Vraag en antwoord

Aan welke eisen moeten gastouders voldoen?

Gastouders moeten aan verschillende eisen voldoen. Bent u gastouder, dan moet u geregistreerd staan in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP). Ook moet u het juiste diploma of certificaat hebben. De locatie(s) waar u gastouder bent, moet voldoen aan de eisen. Daarnaast mag u niet te veel kinderen opvangen en moet u de betalingen goed regelen. Alleen als u geregistreerd staat in het LRKP hebben uw vraagouders recht op kinderopvangtoeslag.

Locatie gastouderopvang

Voor de locatie waar u gastouder bent, gelden de volgende voorschriften:

  • U mag op meerdere locaties kinderen opvangen.
  • Als u opvang aanbiedt in het huis van een van de vraagouders, mag u daar kinderen opvangen van verschillende ouders.
  • Op het woonadres van een vraagouder kunnen meerdere gastouders werken. Bijvoorbeeld als 2 gastouders ieder een deel van de week de opvang verzorgen. Een gastouder mag niet werken op het woonadres van een andere gastouder.
  • Als u een kortdurende ziekte heeft, zoals een griepje, mag u zich laten vervangen door een andere gekwalificeerde gastouder. Dit kan op de locatie waar u werkt. Als u langer uit de roulatie bent, moet de opvang worden verplaatst naar de locatie waar de vervangende gastouder geregistreerd staat. Dit betekent dat de kinderen tijdelijk op een ander adres zullen worden opgevangen.

Overige vereisten aan de locatie gastouderopvang:

  • Als u kinderen tot 1,5 jaar opvangt, moet u een aparte slaapruimte hebben voor deze kinderen.
  • Er zijn binnen en buiten voldoende speelmogelijkheden.
  • U kunt geen gastouder zijn als u op hetzelfde adres woont als de ouders van het kind dat u wilt opvangen, dus bijvoorbeeld wanneer u au pair bent.
  • Als u 4 of meer kinderen tegelijk opvangt, heeft u een achterwacht die telefonisch bereikbaar moet zijn en bij calamiteiten binnen 15 minuten aanwezig kan zijn.
  • De woning is altijd volledig rookvrij en er zijn voldoende goed functionerende rookmelders.

Overige vereisten gastouder en betalingen

Vraagouders mogen u niet rechtstreeks betalen. Betalingen tussen ouders en gastouders lopen via het gastouderbureau. De Belastingdienst of de GGD kan dit controleren. Verder gelden de volgende vereisten:

  • Als u jonger bent dan 18 jaar mag u geen gastouder zijn.
  • Tijdens het werk spreekt u Nederlands, Fries of een andere Nederlandse streektaal. Als de opgevangen kinderen tijdelijk in Nederland wonen (bijvoorbeeld expats), mag u een andere taal spreken.
  • U moet voordat u start met uw werkzaamheden als gastouder een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overhandigen aan het gastouderbureau. De VOG mag op dat moment niet ouder zijn dan 2 maanden. Vanaf 1 juli 2012 moeten ook alle vrijwilligers en stagiaires in het bezit zijn van een VOG. Ook stagiaires die korter dan 3 maanden worden ingezet.
  • Als u thuis kinderen opvangt, moeten uw huisgenoten van 18 jaar of ouder ook een VOG hebben.
  • Als u kinderen opvangt op het adres van de vraagouder, hoeft alleen u als gastouder een VOG te hebben.
  • Als 1 of meer van uw eigen kinderen onder toezicht staan, kunt u geen gastouder zijn.
  • De houder (ondernemer) kan geen gastouder zijn bij het eigen gastouderbureau of als ouder gebruik maken van de diensten van het bureau. Wel kan hij bemiddelingswerker zijn.

Gastouders en regeling dienstverlening aan huis

Sommige gastouders gebruiken de Regeling dienstverlening aan huis om te werken als gastouder. Als de vraagouder recht wil hebben op kinderopvangtoeslag, dan moet u als gastouder voldoen aan alle voorwaarden van de Regeling dienstverlening aan huis en ook aan de eisen in de externe link: Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen.

Als u maximaal 3 dagen per week werkt als gastouder, kunt u onder de regeling dienstverlening aan huis vallen. Dit hangt af van het soort contract dat u afsluit met de vraagouder(s).

Als u niet onder de regeling dienstverlening aan huis valt, is het mogelijk dat u als gastouder minder verdient dan het minimumloon. Dit kan als er geen sprake is van een gezagsverhouding tussen u en de vraagouder. Een gezagsverhouding houdt in dat een werkgever aangeeft welk werk u als werknemer moet doen. Ook dit is afhankelijk van het soort contract dat u afsluit. De Belastingdienst bepaalt in individuele gevallen of er sprake is van een dienstbetrekking.

Aanvragen VOG voor gastouders en huisgenoten

Als u een VOG aanvraagt, moet u daarvoor speciale, voorgedrukte aanvraagformulieren gebruiken.

Maximum aantal kinderen bij gastouders

Hoeveel kinderen u als gastouder op uw eigen woonadres mag opvangen, hangt af van de leeftijd van de kinderen:

  • U mag maximaal 6 kinderen van 0 tot 13 jaar opvangen. Daarbij tellen uw eigen kinderen* tot 10 jaar mee.
  • U mag niet meer dan 5 kinderen tegelijk opvangen, als deze kinderen allemaal jonger dan 4 jaar zijn. Dit is inclusief uw eigen kinderen* tot 4 jaar).
  • Er mogen maximaal 4 kinderen van 0 en 1 jaar tegelijk aanwezig zijn, waarvan maximaal 2 kinderen van 0 jaar. Dit is ook weer inclusief uw eigen kinderen* van deze leeftijd.

* Het gaat hier niet om de feitelijke aanwezigheid of afwezigheid van de eigen kinderen/pleegkinderen.

Aanmelden als gastouder

Zodra u aan de eisen voldoet, moet uw gastouderbureau een aanvraag tot exploitatie voor u doen bij de gemeente. Bij deze aanvraag moet het gastouderbureau uw diploma of certificaat goed gastouderschap overhandigen, uw VOG (en van uw huisgenoten van 18 jaar en ouder) en een kopie van uw identiteitsbewijs. Ook moet het gastouderbureau het adres van de opvang doorgeven. Dat is uw eigen woonadres als u bij u thuis opvangt en het adres van een vraagouder, als u daar kinderen opvangt. Voldoet u aan alle vereisten, dan volgt registratie in het LRKP.

GGD controleert gastouderopvang

De GGD controleert jaarlijks gastouderbureaus. Dit gebeurt meestal onaangekondigd. Ook controleert de GGD steekproefsgewijs een deel van de gastouders.

Eerst controleert de GGD of gastouders een VOG, diploma/certificaat en EHBO hebben. Vervolgens is er elk jaar een controle van de eisen die gelden voor accommodatie en inrichting van de opvang, pedagogische kwaliteit, het aantal kinderen en de veiligheid en gezondheid. Werkt u ook bij 1 of meer vraagouders, dan controleert de GGD steekproefsgewijs bij 1 of meer adressen van vraagouders.

Ook houdt de GGD een inspectieonderzoek als er signalen zijn dat de opvang niet in orde zou zijn.

Meer informatie gastouders

Met vragen over de gevolgen die gastouder zijn heeft voor uw belastingaangifte of voor de belasting die u betaalt, kunt u bij de Belastingdienst terecht.

Andere vragen