Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

Voorkomen van graafschade

Jaarlijks ontstaat bij circa 20 procent van alle graafwerkzaamheden schade aan kabels en leidingen. Dat zijn 40.000 gevallen, goed voor een directe schadepost van zo'n 40 à 75 miljoen euro per jaar.

Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten (WION)
Oriëntatieverzoek
Huisaansluitingen
Toezicht: Agentschap Telecom

Graafschade is ook gevaarlijk voor de omgeving (denk aan een gaslek). En het levert veel ongemak op als elektriciteit, water, gas, internet of telefoon (langdurig) niet beschikbaar is. Ook dit brengt kosten met zich mee.

Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten (WION)

De Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten (WION), ook bekend als de Grondroerdersregeling, is op 1 juli 2008 in werking getreden. Deze wet moet het aantal schades bij graafwerkzaamheden terugbrengen door:

betere informatie-uitwisseling;
betere tekeningen;
zorgvuldiger graven en zorgvuldiger opdrachtgeverschap.

De voornaamste bepalingen in de WION zijn:

Grondroerders moeten graafwerkzaamheden melden bij het Kadaster. Dit doen ze niet eerder dan 20 werkdagen voordat de graafactiviteiten plaatsvinden. De grondroerder beschikt zo altijd over actuele kaarten als hij gaat graven. In 2009 zijn er bij het Kadaster circa 300.000 meldingen gedaan.
Meldingen van graafwerkzaamheden kunnen worden gedaan via Klic-online of telefonisch via 0800-0080.
Netbeheerders sturen gegevens over de ligging van hun kabels en leidingen op. Per 1 juli 2010 gebeurt dit elektronisch.
Het Kadaster is het informatieloket en maakt het mogelijk dat de informatie uitgewisseld kan worden. Het Kadaster zorgt ervoor dat de tekeningen elektronisch aan de grondroerder wordt gestuurd (situatie per 1 juli 2010). De grondroerder ontvangt de tekeningen ‘zo snel mogelijk’, maar uiterlijk binnen 2 werkdagen nadat hij een melding heeft gedaan.
Grondroerders behoren fouten in de kaarten te melden, oftewel een melding afwijkende ligging. Netbeheerders zijn verplicht om de tekeningen vervolgens aan te passen. Ook wanneer grondroerders kabels of leidingen aantreffen die op geen enkele tekening staan, moeten ze dit melden (melding onbekend net). Op deze manier wordt de kwaliteit van de kaarten verbeterd. Zie ook: Betere tekeningen.
De wet regelt dat grondroerders zorgvuldig graven. En dat opdrachtgevers de graafwerkzaamheden zorgvuldig laten uitvoeren. Er geldt dus ook zorgvuldig opdrachtgeverschap. Zie ook: Zorgvuldiger graven.
Grondroerders melden schades bij de netbeheerder. De netbeheerder geeft de graafschade door aan het Kadaster. Zie ook: Zorgvuldiger graven.

Er bestaan af en toe misverstanden over wat de WION allemaal regelt. Zo regelt de WION niet:

de voorwaarden waaronder gegraven mag worden. Een melding bij het Kadaster betekent niet dat er ook toestemming is verleend om te mogen graven. Daarover gaan de grondbeheerders. Zo kan bijvoorbeeld een gemeente of provincie bepalen wanneer er wel of niet gegraven mag worden in de eigen - meestal openbare – grond. Ook bepaalt de provincie of gemeente welke regels daarbij gelden, bijvoorbeeld dat er eerst een graafvergunning moet worden aangevraagd. Hetzelfde geldt voor bedrijven; zij bepalen aan wie zij toestemming verlenen om te mogen graven op hun eigen terrein.
de WION regelt niet de aanleg van kabels en leidingen.

De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) heeft eind november 2010 in de Tweede Kamer een aantal wijzigingen aangekondigd ten aanzien van de Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION).

Oriëntatieverzoek

Soms willen projectontwikkelaars of opdrachtgevers weten waar kabels en leidingen liggen zonder dat zij (direct) gaan graven. Bijvoorbeeld voor het maken van een ontwerp, tracé of prijsopgave. Zij kunnen dan een oriëntatieverzoek doen: bij de melding geven zij aan dat ze (nog) niet gaan graven.

Ook overheden kunnen een oriëntatieverzoek doen. Zo kunnen gemeenten bijvoorbeeld kaarten opvragen om bestemmingsplannen te maken of bij calamiteiten.

Huisaansluitingen

De huisaansluitingen vallen niet onder de WION. De grondroerder kan bij het doen van een graafmelding bij het Kadaster aangeven of hij gegevens over huisaansluitingen wil ontvangen. Er zijn netbeheerders die vervolgens informatie over de huisaansluitingen verstrekken, hoewel ze daartoe niet verplicht zijn.

Toezicht: Agentschap Telecom

Het Agentschap Telecom, onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), controleert of netbeheerders en grondroerders zich aan de wet houden. Het Agentschap Telecom bezoekt ook graaflocaties om te zien of er zorgvuldig wordt gegraven. De toezichthouder kan onder meer boetes opleggen, maar geeft in de beginperiode vooral voorlichting.