Krijgsmachttaken en toekomst

De Nederlandse krijgsmacht heeft verschillende nationale en internationale taken. Bijvoorbeeld het Nederlandse luchtruim beschermen en meedoen aan internationale missies.

Hoofdtaken van de krijgsmacht

De Nederlandse krijgsmacht heeft 3 hoofdtaken:

  • Wereldwijd bijdragen aan vrede, veiligheid en stabiliteit.
  • Het Nederlandse grondgebied verdedigen en dat van de NAVO-bondgenoten.
  • Wereldwijd helpen van burgers en ‘civiele autoriteiten’: lokale bestuurders, plaatselijke politie en (niet-gouvermentele) hulporganisaties. Bijvoorbeeld met rechtshandhaving, rampenbestrijding en humanitaire hulp.

In de externe link: Defensie Doctrine stelt het ministerie van Defensie aan welke voorwaarden militaire acties moeten voldoen.

Milieuverantwoorde bedrijfsvoering

Zoals bij elke organisatie heeft ook de bedrijfsvoering van Defensie invloed op het milieu, zoals het gebruik van grondstoffen, uitlaatgassen van (militaire) voertuigen en geluidshinder. Daarnaast heeft Defensie duizenden hectares aan schiet- en oefenterreinen met een grote natuurwaarde. Daarom is milieuverantwoorde bedrijfsvoering voor Defensie het uitgangspunt.

In de praktijk betekent dit onder meer dat Defensie streeft naar een vermindering van het energieverbruik in gebouwen en infrastructuur. Afval wordt gescheiden ingezameld. Bodemverontreiniging uit het verleden wordt gesaneerd. Er is een preventieprogramma ter voorkoming van nieuwe bodemverontreiniging.

Rondom vliegbases gelden geluidsnormen volgens de  regels uit de milieuwetgeving. Verder wordt er bijvoorbeeld geoefend in simulatoren in plaats van in de natuur. Dat scheelt veel brandstof en er wordt zo geen echte munitie gebruikt. De terreinen van Defensie worden zo beheerd, dat niet alleen gelet wordt op de militaire waarde, maar ook op de natuurwaarde van het gebied.

Militair gebruik van natuur

Door de beperkte menselijke activiteit kan de natuur op de meeste oefen- en schietterreinen ongeremd haar gang gaan en grofweg tweederde van het Defensieterrein heeft de status van beschermd natuurgebied. Naast de relatieve rust is een andere reden voor de aanwezigheid van, zelfs zeldzame, natuur het militaire gebruik. Juist op Defensieterreinen komen vele soorten voor van de rode lijsten voor bedreigde dier- en plantensoorten. Daardoor vragen beheerders van natuurorganisaties Defensie tegenwoordig om beheertips. Het antwoord is in menig geval: door te oefenen.

In de Defensie Duurzaamheidsnota 2009 is vastgelegd hoe Defensie wil omgaan met het milieu.

Toekomst van de krijgsmacht

De Interdepartementale Werkgroep Verkenningen voerde tussen 2008 en 2010 een aantal externe link: verkenningen uit. Met de uitkomsten hiervan wordt bekeken wat in de toekomst mogelijk de hoofdtaken worden van de Nederlandse krijgsmacht.

De werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van ministeries en 7 externe deskundigen, onder leiding van voorzitter Gerrit Zalm (oud-minister van Financiën).

Op 29 maart 2010 werden de verkenningen afgerond en bracht de werkgroep haar externe link: advies uit.

Toekomstadvies

De werkgroep adviseert het ministerie van Defensie om op de lange termijn beleid te maken voor deze thema’s:

  • Veilig blijven.
    Het Nederlandse grondgebied beschermen en verdedigen en dat van de NAVO en de Europese Unie (EU). Bijvoorbeeld met terrorismebestrijding.
  • Kort en krachtig.
    Handhaven en afdwingen van de internationale rechtsorde en de Nederlandse en buitenlandse belangen verdedigen. Bijvoorbeeld met militair ingrijpen, zoals tijdens missies in het buitenland.
  • Veiligheid brengen.
    Meedoen aan missies ('operaties') in gebieden en landen met spanningen en conflicten. Zo draagt de Nederlandse krijgsmacht bij aan een stabiele(re) regio. Dit doet de krijgsmacht samen met militaire eenheden van andere landen. Nederlandse militairen assisteren verder veiligheidsorganisaties (bijvoorbeeld politie, leger, brandweer) in fragiele landen en regio’s.
  • Veelzijdig inzetbaar.
    Beschermen, interveniëren (ingrijpen en bemiddelen) en stabiliseren in landen en regio's met spanningen en conflicten.

Verantwoordelijk ministerie