Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

Dwangsom bij te laat beslissen

Burgers hebben in bepaalde gevallen recht op een vergoeding (dwangsom) als de overheid te laat een besluit neemt op hun aanvraag of bezwaarschrift. Bovendien kunnen zij dan via de rechter een besluit afdwingen. Hierdoor kunnen burgers trage besluitvorming van bestuursorganen tegengaan.

Overheid moet op tijd beslissen

Voor aanvragen en bezwaarschriften geldt een termijn waarbinnen de overheid een besluit moet nemen. Dit heet de beslistermijn.

Beslistermijn aanvragen

Een voorbeeld van een aanvraag, is een aanvraag van kinderbijslag of een horecavergunning.

Voor aanvragen geldt een ‘wettelijke’ of ‘redelijke’ termijn. Staat de beslistermijn niet in de wet? Dan geldt een redelijke termijn. Wat redelijk is, hangt af van de soort beslissing. De overheid moet in ieder geval binnen 8 weken een besluit nemen of een nieuwe beslistermijn bekendmaken.

In sommige gevallen wordt de beslistermijn uitgesteld. Dit kan als het bestuursorgaan meer informatie nodig heeft, bijvoorbeeld van een buitenlandse instantie. Het bestuursorgaan moet de indiener van de aanvraag hierover informeren.

Beslistermijn bezwaarschriften

Een voorbeeld van een bezwaarschrift, is een bezwaar tegen gemeentelijke belastingen.

Voor bezwaarschriften geldt een wettelijke termijn. In de meeste gevallen is deze termijn 6 weken en bij inschakeling van een bezwaarschriftenadviescommissie 12 weken. Let op: op grond van bijzondere wetgeving kunnen andere termijnen gelden.

De beslistermijn kan in de meeste gevallen voor maximaal 6 weken worden verlengd. In sommige gevallen kan de beslistermijn verder worden uitgesteld. Dit kan als het bestuursorgaan meer informatie nodig heeft, bijvoorbeeld van een buitenlandse instantie. Het bestuursorgaan moet de indiener van de aanvraag hierover informeren.

In gebreke stellen

Is de termijn verstreken en heeft de overheid geen besluit genomen op de aanvraag of het bezwaarschrift? Dan kan de indiener ervan de overheid in gebreke stellen. Daarmee laat hij de overheid weten dat zij niet voldoet aan haar verplichtingen. Dit kan op de volgende manier:

Download het formulier ingebrekestelling.
Print de brief uit en vul de gegevens in.
Stuur de brief naar de overheidsinstantie waar de aanvraag of het bezwaarschrift in behandeling is.
De overheid heeft vervolgens 2 weken de tijd om alsnog een beslissing te nemen.

Recht op dwangsom

De indiener van de aanvraag of het bezwaarschrift heeft de overheid in gebreke gesteld en de 2 weken zijn voorbij. Als de overheid dan nog geen besluit heeft genomen, dan heeft hij automatisch recht op een dwangsom (bestuurlijke dwangsom):

Voor elke dag dat de beslistermijn wordt overschreden;
Voor maximaal 42 dagen;
De dwangsom bedraagt maximaal € 1260,-.

Bovendien kan hij een besluit afdwingen via de rechter. Het is niet nodig om eerst bezwaar te maken bij het bestuursorgaan zelf tegen het uitblijven van de beslissing. Als de rechtbank het beroep gegrond verklaart, moet het bestuursorgaan alsnog binnen 2 weken beslissen.

Tijdelijke uitzonderingen

Bij enkele aanvragen hebben heeft de indiener tijdelijk géén recht op een bestuurlijke dwangsom na overschrijding van de beslistermijn. Dit geldt ook voor eventueel daaropvolgende bezwaarprocedures. Het betreft:

Tot 1 januari 2012

Aanvragen en/of bezwaarschriften over:

huurtoeslag
kindgebonden budget
kinderopvangtoeslag
zorgtoeslag bij de Belastingdienst/Toeslagen

Tot 1 oktober 2012

Aanvragen en/of bezwaarschriften:

op grond van de Vreemdelingenwet 2000
voor een visum op grond van het Soeverein Besluit van 12 december 1813
voor een verklaring omtrent het gedrag op grond van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens
op grond van de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie.

Is de beslistermijn in de bovenstaande gevallen overschreden en heeft het bestuursorgaan binnen 2 weken, nadat het in gebreke is gesteld, nog geen beslissing op de aanvraag of het bezwaarschrift genomen, dan kan de indiener wél een besluit afdwingen via de rechter.

Wet dwangsom voor professionals

De regelgeving staat in de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen. Professionals die met de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen te maken krijgen, kunnen hier de juridische versie van de circulaire over deze wet downloaden met een aanvulling en verduidelijking.

Ook zijn er 2 handleidingen beschikbaar voor de aanvraag en het bezwaar. Deze handleidingen zijn bedoeld om professionals te ondersteunen wanneer zij te maken krijgen met de Wet dwangsom. Naast de handleidingen zijn er ook modelbrieven beschikbaar.