Beheer Ecologische Hoofdstructuur

De gebieden in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) worden op verschillende manieren beheerd en door verschillende beheerders. Dit hangt onder meer af van het type natuur en de milieucondities.

Provincies verantwoordelijk voor EHS

Provincies zijn na decentralisatie verantwoordelijk voor het beheer van de natuurgebieden. In 2012 worden de definitieve grenzen van de EHS duidelijk. De provincies worden vanaf 2014 financieel verantwoordelijk voor de EHS. Het kabinet en het Interprovinciaal Overleg (IPO) zijn tot dit akkoord gekomen. Pas als alle provinciebesturen met het akkoord hebben ingestemd en het aan de Tweede Kamer is voorgelegd, is er sprake van een definitief decentralisatieakkoord.

Vormen van beheer

Beheer door natuurbeschermingsorganisaties

Deze gebieden worden beheerd door particuliere natuurbeschermingsorganisaties, zoals Natuurmonumenten en de Provinciale Landschappen. Voor bestaande EHS-gebieden kunnen dat ook andere particulieren zijn.

Particulier beheer na functiewijziging

Particulieren kunnen hun grond de functie 'natuur' geven. Zij krijgen een vergoeding als hun grond door deze functieverandering in waarde is gedaald. Ook kunnen zij subsidie krijgen om de grond in te richten.   

Natuurbeheer door boeren

Deze gebieden worden door agrariërs beheerd. Zij beheren hun landbouwgrond op zo'n manier dat deze een waardevolle bijdrage levert aan de natuur.

Over deze 3 soorten beheer zijn afspraken gemaakt in de bestuursovereenkomsten van het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG). Deze worden uitgevoerd via de Provinciale Subsidieregeling Natuurbeheer (externe link: p-SN).

Staatsbosbeheer en overig

Ook Staatsbosbeheer beheert natuurgebieden. Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) geeft hiervoor rechtstreeks opdracht. Dit valt niet onder de ILG. Dat geldt ook voor de bestaande natuurgebieden die 'om niet' worden beheerd, door bijvoorbeeld het ministerie van Defensie en waterleidingbedrijven.

Verklaring van Linschoten

In de Verklaring van Linschoten staan voorstellen om natuurbeheer door particulieren aantrekkelijker te maken, zoals:

  • particulieren beter ondersteunen bij complexere aanvragen voor natuurbeheer op hun grond;
  • particulieren financieel ondersteunen, bijvoorbeeld bij nieuwe natuur de grondwaarde volledig vergoeden;
  • fiscale stimulansen voor particulieren, onder meer een persoonsgeboden aftrek voor natuur (vergelijkbaar met de aftrek voor rijksmonumenten) en minder belastingheffing als landbouwbedrijven permanent willen overschakelen naar natuur.

De verklaring is ook bedoeld om bij te dragen aan de realisatie van de EHS.

Documenten en publicaties

Kamerbrief over vervolgtraject en uitvoeringsafspraken decentralisatie natuur

Brief van staatssecretaris Bleker (EL&I) aan de Tweede Kamer over de uitkomsten van het overleg met de provincies over het ...

Kamerstuk | 10-02-2012 | EL&I, BZK

Aanbiedingsbrief verduidelijking Onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur

Aanbiedingsbrief van staatssecretaris Bleker (EL&I) aan de Tweede Kamer bij een document ter verduidelijking van en in ...

Kamerstuk | 07-12-2011 | EL&I

Beoordeling Natuurakkoord - Globale toetsing van het Onderhandelingsakkoord Decentralisatie Natuur

Toetsing van het Onderhandelingsakkoord Decentralisatie Natuur door het Planbureau voor de leefomgeving (PBL). Het Rijk sloot op ...

Rapport | 18-11-2011 | EL&I

Bleker en provincies zetten in op kleiner en beter stelsel natuurgebieden

Staatssecretaris Henk Bleker (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) maakt samen met de provincies werk van een kleiner, ...

Nieuwsbericht | 16-02-2011 | EL&I

Kamerbrief onderhandelingsakkoord decentralisatie natuur

Brief van staatssecretaris Bleker (EL&I) over het onderhandelingsakkoord dat rijk en provincies hebben gesloten om invulling ...

Kamerstuk | 06-10-2011 | EL&I

Kamerbrief Agenda natuurbeleid

De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie informeert de Tweede Kamer over de voortgang van de uitvoering ...

Kamerstuk | 16-02-2011 | EL&I