Overzicht alle milieubelastingen

De overheid heft verschillende milieubelastingen. Per belastingsoort verschilt wie deze betaalt en hoe. Milieubelastingen zijn bedoeld om inkomsten te verkrijgen om de overheidsuitgaven te financieren. Van de milieubelastingen zijn de kolenbelasting en de energiebelasting op Europees niveau geharmoniseerd. Dit houdt in dat deze belastingen niet strijdig mogen zijn met de Europese regels, zoals bijvoorbeeld zijn vastgelegd in de Europese Richtlijn Energiebelastingen.

Fiscaal vergroeningspakket

De regering stelt een fiscaal vergroeningspakket voor om het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken door het zwaarder belasten van energieproducten. Het gaat dan om de aardgasheffing, kolenbelasting, rode diesel, leidingwater en het eurovignet.

Dit is een van de maatregelen uit het Begrotingsakkoord 2013 om de overheidsfinanciën op orde te brengen. De 5 fracties in de Tweede Kamer (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) en het demissionaire kabinet hebben daarover in april 2012 overeenstemming bereikt. Het akkoord beperkt het begrotingstekort in 2013 tot 3% van het bruto binnenlands product (bbp). De maatregelen uit het begrotingsakkoord staan in de Voorjaarsnota 2012, het financiële overzicht van het lopende begrotingsjaar.

Afschaffen afvalstoffenbelasting en grondwaterbelasting

Het kabinet schaft per 1 januari 2012 de afvalstoffenbelasting en grondwaterbelasting af.

Afvalstoffenbelasting wordt geheven over afval dat wordt gestort door stortplaatshouders. Grondwaterbelasting wordt betaald door bedrijven die grondwater onttrekken, zoals waterleidingbedrijven, agrarische bedrijven, bronbemalers en productiebedrijven.

De verpakkingsbelasting en de belasting op leidingwater zal het kabinet per 2013 afschaffen. Meer informatie staat in het Belastingplan 2012.

Belasting op leidingwater

De externe link: belasting op leidingwater wordt geheven over het leidingwater dat een bedrijf of huishouden geleverd krijgt via een aansluiting. Dit geldt voor een hoeveelheid van maximaal 300 kubieke meter leidingwater per jaar per aansluiting. De leveranciers zijn belastingplichtig en betalen de belasting aan de Belastingdienst. De leveranciers kunnen deze kosten doorberekenen aan hun klanten.
Met deze heffing wil de overheid stimuleren dat spaarzaam wordt omgegaan met leidingwater.

Energiebelasting

De energiebelasting wordt geheven over aardgas en elektriciteit. Gassen die dezelfde functie hebben als aardgas worden op dezelfde wijze belast als aardgas. De energieleveranciers zijn de belangrijkste belastingplichtigen van deze belasting. Zij betalen dus de belasting aan de Belastingdienst. De energieleveranciers kunnen de belasting doorberekenen aan hun klanten. In bepaalde gevallen kan een externe link: vrijstelling of teruggaaf van toepassing zijn. Er is bijvoorbeeld geen energiebelasting verschuldigd over aardgas en elektriciteit die worden gebruikt om elektriciteit op te wekken, omdat de opgewekte elektriciteit belast wordt met energiebelasting bij de levering via een aansluiting aan de verbruiker.

De overheid wil met de energiebelasting een financiële prikkel geven om zuiniger en efficiënter om te gaan met energie en zo ook de CO2-uitstoot te verminderen.

Op Wat zijn de tarieven van de energiebelasting vindt u de tarieven voor 2012.

Belastingvermindering energiebelasting
Een deel van het energieverbruik wordt gezien als basisbehoefte. De energiebelasting wordt daarom verminderd met € 318,62 per jaar per elektriciteitsaansluiting van een onroerende zaak met verblijfsfunctie (zoals een huis of kantoor). In dit bedrag is ook de compensatie verwerkt die samenhing met de invoering van het capaciteitstarief op 1 januari 2009.  

Opbrengst energiebelasting
De energiebelasting brengt het meest op van alle milieubelastingen. Deze opbrengsten (zowel van de introductie van de energiebelasting als het merendeel van de verhogingen) worden gebruikt om andere belastingen te verlagen. Doordat die belastingen verlaagd zijn, heeft de energiebelasting in het verleden dus bijna niet meer belastinginkomsten voor de Rijksoverheid opgeleverd. De belastingen die verlaagd zijn, zijn belastingen op arbeid en winst (zoals de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting)

Kolenbelasting

Voor de externe link: kolenbelasting zijn met name de producenten en de importeurs van kolen belastingplichtig. Zij betalen de belasting aan de Belastingdienst. In bepaalde gevallen kan een vrijstelling van toepassing zijn. Er is bijvoorbeeld geen kolenbelasting verschuldigd voor kolen die gebruikt worden om elektriciteit op te wekken, omdat de elektriciteit belast wordt met energiebelasting. De overheid beoogt met deze belasting milieuvervuiling tegen te gaan en energieverbruik terug te dringen.

Afschaffing vrijstelling

De huidige vrijstelling in de kolenbelasting voor elektriciteitsopwekking wordt afgeschaft. Dit is een van de maatregelen uit het Begrotingsakkoord 2013 om de overheidsfinanciën op orde te brengen. De 5 fracties in de Tweede Kamer (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) en het demissionaire kabinet hebben daarover in april 2012 overeenstemming bereikt. Het akkoord beperkt het begrotingstekort in 2013 tot 3% van het bruto binnenlands product (bbp). De maatregelen uit het begrotingsakkoord staan in de Voorjaarsnota 2012, het financiële overzicht van het lopende begrotingsjaar.

Verpakkingenbelasting

Elke producent of importeur die verpakte producten verkoopt en hiervoor per jaar meer dan 50.000 kilogram verpakkingsmateriaal gebruikt, betaalt de externe link: verpakkingenbelasting deze belasting. In bepaalde gevallen kan een vermindering van toepassing zijn. De verpakkingenbelasting betrekt de milieueffecten van de verpakking in de marktprijs van het product. Het gewenste effect hiervan is dat de hoeveelheid verpakkingen wordt teruggedrongen en/of dat er een verschuiving naar verpakkingsmaterialen met mindere schadelijke milieueffecten tot stand wordt gebracht.

De verpakkingenbelasting maakt onderscheid tussen materiaalsoorten. Iedere materiaalsoort zorgt namelijk voor een andere milieudruk. Er worden 8 verpakkingsmaterialen onderscheiden:

  • aluminium;
  • kunststof;
  • overige metalen;
  • biokunststof;
  • papier en karton;
  • glas;
  • hout;
  • andere materiaalsoorten.

De verpakkingenbelasting wordt per 1 januari 2013 afgeschaft.

Belastingen die op milieubelastingen lijken

Belastingen in andere wetten kunnen ook een bijdrage leveren aan het milieubeleid. Bijvoorbeeld de autobelastingen of de accijns op benzine en diesel.

Verantwoordelijk ministerie