Europese stresstest kerncentrales

Het ongeval met de kerncentrales in Fukushima in maart 2011 heeft de landen van de Europese Unie (EU) doen besluiten om alle 143 kerncentrales in Europa te onderwerpen aan een stresstest. Deze stresstests vinden vanaf 1 juni 2011 plaats.

Leren van ongeluk in Fukushima

De stresstest is een aanvulling op bestaande nationale veiligheidsstudies. Doel ervan is om te leren van wat er gebeurd is in Japan en zo te voorkomen dat een dergelijk ongeval ook in Europa gebeurt.

Mocht een nucleaire installatie niet 'slagen' voor de Europese stresstest, dan moet het verantwoordelijke land maatregelen nemen of de centrale tijdelijk of definitief sluiten.

Inhoud stresstest

De European Nuclear Safety Regulators Group (ENSREG) en de Europese Commissie hebben op 25 mei 2011 overeenstemming bereikt over de inhoud en procedure voor de Europese stresstest.

De test moet duidelijk maken of een kerncentrale is opgewassen tegen de effecten van de volgende gebeurtenissen:

• natuurrampen: aardbevingen, overstromingen, extreme kou, extreme hitte, sneeuw, ijs, stormen, tornado's, zware regen en andere extreme natuurlijke omstandigheden;
• menselijke fouten en acties. Dit kunnen zijn: vliegtuigongevallen en explosies in de buurt van kerncentrales (bijvoorbeeld door een gasexplosie of ontploffende olietanker);
• terroristische acties.

Nederland: stresstest voor kerncentrale en onderzoeksreactoren

De Europese afspraken over de stresstest hebben betrekking op kerncentrales.

De enige kerncentrale in Nederland is in het Zeeuwse Borssele. Voor de centrale gelden strenge veiligheidseisen. Zo wordt Borssele elke 10 jaar indien nodig aangepast aan de nieuwe technologieën. De belangrijkste gebouwen en veiligheidssystemen zijn ontworpen om bestand te zijn tegen een aardbeving van 5.2 op de schaal van Richter en een overstroming die leidt tot een waterstand van 7.3 meter boven NAP.

Nederland kiest er voor om, naast de kerncentrale Borssele, ook andere kerninstallaties aan een stresstest te onderwerpen. Dit betreft:

• de Hoge Flux reactor en de Lage Flux reactor in Petten;
• de Hoger Onderwijsreactor in Delft;
• de opslaglocatie voor radioactief afval van COVRA in Nieuwdorp;
• de uraniumverrijkingsfabriek van Urenco in Almelo.

Op 1 juni 2011 hebben de vergunninghouders van de onderzoeksreactoren (NRG en TU Delft) een brief over de stresstest ontvangen van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I). Op 20 september 2011 heeft het ministerie eenzelfde brief aan de COVRA en Urenco gestuurd.

Voor de kerncentrale Dodewaard is de stresstest niet zinvol. Deze (voormalige) kerncentrale is momenteel in zogenaamde ‘veilige insluiting’. Er is geen splijtstof aanwezig en geen koeling nodig.

Resultaat stresstest kerncentrale Borssele

De kerncentrale Borssele voldoet ruim aan de veiligheidseisen uit de huidige vergunning. Dat staat in het Nationaal Rapport over de stresstest in Borssele, dat de regering op 20 december 2011 naar de Tweede Kamer en de Europese Commissie heeft gestuurd.

Het Nationaal Rapport is gebaseerd op het stresstestrapport van 31 oktober 2011 van vergunninghouder EPZ (Elektriciteitsproductiemaatschappij Zuid-Nederland). Dit rapport is beoordeeld door verschillende onafhankelijke deskundigen, waaronder de Kernfysische Dienst. Deze beoordelingen zijn verwerkt in het Nationaal Rapport. Hierin geeft minister Verhagen een toelichting op zijn oordeel en conclusies over de stresstest. In januari 2012 is een uitgebreide Nederlandse samenvatting van het Nationaal Rapport verschenen.

Europese beoordeling van stresstest

Deskundigen uit verschillende Europese landen vinden dat de stresstest goed is uitgevoerd. Ze onderschrijven de conclusie dat de kerncentrale Borssele ruim aan de veiligheidseisen voldoet. Dit blijkt uit de ‘peer review’, die de minister van EL&I op 8 mei 2012 naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In de peer review geven EU-landen een oordeel over elkaars stresstesten.

In het nationale stresstestrapport staan ook aanbevelingen om de veiligheidsmarges verder te vergroten, bijvoorbeeld procedures aanpassen en nadere studies over extreem zware overstromingen. Deze voorstellen worden nu verder uitgewerkt en ingevoerd. De minister neemt de lessen die uit de stresstest geleerd kunnen worden, mee in de eisen voor het ontwerp van een eventuele nieuwe kerncentrale. De opstellers van de peer review zijn positief over deze voorstellen om de veiligheidsmarges (bovenop de eisen) te verhogen.

De Europese Commissie zal de definitieve rapportage over de Europese stresstest in juni 2012 aan de Europese Raad presenteren.

Resultaten stresstest onderzoeksreactoren

De Hoger Onderwijs Reactor in Delft en de nucleaire installaties op de Onderzoekslocatie Petten hebben volgens de vergunninghouders de Europese stresstest met goed gevolg doorstaan. Dat blijkt uit de eindrapporten die het Reactor Instituut Delft (RID) en de Nuclear Research and consultancy Group (NRG) op 29 februari 2012 naar het ministerie van EL&I hebben gestuurd. In de stresstest is gekeken naar combinaties van onwaarschijnlijke risico’s, zoals extreem weer, overstromingen, aardbevingen, stroomuitval en schade door menselijk handelen (Man Made Events). Volgens de twee vergunninghouders zijn de nucleaire installaties ruim bestand tegen deze onderzochte risico’s.

De komende maanden beoordeelt het ministerie van EL&I de eindrapporten. Daarbij wordt het ministerie ondersteund door de Kernfysische Dienst (KFD), de onafhankelijke toezichthouder op nucleaire installaties in Nederland. Na beoordeling stuurt minister Verhagen de definitieve resultaten medio mei 2012 aan de Tweede Kamer.

Planning stresstesten

15 augustus 2011	Tussenrapport vergunninghouder EPZ kerncentrale Borssele
15 september 2011	Tussenrapport nationale autoriteiten
31 oktober 2011	Definitief rapport vergunninghouder EPZ kerncentrale Borssele
31 december 2011	Definitief Nationaal Rapport naar Tweede Kamer en Europese Commissie
16 november 2011	Voortgangsrapporten TU Delft en NRG
24 november 2011	Voortgangsrapportage EC/ENSREG aan EU
29 februari 2012	Eindrapportage TU Delft en NRG
30 april 2012	Peer review afgerond
juni 2012	Definitieve rapportage Europese Commissie/ENSREG

Buurlanden

Ook buurlanden van de EU zoals Zwitserland en Litouwen hebben hun kerncentrales aan de Europese stresstest onderworpen.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn