Natura 2000

De Europese Unie (EU) wil de biodiversiteit in Europa beschermen met Natura 2000. Dat is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden.

Natura 2000-gebieden in Nederland

Planten en dieren laten zich niet tegenhouden door landsgrenzen. Natura 2000 richt zich daarom op het behoud en de ontwikkeling van natuurgebieden in heel Europa. Uitgangspunt blijft volgens staatssecretaris Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) dat Nederland bijdraagt aan de bescherming van natuur die in Europa zeldzaam is.

Voor Nederland gaat het om 162 van deze gebieden, plus 4 gebieden in de Noordzee. Ongeveer de helft van de Ecologische Hoofdstructuur is ook Natura 2000-gebied.

De natuur in Natura 2000-gebieden wordt volgens staatssecretaris Bleker terecht goed beschermd door Europese regelgeving, maar staat soms andere economische en maatschappelijke ontwikkelingen in de weg. Zoals bij de planning van wegen of een windmolenpark. De staatssecretaris wil het natuurbeleid meer in balans brengen.

Een deel van de Natura 2000-gebieden is inmiddels definitief vastgesteld. Dat gebeurt in de vorm van een aanwijzingsbesluit. In zo’n aanwijzingsbesluit staat welke doelen de overheid nastreeft voor een bepaald gebied. Bijvoorbeeld welke planten en dieren bescherming verdienen. Vervolgens wordt in nauw overleg met eigenaars, gebruikers en andere overheden een beheerplan opgesteld, dat beschrijft welke maatregelen daarvoor nodig zijn.

Digitale inzage Natura 2000

Op ontwerp-aanwijzingsbesluiten en ontwerp-beheerplannen is inspraak mogelijk. Iedereen kan de stukken inzien en erop reageren, voordat ze definitief vastgesteld worden.

Inzage is digitaal mogelijk via de Gebiedendatabase, dat een overzicht biedt van alle externe link: (ontwerp-)aanwijzingsbesluiten en (ontwerp-)beheerplannen. Voor ontwerp-beheerplannen is het bovendien mogelijk om digitaal een zienswijze in te dienen.

Nieuwe aanpak Natura 2000: 10 puntenplan

Staatssecretaris Bleker heeft een 10 puntenplan opgesteld met nieuwe werkwijzen om meer balans in het natuurbeleid aan te brengen. Het regeerakkoord is daarvoor het uitgangspunt. Dit plan moet duidelijkheid bieden voor ondernemers en omwonenden van Natura 2000-gebieden en de bescherming van natuurwaarden.

Onderdelen van de nieuwe benadering zijn onder meer:

  • de komende jaren inzetten op behoud van bedreigde natuurtypen en minder op verbetering of uitbreiding van natuurtypen;
  • aanwijzingsbesluiten periodiek kunnen wijzigen. Dat kan nodig zijn, bijvoorbeeld omdat de natuur dynamisch is. Als het nodig is, kunnen de beschermingsdoelen van de natuurtypen dus worden aangepast;
  • in een aantal gebieden de bescherming van ganzen richten op de slaap- en rustfunctie;
  • gebieden die bij elkaar in de buurt liggen en soortgelijke natuurdoelen hebben, op papier samenvoegen. Hierdoor kunnen de doelen worden gehaald op een plek waar de omgeving er het minst last van heeft. Er komt een proef op 3 plekken: Oost Twente, het Rivierengebied en Laag Holland (het gebied boven Amsterdam);
  • het afschaffen van het nationaal beschermingsregime voor beschermde natuurmonumenten. Het grootste deel van deze natuurmonumenten ligt nu binnen de ecologische hoofdstructuur (EHS);
  • in overleg met de Europese Commissie (EC) kijken of enkele kleine gebieden kunnen worden geschrapt. Dat kan alleen als de gebieden een relatief beperkt ecologisch belang hebben en de natuurdoelen ook in andere gebieden kunnen worden gehaald. De staatssecretaris stelt voor om de Europese bescherming op te heffen voor het gebied Boddenbroek bij Bentelo en het deelgebied Achter de Voort bij Ootmarsum in Overijssel en het gebied Teeselinkven bij Neede in Gelderland.  De EC moet nog goedkeuring verlenen.

Video: Bleker vereenvoudigt Europese natuurregels

Vogel- en Habitatrichtlijngebieden

Natura 2000-gebieden is een overkoepelende naam voor de Vogel- en Habitatrichtlijngebieden. Volgens deze Europese richtlijnen moeten lidstaten specifieke diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving (habitat) beschermen om de biodiversiteit te behouden.

De staatssecretaris streeft ernaar dat Nederland doet wat de Vogel- en Habitatrichtlijn vragen, maar niet meer dan dat (geen 'nationale koppen'). Het 10 puntenplan is gebaseerd op een analyse van de ruimte die de Europese regels kunnen bieden.

Documenten en publicaties

Ter inzagelegging definitieve aanwijzing Natura 2000-gebieden en gewijzigde besluiten

Donderdag 6 oktober 2011 start de ter inzagelegging van de definitieve aanwijzingsbesluiten van de Natura 2000-gebieden ...

Nieuwsbericht | 29-09-2011 | EL&I

Besluit Aanwijzing Natura 2000-gebieden Solleveld en Westduinpark

Bij deze informeer ik u over de aanwijzing van twee Natura 2000-gebieden die ik op 27 september definitief heb vastgesteld. Het ...

Kamerstuk | 29-09-2011 | EL&I

Beantwoording kamervragen Elperstroomgebied

Antwoorden van minister Bleker (EL&I) op de vragen van de Kamerleden Lodders (VVD) en Koopmans (CDA) over het Natura ...

Kamerstuk | 28-09-2011 | EL&I

Spanjaards Duin wordt Natura 2000-gebied

Het natuurgebied Spanjaards Duin bij 's-Gravenzande (provincie Zuid-Holland) is door staatssecretaris Bleker van Economische ...

Nieuwsbericht | 25-05-2011 | EL&I

Ontwerp-beheerplan Deelen vastgesteld en ter inzage

Staatssecretaris Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) heeft het ontwerp-beheerplan voor het Natura ...

Nieuwsbericht | 19-05-2011 | EL&I

Bleker vereenvoudigt Europese natuurregels

Staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) vereenvoudigt de invoering van de Europese regels voor Natura ...

Nieuwsbericht | 23-02-2011 | EL&I

Kamerbrief aanpak Natura 2000

De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie informeert de Tweede Kamer over de manier waarop hij verdere ...

Kamerstuk | 23-02-2011 | EL&I

Nieuwe app geeft info over natuur in je omgeving

Waar is het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied? Wat zijn hier de belangrijkste planten en diersoorten? En waar loopt de grens van ...

Nieuwsbericht | 17-02-2011 | EL&I

23 Natura 2000-gebieden definitief aangewezen

Staatssecretaris Bleker heeft 23 Natura 2000-gebieden definitief aangewezen. Van de 162 gebieden op land en 4 gebieden op zee zijn ...

Nieuwsbericht | 30-12-2010 | EL&I