Integriteit overheid

Bestuurders, volksvertegenwoordigers en ambtenaren moeten professioneel en integer zijn. Ze mogen niet frauderen, zich laten omkopen of vertrouwelijke informatie lekken. Daarom gelden gedragscodes en moeten zij de belofte of eed afleggen. Burgers en ambtenaren kunnen niet-integer gedrag anoniem melden bij Meldpunt M.

De eed of belofte

Ambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers moeten zich aan gedragsregels houden. Een ambtenaar die de eed of belofte aflegt, zweert of belooft dat hij deze regels nakomt.

Een ambtenaar, bestuurder of volksvertegenwoordiger zweert met het afleggen van de eed of gelofte dat hij:

• trouw is aan de Koning en de Grondwet en alle overige wetten van ons land zal eerbiedigen;
• niet direct of indirect in welke vorm dan ook valse informatie heeft verstrekt voor het verkrijgen van de aanstelling;
• voor het verkrijgen van de aanstelling niemand iets heeft geschonken of beloofd en dat ook niet gaat doen;
• voor het verkrijgen van de aanstelling van niemand giften heeft aanvaard en aan niemand beloften heeft gedaan en dat ook niet gaat doen;
• plichtsgetrouw en nauwgezet de taken vervult en zaken die hem uit hoofde van de functie vertrouwelijk ter kennis komen of waarvan hij het vertrouwelijke karakter moet inzien, geheim houdt voor anderen dan de personen die hij ambtshalve op de hoogte moet stellen;
• zich gedraagt zoals een goed ambtenaar betaamt, zorgvuldig, onkreukbaar en betrouwbaar is en niets zal doen dat het aanzien van het ambt schaadt.

Basisnormen integriteit

Om te zorgen dat ambtenaren hun werk integer kunnen doen, zijn er naast de wettelijke normen ook de Basisnormen Integriteit. Alle overheidsorganisaties moeten zich hieraan houden. In de Basisnormen staat onder meer dat de organisatie:

• regels over integriteit opstelt;
• regelmatig onderzoekt welke functies veel met vertrouwelijke informatie te maken hebben en waar risico’s voor fraude zijn;
• een eigen gedragscode moet hebben;
• regels heeft voor het omgaan met vertrouwelijke informatie, bijvoorbeeld voor beveiliging van computerapparatuur.
• diploma’s of getuigschriften van nieuw personeel controleert;
• een verklaring van goed gedrag vraagt aan nieuw personeel.

De Basisnormen schrijven ook voor dat ambtenaren:

• een eed of belofte moeten afleggen;
• hun nevenwerkzaamheden moeten melden;
• geschenken of diensten met een waarde van meer dan €50 niet mogen accepteren.

Politieke partijen maken giften openbaar

Het kabinet wil dat partijen meer openheid geven over de giften die ze ontvangen. Als een donateur in een kalenderjaar € 4500,- euro of meer aan een partij schenkt, moet de partij dit vermelden, inclusief naam en woonplaats van de gever. Op die manier wordt voor iedereen duidelijk van wie partijen hun geld ontvangen.

Deze plannen zijn opgenomen in het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet subsidiëring politieke partijen en in het wetsvoorstel financiering politieke partijen. Beide wetsvoorstellen liggen bij de Tweede Kamer en zullen tegelijk worden behandeld.

Gedragsregels voor bestuurders

Bestuurders en volksvertegenwoordigers moeten zich onder meer aan de volgende gedragsregels houden:

• ze moeten de eed of belofte afleggen;
• ze moeten betaalde en onbetaalde nevenfuncties melden;
• ze moeten zorgvuldig omgaan met vertrouwelijke informatie;
• ze mogen alleen onkosten declareren die ze hebben gemaakt voor hun werk;
• ze mogen geen nevenwerkzaamheden tegen betaling doen voor de gemeente of provincie;
• ze mogen niet stemmen over zaken die de bestuurder persoonlijk aangaan.

Ministers en staatssecretarissen mogen bovendien geen betaalde en onbetaalde nevenfuncties hebben.

Meer informatie over integriteitbeleid voor bestuurders en volksvertegenwoordigers staat in de Handreiking integriteit politieke ambtsdragers.

Registratie Integriteit

Alle gemeenten, provincies en ministeries gaan vanaf 2011 schendingen van integriteit registreren. Hiervoor is de ‘Registratie integriteitschendingen openbaar bestuur en politie’ opgesteld. Vragen over de Registratie integriteitschendingen kunt u per e-mail sturen naar: info@integriteitoverheid.nl.

• Handreiking registratie integriteitsschendingen 
• Modelformulier registratie integriteitsschendingen
• Modelformulier registratie integriteitsschendingen - optionele velden

Integriteitsschendingen melden

Burgers en ambtenaren kunnen (mogelijke) integriteitsschendingen melden bij het Meldpunt M, ook wel bekend als Meld Misdaad Anoniem. Ambtenaren die misstanden in hun organisatie aan de kaak willen stellen, kunnen bovendien hulp krijgen. Hiervoor is de klokkenluidersregeling in het leven geroepen.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn