Woningmarkt stimuleren

De overheid heeft maatregelen genomen om het financieel aantrekkelijker te maken een huis te kopen. Ook zijn de regels voor hypotheken strenger geworden, zodat minder mensen door hun hypotheek in de financiële problemen komen.

Nieuwe regels hypotheken

Er zijn nieuwe regels voor hypotheken om huiseigenaren te beschermen tegen te zware hypotheeklast:

  • Niet meer lenen dan 104% van de aankoopwaarde

    Sinds 1 augustus 2011 mag uw hypotheek niet hoger zijn dan 104% van de aankoopwaarde. Koopt u een bestaande woning, dan mag u hier de overdrachtsbelasting (momenteel 2%) nog bij optellen.
  • Maximaal 50% aflossingsvrij

    Huizenkopers zijn sinds 1 augustus 2011 verplicht de hypotheek tijdens de looptijd gedeeltelijk af te lossen. Maximaal 50% van de waarde van de woning mag aflossingsvrij blijven. De rest moet verplicht worden afgelost. Dit om te voorkomen dat een huiseigenaar aan het einde van de looptijd van de hypotheek met een te grote restschuld blijft zitten (het deel van de hypotheekschuld dat nog niet is afgelost).

De nieuwe regels zijn vastgelegd in de Gedragscode Hypothecaire Financieringen. De minister van Financiën en de toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) steunen deze gedragscode. De regels gelden niet voor hypotheken die worden afgesloten met de Nationale Hypotheek Garantie (NHG).

Hypotheek afgesloten vóór 1 augustus 2011

De nieuwe regels gelden alleen voor nieuw afgesloten hypotheken vanaf 1 augustus 2011. Voor bestaande aflossingsvrije hypotheken verandert er niets. Wie zijn hypotheek niet wijzigt, maar alleen de duur van de hypotheekrente opnieuw vastzet, valt niet onder de nieuwe regels.

Nationale Hypotheek Garantie (NHG)

De Nationale Hypotheek Garantie geeft meer zekerheid bij het kopen of verbouwen van een woning. Ook krijgen kopers korting op de hypotheekrente als ze een hypotheek met NHG afsluiten. NHG hypotheken vallen niet onder de nieuwe gedragscode voor hypotheken omdat voor NHG andere financieringsregels gelden. Toch is het verschil tussen de nieuwe gedragscode en de regels van de NHG klein:

  • bovengrens hypotheken zonder NHG is 106% (104% +  2% overdrachtsbelasting); 
  • bovengrens hypotheken met NHG is 108% (106% + 2% overdrachtsbelasting).

Grensbedrag NHG tijdelijk verhoogd

Het grensbedrag voor het kopen van een woning met NHG is tijdelijk verhoogd van € 265.000 naar € 350.000. De verhoging geldt tot 1 juli 2012. Daarna zal deze verhoging geleidelijk worden afgebouwd, en gelden de volgende grensbedragen:

  • per 1 juli 2012: € 320.000 
  • per 1 juli 2013: € 290.000 
  • per 1 juli 2014: € 265.000

Deze grens geldt voor het totale hypotheekbedrag, inclusief notariskosten, afsluitprovisie en eventuele verbouwingskosten.

Grensbedrag NHG voor verbouwing of energiebesparing

Ook bij verbouwingen en energiebesparende maatregelen geldt dat het totaalbedrag van de bestaande lening plus de nieuwe lening niet hoger mag zijn dan € 265.000. Energiebesparende maatregelen zijn bijvoorbeeld een hoogrendementsketel, HR++ beglazing, spouwmuurisolatie, dakisolatie, vloerisolatie, zonneboiler of zonnecellen.

Overdrachtsbelasting verlaagd

Om de doorstroming op de woningmarkt te verbeteren, wordt het overdrachtsbelastingtarief voor woningen permanent verlaagd tot 2%. Hierdoor moet er meer mobiliteit op de woningmarkt komen. Ook hebben starters op de woningmarkt voordeel van deze maatregel.

Dit is een van de maatregelen uit het Begrotingsakkoord 2013 om de overheidsfinanciën op orde te brengen. De 5 fracties in de Tweede Kamer (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) en het demissionaire kabinet hebben daarover in april 2012 overeenstemming bereikt. Het akkoord beperkt het begrotingstekort in 2013 tot 3% van het bruto binnenlands product (bbp). De maatregelen uit het begrotingsakkoord staan in de Voorjaarsnota 2012, het financiële overzicht van het lopende begrotingsjaar.

Belastingmaatregelen woningmarkt

Nieuwe regels hypotheekrenteaftrek

  • Vanaf 1 januari 2013 is voor nieuwe hypotheken de betaalde rente alleen aftrekbaar als het een lening betreft die gedurende de looptijd volledig en ten minste annuïtair wordt afgelost.
  • De box 1 vrijstelling voor de KEW blijft gehandhaafd voor bestaande hypotheken. 
  • De hypotheekrenteaftrek blijft ongewijzigd voor bestaande hypotheken. 
  • De aflosperiode met renteaftrek blijft voor iedereen 30 jaar. 
  • De Loan-to-Value ratio (bepalend voor de maximale omvang van de hypotheek ten opzichte van de woningwaarde) wordt vanaf 2013 geleidelijk verlaagd van 106% (inclusief overdrachtsbelasting) naar 100% (inclusief overdrachtsbelasting). Om met name starters tegemoet te komen en de tijd te geven om vermogen op te bouwen gebeurt deze afbouw in 6 stappen van 1% per jaar, waardoor in 2018 100% wordt bereikt. Als uitzondering wordt het mogelijk de LTV ten behoeve van duurzame, energiebesparende investeringen te verhogen met het voor de investeringen benodigde bedrag en voor zover deze leiden tot lagere woonlasten, tot maximaal 106% LTV ("explainregeling"). Bij energiebesparende voorzieningen mag daarnaast conform de gedragscode hypothecaire financiering worden afgeweken van de inkomensnorm. 
  • Deze maatregelen leiden tot een opbrengst van 13 miljoen. in 2013 en op langere termijn een opbrengst van 5,4 miljard. 
  • Het pakket beoogt een langdurende zekerheid te geven omtrent de fiscale behandeling van de eigen woning en bij te dragen aan het herstel van vertrouwen op de woningmarkt.

De maatregelen worden opgenomen in een apart wetsvoorstel bij het pakket Belastingplan 2013.

Dit is een van de maatregelen uit het Begrotingsakkoord 2013 om de overheidsfinanciën op orde te brengen. De 5 fracties in de Tweede Kamer (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) en het demissionaire kabinet hebben daarover in april 2012 overeenstemming bereikt. Het akkoord beperkt het begrotingstekort in 2013 tot 3% van het bruto binnenlands product (bbp). De maatregelen uit het begrotingsakkoord staan in de Voorjaarsnota 2012, het financiële overzicht van het lopende begrotingsjaar.

Meer informatie over de maatregelen op de woningmarkt vindt u in de infographic Belastingmaatregelen woningmarkt en in het Informatieblad Woningmarkt.

Documenten en publicaties

Informatieblad Woningmarkt

Brochure | 25-05-2012

Infographic Belastingmaatregelen woningmarkt

Brochure | 25-05-2012 | Financiën

Een nieuwbouwwoning kopen: ken uw rechten!

De rechten en plichten van de koper van een woning tijdens en na de koop, tijdens de bouw en direct na de oplevering van de woning ...

Brochure | 27-09-2010 | IenM

Zie ook