Hoe kan ik mezelf beschermen bij een kernongeval?

Kerncentrales worden streng beveiligd. De kans op een kernongeval is dus zeer klein. Mocht dit toch gebeuren in Nederland of in de buurt van Nederland, dan treedt meteen een noodplan van de overheid in werking (het NPK Responsplan). U kunt zelf ook maatregelen nemen om de kans op besmetting met radioactieve stoffen zo klein mogelijk te houden.

Maatregelen bij kernongeval
Maatregelen overheid bij kernongeval
Schuilen bij kernongeval
Jodiumtabletten innemen
Evacueren bij kernongeval
Voedseladviezen bij kernongeval
Besmetting drinkwater
Meer informatie

Maatregelen bij kernongeval

Bij een (nucleaire) ramp loeien de sirenes. Neem dan de volgende maatregelen:

Ga naar binnen en sluit ramen en deuren en zet de ventilatie uit. Blijf binnen tot het alarm officieel is opgeheven.
Bent u onderweg in een auto, zet dan de ventilatie af.
Zet radio of tv aan. De regionale rampenzender vertelt welke verdere maatregelen u het beste kunt nemen.
Volg de aanbevelingen van overheid en hulpdiensten op.

Maatregelen overheid bij kernongeval

In de eerste fase van een kernongeval kan de overheid de volgende maatregelen afkondigen of adviseren:

schuilen;
jodiumtabletten innemen (jodiumprofylaxe);
evacuatie;
huidontsmetting;
voedseladviezen.

Schuilen bij kernongeval

Bij een kernongeval kan er een radioactieve wolk vrijkomen. De radioactieve stoffen uit zo'n wolk kunnen uw huid en kleding besmetten en u kunt deze stoffen ook inademen. Door te schuilen kunt u dit grotendeels voorkomen. Via de rampenzender hoort u of en hoelang u moet schuilen.

Jodiumtabletten innemen

De radioactieve stoffen die bij een kernongeval vrijkomen, kunnen radioactief jodium bevatten. Dit radioactieve jodium wordt na inademing opgenomen in de schildklier. Door tabletten te slikken met niet-radioactief jodium neemt de schildklier minder van het radioactief jodium op. Overigens beschermen de tabletten niet tegen de opname van andere radioactieve stoffen.

Niet iedereen moet jodiumtabletten innemen. Er kan geadviseerd worden om alleen kinderen en jongeren een tablet te laten innemen. Mensen boven de 45 jaar zal geadviseerd worden om de tablet niet in te nemen. De rampenzender zal hier duidelijk over zijn. De volgende mensen moeten absoluut geen jodiumtabletten nemen:

mensen die allergisch zijn voor jodium;
mensen die lijden aan de zeldzame ziektes dermatitis herpetiformis van Duhring, iododerma tuberosum, hypocomplementaire vasculitis, myotonia congenit. Indien u aan een van deze ziektes lijdt, zal de huisarts u waarschuwen.

Via de rampenzender krijgt u te horen of jodiumtabletten moeten worden ingenomen, en door wie. U moet alleen jodiumtabletten innemen als de overheid dat via de rampenzender adviseert. Bij een ongeval worden door de gemeente tijdig jodiumtabletten gedistribueerd.

Evacueren bij kernongeval

Alleen bij zeer ernstige kernongevallen zal een gebied direct rondom de centrale moeten worden geëvacueerd. Het gaat hier om uitzonderlijke kernrampen waarbij gebieden zwaar besmet raken met radioactiviteit.
Wanneer evacuatie nodig is, krijgt u dit te horen via de rampenzender, en eventueel via geluidswagens. De overheid richt dan speciale opvangcentra in. Soms kan de overheid adviseren eerst te schuilen totdat de radioactieve wolk is overgetrokken, voordat een gebied wordt geëvacueerd.

Voedseladviezen bij kernongeval

Een radioactieve wolk kan gewassen en vee besmetten in het gebied waar deze overheen trekt. Door een oogst- en slachtverbod af te kondigen voorkomt de overheid dat er radioactief voedsel op de markt komt. Boeren kunnen ook verplicht worden hun dieren op stal te houden. Verder kan de overheid de handel in groente, vlees, vis en melkproducten beperken.
Na een kernongeval kunt u verpakte voedingsmiddelen, zoals groenten in blik, in ieder geval eten. Eet geen onverpakte voedingsmiddelen, of groenten uit uw eigen tuin.

Besmetting drinkwater

Wanneer het drinkwater besmet is hoort u dat via radio, tv of omroepwagens. In ernstige gevallen kan de levering stopgezet worden. Bij langdurige onderbreking kunnen waterbedrijven (nood)drinkwater leveren, bijvoorbeeld met wagens en watertanks. De waterbedrijven en de overheid hebben hier draaiboeken voor klaarliggen.