Ecologische Hoofdstructuur (EHS)

De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) is een Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. In het onderhandelingsakkoord, dat Rijk en provincies 20 september 2011 hebben gesloten, staat dat de provincies de EHS in 2021 afronden. Daarmee legt het rijk de verantwoordelijkheid voor het natuurbeleid weer aan de basis: in de streek, met een duidelijke taakverdeling tussen overheden.

De EHS is in 1990 geïntroduceerd als antwoord op de achteruitgang van de natuur en biodiversiteit in Nederland. Later zijn hieraan de robuuste verbindingen toegevoegd, brede verbindingszones tussen natuurgebieden. Het kabinet heeft besloten deze verbindingen te schrappen, en in plaats daarvan in te zetten op het beter verbinden van natuurgebieden met het omringende agrarisch gebied.

Ecologische Hoofdstructuur (EHS)

Wat is het doel van de EHS?

De EHS is essentieel voor:

  • de bescherming van planten en dieren. In en tussen de natuurgebieden van de EHS kunnen planten zich verspreiden en dieren zich vrij bewegen waardoor ze meer overlevingskansen hebben.
  • het behouden van genoeg ruimte voor recreatie.
  • het voorkomen van overstromingen door hevige regenval.

Wanneer is de EHS klaar?

In het onderhandelingsakkoord van 20 september 2011 staat dat de provincies de EHS in 2021 afronden.

Wie gaat er over het beheer van de EHS?

Nu is dat de Rijksoverheid. In het onderhandelingsakkoord is afgesproken dat de Rijksoverheid de komende jaren de verantwoordelijkheid voor het beheer van natuurgebieden overdraagt aan de provincies.

Hoe wordt de EHS afgerond?

In het verleden zijn veel gebieden gekocht om er natuur van te maken. Die gebieden liggen niet altijd op de goede plek en vaak is het nog geen natuur. In het onderhandelingsakkoord staat dat provincies die gebieden kunnen verkopen of verruilen als dit ten goede komt aan de EHS. Zo 'ruilen' de provincies 17.000 hectare naar de juiste plek en vormen zij 40.000 hectare om tot natuurgebied.

Meerwaarde van de EHS

Grotere natuurgebieden zijn gevarieerder. Er kan uitwisseling tussen soorten planten en dieren plaatsvinden. Verder bieden grotere natuurgebieden meer mogelijkheden voor recreatie.

Daarnaast kunnen zij bij hevige regenval veel water vasthouden. Dit voorkomt dat elders gebieden overstromen, bijvoorbeeld waar veel mensen wonen.

Onderdelen Ecologische hoofdstructuur

In de EHS liggen:

  • bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 nationale parken;
  • gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt;
  • landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer;
  • ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren, rivieren, de kustzone van de Noordzee en de Waddenzee.

De Nederlandse Ecologische Hoofdstructuur moet uiteindelijk samen met de natuurgebieden in andere Europese landen het aaneengesloten pan-Europees Ecologisch Netwerk (PEEN) vormen.

Niet alle ontwikkelingen verboden

De bescherming van de EHS betekent niet dat bijvoorbeeld woningbouw en bedrijvigheid altijd verboden zijn. Ontwikkelingen zijn onder bepaalde voorwaarden mogelijk. Het Rijk en de provincies hebben hiervoor samen met gemeenten en maatschappelijke organisaties, spelregels opgesteld.

In de EHS geldt het 'nee, tenzij'-principe. Ruimtelijke ingrepen zijn niet toegestaan, tenzij er geen alternatieven zijn. Ook moeten de ontwikkelingen een groot openbaar belang hebben. De schadelijke effecten van de activiteit op de natuur moeten bovendien worden gecompenseerd. Ook hierover zijn in de spelregels afspraken gemaakt.