Luchtkwaliteit en luchtverontreiniging
Luchtvervuiling is de vervuiling van de atmosfeer met schadelijke stoffen, zoals zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak, vluchtige organische stoffen (VOS) en fijn stof. Mensen veroorzaken luchtvervuiling. Luchtvervuiling schaadt de gezondheid van de mens, de natuur, het klimaat en de economie.
Ontstaan luchtvervuiling
De grootste bronnen van luchtverontreiniging zijn:
- Transport: wegverkeer, scheepvaart en luchtvaart;
- Bedrijven: energiecentrales, raffinaderijen, houtzagerijen, horeca, tankstations,veehouderijen en de bouw;
- Landbouw: mest
- Consumenten: cv-ketel, verf en haarlak, open haard;
- Natuur: bij bosbranden en vulkaanuitbarstingen komen koolstofdioxide (CO2) en zwaveldioxide (SO2) vrij.
Weersomstandigheden
De wind, neerslag en de temperatuur kunnen luchtverontreiniging verergeren, verspreiden of oplossen:
- Wind kan stoffen over grote afstanden verspreiden;
- Door neerslag (regen, hagel en sneeuw) komen schadelijke deeltjes in de bodem en het grondwater terecht. Ook kunnen ze gebouwen beschadigen, zoals bij zure regen;
- De zon zorgt voor chemische reacties tussen stoffen in de lucht. Zo ontstaat bijvoorbeeld ozon uit stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen. Te veel ozon in de buitenlucht kan tijdens de zomermaanden tot smog leiden, vooral bij windstil weer.
Gevolgen luchtvervuiling
Luchtverontreiniging heeft effect op:
- gezondheid: meer kanker, longziekten, ademhalingsproblemen;
- klimaat: CFK, HFK, methaan, bepaalde soorten fijn stof, ozon en te veel CO2 in de atmosfeer versterken het broeikaseffect. Het broeikaseffect zorgt voor klimaatverandering;
- natuur en bodem: er verdwijnen plantsoorten, bijvoorbeeld omdat ze te weinig voedingsstoffen krijgen door verzuring. Of ze krijgen juist een overmaat aan voedingsstoffen door vermesting. Daardoor overwoekeren sommige soorten als gras, bramen en brandnetels meer gevoelige soorten
- gewassen: verzuring, vermesting en ozon tasten bomen en voedselgewassen aan;
- gebouwen: verzuring en ozon tasten gebouwen aan;
- economie: de gevolgen van luchtvervuiling op de gezondheid leidt tot gemiste werkdagen, ziekenhuisopnamen en vroegtijdig overlijden. Ook kunnen nieuwe plannen voor fabrieken, wegen en gebouwen kunnen soms niet doorgaan omdat dan de maximum normen voor fijn stof en stikstofoxiden overschreden worden. Verder leidt schade aan gewassen tot minder opbrengst.