Natura 2000

Natura 2000-gebieden in Nederland

Natura 2000 richt zich op het behoud en de ontwikkeling van natuurgebieden in Europa. De gebieden die onder Natura 2000 vallen, worden aangeduid in de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. Deze Europese richtlijnen bepalen dat lidstaten bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving (habitat) beschermen om de biodiversiteit te behouden. In Nederland zijn ruim 160 gebieden aangemeld als Natura 2000-gebied. Een deel van de Natura 2000-gebieden is inmiddels definitief aangewezen. Alle Natura 2000-gebieden liggen binnen de Ecologische Hoofdstructuur. 

Procedure Natura 2000

Een natuurgebied komt via de volgende procedure onder de bescherming van Natura 2000:

1. Aanmelding
   Nederland meldt een gebied aan bij de Europese Unie. De EU zet het gebied op een lijst met te beschermen gebieden.
2. Aanwijzing
   De staatssecretaris van Economische Zaken (EZ) wijst het gebied aan als Natura 2000-gebied. Dit gebeurt via een aanwijzingsbesluit. In zo’n aanwijzingsbesluit wordt het gebied begrensd (op kaart) en staat welke doelen de overheid nastreeft in een bepaald gebied, bijvoorbeeld welke planten en dieren bescherming verdienen.
3. Beheerplan
   Is het gebied aangewezen, dan wordt een beheerplan opgesteld. Dit doet het bevoegd gezag (meestal de provincie) in samenwerking met alle betrokken partijen in en om het Natura 2000-gebied. In het beheerplan staan de maatregelen beschreven die nodig zijn om de beoogde doelen te halen.

Op de ontwerp-aanwijzingsbesluiten en ontwerp-beheerplannen is inspraak mogelijk. Iedereen kan de stukken inzien en erop reageren, voordat de ontwerp-besluiten definitief worden vastgesteld. Nadat de besluiten definitief vastgesteld zijn, is het voor belanghebbenden mogelijk om beroep in te stellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Natuurbeleid: meer balans

De natuur in Natura 2000-gebieden wordt volgens voormalig staatssecretaris Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (nu Economische Zaken)  goed beschermd door Europese regelgeving. Maar soms staat natuurbescherming andere economische en maatschappelijke ontwikkelingen in de weg. Zoals bij de planning van wegen of een windmolenpark. De staatssecretaris wil het natuurbeleid meer in balans brengen. Hij streeft ernaar dat Nederland doet wat de Vogel- en Habitatrichtlijn vragen, maar niet meer dan dat (geen zogenaamde 'nationale koppen'). Hij heeft hiervoor een 10 puntenplan opgesteld.

Onderdelen van de nieuwe benadering zijn onder meer:

• de komende jaren inzetten op behoud van bedreigde natuurtypen en minder op verbetering of uitbreiding van natuurtypen;
• aanwijzingsbesluiten periodiek kunnen wijzigen. Dat kan nodig zijn, bijvoorbeeld omdat de natuur dynamisch is;
• in een aantal gebieden de bescherming van ganzen richten op de slaap- en rustfunctie;
• gebieden die bij elkaar in de buurt liggen en soortgelijke natuurdoelen hebben, op papier samenvoegen. Hierdoor kunnen de doelen worden gehaald op een plek waar de effecten op de omgeving het kleinst zijn;
• het afschaffen van het nationaal beschermingsregime voor beschermde natuurmonumenten;
• in overleg met de Europese Commissie (EC) kijken of de bescherming van enkele kleine gebieden kan worden geschrapt. Dat kan alleen als de gebieden een relatief beperkt ecologisch belang hebben en de natuurdoelen ook in andere gebieden kunnen worden gehaald.

Alles over Natuur