Hulp voor de mantelzorger

Mantelzorgers verlenen onbetaalde zorg aan zieke familieleden of vrienden. Deze intensieve zorg voor langere tijd vraagt veel van de mantelzorger. Vervangende zorg kan een mantelzorger helpen. Evenals een blijk van waardering zoals het mantelzorgcompliment.

Wat mantelzorg inhoudt

Een mantelzorger zorgt langdurig en onbetaald voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner, ouder, kind, ander familielid, vriend of kennis. Een mantelzorger is geen beroepskracht. Een mantelzorger geeft zorg aan personen met wie hij of zij een persoonlijke band heeft.

Hulp voor de mantelzorger

Een deel van de zorgtaak van de mantelzorger kan worden overgenomen door professionele hulpverleners of vrijwilligers. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden zoals:

  • zorg zoals vrijwilligerszorg; 
  • AWBZ-zorg;
  • huishoudelijke zorg;
  • steun uit de omgeving van de mantelzorger;
  • respijtzorg.

De verschillende externe link: mogelijkheden van overname van mantelzorg worden beschreven of de website van Mezzo, de Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg.

Vervangende zorg of respijtzorg

Zeker een mantelzorger heeft af en toe vrije tijd nodig. De mantelzorger kan dan een beroep doen op respijtzorg. Bij respijtzorg worden alle mantelzorgtaken overgenomen door beroepskrachten of vrijwilligers. De zorg kan thuis of buitenshuis worden gegeven. In het laatste geval gaat de  persoon die zorg nodig heeft, tijdelijk naar een logeervoorziening of dagopvang. De overname van de zorg kan een structureel karakter hebben, bijvoorbeeld wekelijks een dagdeel of maandelijks een weekeinde.

Verschil gebruikelijke zorg en mantelzorg

Gebruikelijke zorg is de normale dagelijkse zorg van gezinsleden en huisgenoten voor elkaar, bijvoorbeeld zorg voor het huishouden of zorg voor de kinderen. Hulp van professionele zorg bij is bij gebruikelijke zorg niet mogelijk.

Mantelzorg gaat verder dan de gebruikelijke zorg. Bij mantelzorg duurt de verzorging meer dan 8 uur per week of langer dan 3 maanden achtereen. Bij mantelzorg is hulp van professionelen mogelijk.

Het mantelzorgcompliment: een vergoeding voor mantelzorg

Mantelzorgers kunnen jaarlijks een vergoeding krijgen van maximaal € 250. In 2012 wordt dit € 200. Dit heet het mantelzorgcompliment. De mantelzorger krijgt dit bedrag als blijk van waardering. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) regelt de vergoeding. Er is een aantal voorwaarden om het mantelzorgcompliment te verkrijgen

Ondersteuning mantelzorgers door gemeenten

Gemeenten hebben volgens de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) de taak om mantelzorgers en vrijwilligers te ondersteunen. Daarvoor zijn voor gemeenten basisfuncties opgesteld door onder andere het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Enkele voorbeelden van basisfuncties zijn:

  • materiële hulp;
  • financiële tegemoetkoming;
  • het bieden van vervangende zorg.

Het is de bedoeling dat in 2012 75% van de gemeenten de basisfuncties heeft opgenomen in hun Wmo-plannen.

Mantelzorger en inkomen

In de Rijksbegroting 2012 heeft het kabinet verschillende maatregelen op het terrein van sociale zekerheid, de zorg en de belasting voorgesteld. Bijvoorbeeld de introductie van gezinsbijstand. Deze  kunnen gevolgen hebben voor de financiële positie van mantelzorgers. In de kamerbrief Financiële positie mantelzorgers staan de maatregelen en wat het kabinet aan compensatie kan bieden.

Documenten en publicaties

Kamerbrief over beleidsbrief mantelzorg

Brief van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (VWS) aan de Tweede Kamer over haar visie op informele zorg en ...

Kamerstuk | 29-03-2012 | VWS

Kamerbrief financiële positie mantelzorgers

Brief van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (VWS) over de effecten van kabinetsmaatregelen in de Rijksbegroting 2012 ...

Kamerstuk | 18-11-2011 | VWS

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) regelt dat mensen met een beperking de voorzieningen, hulp en ondersteuning krijgen ...

Onderwerp | 08-12-2009 | VWS

Vrouw masseert de voeten van een oudere.

Zie ook