Nieuwe visie op cultuurbeleid

Het kabinet staat voor een sterke cultuursector die minder afhankelijk is van de overheid. Tegelijkertijd blijft de overheid verantwoordelijk voor een hoogwaardig cultureel aanbod in het hele land.

Wijziging van het huidige cultuurbeleid

Het meeste cultuuraanbod komt nu al op de vrije markt tot stand. Als de overheid bijspringt, is dit vooral om aanbod mogelijk te maken dat niet met financiering uit de markt tot stand komt. Er is echter nog te weinig aandacht voor publiek en ondernemerschap. Dat moet veranderen. Een groter publiek voor producties, zou bijvoorbeeld al voor meer inkomsten zorgen.

Om tot een nieuw cultuurbeleid te komen is een grondige wijziging van het huidige subsidiebeleid nodig. De overheid blijft verantwoordelijk voor een hoogwaardig cultureel aanbod in alle regio's. Uitgangspunt van het kabinet hierbij is de Wet op het specifiek cultuurbeleid.

Het nieuwe cultuurstelsel gaat in op 1 januari 2013. Meer hierover staat in de nota Meer dan kwaliteit: een nieuwe visie op cultuurbeleid.

Scherpe keuzes in nieuw subsidiebeleid voor cultuur

Om voor financiering van de overheid in aanmerking te komen, is voortaan een hoge artistieke kwaliteit de allereerste voorwaarde. Maar dit is niet de enige. Als een instelling een aanvraag indient voor subsidie, wordt deze ook beoordeeld op het volgende:

• publiek: wat doet een instelling om bezoekers te trekken en aan zich te binden;
• ondernemerschap: voldoet de instelling aan de eigen inkomsten norm van 17,5% (of 21,5 voor podiumkunstinstellingen) en geeft  het ondernemingsplan voldoende inzicht;
• educatie en participatie: zijn de activiteiten voldoende toegankelijk voor kinderen en jongeren;
• beheert de instelling een rijkscollectie of is het aanbod van (inter-)nationale betekenis.

Gevolgen nieuw subsidiebeleid voor cultuur

Het gevolg van deze herijking van het subsidiestelsel is, dat het aantal door de Rijksoverheid gesubsidieerde instellingen kleiner wordt. Ook de cultuurfondsen krijgen te maken met bezuinigingen en zullen dus minder budget hebben om subsidies te geven.

In het najaar van 2011 wordt de ministeriële regeling waarin alle bovengenoemde criteria zijn verwerkt, gepubliceerd in de Staatscourant. Hierna kunnen instellingen een aanvraag doen voor subsidie.

Thema’s nieuw cultuurbeleid

Het kabinet heeft de volgende 4 thema’s voor het gehele cultuurbeleid geformuleerd:

• internationalisering;
• cultuureducatie;
• vernieuwing en talent;
• geven aan cultuur.

Internationalisering cultuurinstellingen

Voor de komende periode zijn onder meer de volgende doelen voor het internationaal cultuurbeleid geformuleerd:

• het blijven versterken van het Nederlands economisch belang, door verbanden tussen cultuur, handel en economie te benadrukken;
• culturele diplomatie; kunst en cultuur benutten voor buitenlandse betrekkingen.

Cultuureducatie

Cultuureducatie is zowel voor de persoonlijke ontwikkeling als voor de creativiteit van onze samenleving als geheel belangrijk. Het kabinet wil kinderen en jongeren op het gebied van cultuur een stevig fundament bieden. Voorwaarden daarvoor zijn een goede verankering van cultuureducatie in het onderwijs en aandacht voor cultuureducatie bij alle culturele instellingen, landelijk en lokaal.

Vernieuwing en talent in cultuur

Het kabinet stimuleert vernieuwing en talent in de kunst- en cultuursector. Het gaat dan om kansrijke initiatieven die nog niet bij een breed publiek bekend zijn. Net als in de wetenschap is het in de cultuur belangrijk om ruimte te geven aan vernieuwing en innovatie die niet door de markt tot stand komt. Niet alle activiteiten zijn immers direct winstgevend. De maatregelen van het kabinet richten zich op 3 gebieden:

1. Kunstvakonderwijs: het Rijk is verantwoordelijk voor goede beroepsopleidingen in het kunstvakonderwijs. Een belangrijk aandachtspunt is de aansluiting tussen de opleidingen en de arbeidsmarkt. Meer hierover staat in het sectorplan kunstonderwijs 2012-2016 van de HBO-raad.
2. Grote instellingen moeten ruimte bieden aan vernieuwing en jong talent. Voor podiumkunstinstellingen is talentontwikkeling een voorwaarde om in aanmerking te komen voor subsidie van het Rijk.
3. Cultuurfondsen zijn belangrijke spelers om ondersteuning te blijven bieden aan vernieuwing en ontwikkeling.

Geven aan Cultuur

Particulieren en bedrijven kunnen kunst en kunstenaars ondersteunen. Dit wordt 'mecenaat' genoemd. Om het mecenaat te stimuleren, werkt het kabinet aan een voorstel voor een 'geefwet'. Hiermee is het voor particulieren fiscaal aantrekkelijk om kunst en kunstenaars te ondersteunen.

Publiek voor cultuur

Het nieuwe cultuurbeleid is meer gericht op de vraag van het publiek. Het is van belang dat culturele instellingen een breed samengesteld publiek bereiken en een sterke(re) binding hebben met dit publiek. Hiervoor zullen zij meer rekening moeten gaan houden met wat het publiek wil en hun aanbod hier meer op gaan richtten, waarbij de kwaliteit behouden blijft.

Daarbij zal er ook een beroep worden gedaan op het eigen initiatief van de bezoekers. Zij kunnen immers door het bezoeken van kunst en cultuur en het geven aan cultuur ook meewerken aan een bloeiende cultuursector.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn