Vormen van kinderopvang

Nederland kent 3 formele vormen van kinderopvang: kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderopvang. Ouders kunnen ook gebruik maken van peuterspeelzalen.

Kinderdagverblijf (KDV)

Bij een kinderdagverblijf (crèche) kunnen ouders terecht voor de opvang van hun kinderen in de leeftijd van 6 weken tot 4 jaar.

De kinderen worden opgevangen in een vaste groep. De groepsgrootte is afhankelijk van de leeftijd van de kinderen en de beschikbare ruimte in het kinderdagverblijf. De kinderen zijn vaak op leeftijd ingedeeld (horizontale groep). Maar het komt steeds vaker voor dat kinderen van verschillende leeftijden bij elkaar in een groep worden geplaatst (verticale groep). De kinderen worden begeleid en verzorgd door pedagogisch medewerkers met minimaal een mbo3-opleiding (conform de cao kinderopvang).

De meeste kinderdagverblijven zijn alle werkdagen geopend, met wisselende openingstijden tussen 07.30 tot 18.30 uur. Ook bieden sommige kinderdagverblijven een 24-uurs opvang.

Buitenschoolse opvang (BSO)

Buitenschoolse opvang (BSO) is bedoeld voor kinderen van 4 tot 12 jaar die de basisschool bezoeken. De BSO kan bestaan uit opvang voor schooltijd, na schooltijd, op vrije dagen of tijdens schoolvakanties.

Basisscholen zijn verplicht de aansluiting met de voor- en naschoolse opvang, tussen 07.30 en 18.30 uur, te organiseren als ouders hierom vragen. Scholen kunnen dit zelf doen of een samenwerking met een kinderopvangorganisatie aangaan.

Hierbij zijn de volgende punten van belang:

  • Ouders blijven zelf verantwoordelijk voor de opvang van hun kind(eren). Zij betalen de kosten en kunnen (onder bepaalde voorwaarden) een tegemoetkoming in de kosten krijgen via de externe link: Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko).
  • Ouders maken hun wensen kenbaar bij de school. De scholen werken dit in overleg met de medezeggenschapsraad uit in een model.
  • De opvang kan plaatsvinden in een geregistreerd kindercentrum (al dan niet binnen het schoolgebouw) ofwel bij een geregistreerde gastouder via een geregistreerd gastouderbureau.
  • In het geval er te weinig plaats is in de buitenschoolse opvang, moet de school naar alternatieven zoeken. De school kan echter niet meer doen dan haalbaar is.

Proef betere aansluiting school en buitenschoolse opvang

In 2012 start in enkele gemeenten een proef, waarbij scholen en buitenschoolse opvang intensiever gaan samenwerken. Onderzoek wijst namelijk uit dat veel vrouwen bereid zijn meer uren te gaan werken. Ook gaan ze weer aan het werk als arbeid en zorg beter te combineren zijn. Door een intensieve samenwerking kunnen scholen en buitenschoolse opvang een sluitend aanbod bieden voor werkende ouders met kinderen. Dit jaar (2012) wordt bekendgemaakt welke gemeenten meedoen aan deze proef.

Gastouderopvang

Voor ouders die onregelmatige werktijden hebben, in dunbevolkte gebieden wonen of opvang zoeken in een huiselijke sfeer, biedt gastouderopvang goede mogelijkheden.

Gastouderopvang is volgens de Wko opvang in een gezinssituatie die plaatsvindt door tussenkomst van een geregistreerd gastouderbureau. In de wet wordt de term 'voorziening voor gastouderopvang' gebruikt. Dit is de wettelijke term voor de combinatie van een gastouder en een opvanglocatie.

De gastouderopvang wordt verzorgd door een geregistreerde gastouder. Deze kan op het eigen woonadres kinderen opvangen of op het woonadres van een van de vraagouders van de kinderen die worden opgevangen. Als de opvang bij een van de vraagouders plaatsvindt, kunnen daar ook kinderen van andere ouders worden opgevangen.

Peuterspeelzaal

Ouders van kinderen tussen 2,5 en 4 jaar kunnen ervoor kiezen om hun kinderen naar de kinderopvang of naar de peuterspeelzaal te brengen. Een peuterspeelzaal is geen vorm van kinderopvang. Ouders van kinderen op een peuterspeelzaal kunnen hiervoor dus geen kinderopvangtoeslag aanvragen.

Voorschoolse en vroegschoolse educatie

Kinderen van 0 tot 4 jaar met een taalachterstand kunnen voorschoolse educatie krijgen bij de kinderopvang en peuterspeelzalen. Deze lessen zijn om te vermijden dat kinderen op jonge leeftijd een achterstand oplopen die ze niet meer kunnen inhalen.

Voorschoolse educatie kan alleen worden aangeboden in voorzieningen waar de basiskwaliteit op orde is en wordt voldaan aan de externe link: aanvullende eisen voor het aanbieden van voorschoolse educatie.

Gemeenten zijn verplicht een goed aanbod van voorschoolse en vroegschoolse educatie (vve) aan te bieden. Peuterspeelzalen en kinderdagverblijven gaan daarom meer samenwerken.

Klein meisje drinkt blauwe beker leeg, tijdens de maaltijd op het kinderdagverbijf.

Zie ook