schrijven waarvoor de kopie bedoeld is.

Andere vragen