Vraag en antwoord

Hoe word ik docent in het voortgezet onderwijs (vo)?

Als u les wilt geven in het voortgezet onderwijs (vo), moet u in het bezit zijn van een eerstegraads of tweedegraads bevoegdheid voor een bepaald vak. Deze bevoegdheid kunt u halen via een lerarenopleiding aan een hogeschool of universiteit. Als u geen onderwijsbevoegdheid heeft, kunt u mogelijk lesgeven als zijinstromer.

Tweedegraads bevoegdheid

De tweedegraads bevoegdheid haalt u via een vierjarige lerarenopleiding aan een hogeschool. Naast didactiek bestaat het lesprogramma uit vakkennis, een stage en keuzevakken. Tijdens de stage werkt u als leraar in opleiding (lio) op een school.

Om toegelaten te worden tot de opleiding, heeft u een havo-, vwo- of mbo-diploma (niveau vier) nodig. Heeft u deze diploma’s niet en bent u ouder dan 21 jaar, dan kunt u deelnemen aan een toelatingsonderzoek en eventueel toch aan de opleiding beginnen. Na het volgen van de opleiding kunt u lesgeven aan:

  • de eerste drie jaar van havo of vwo;
  • het vmbo;
  • het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve).

Eerstegraads bevoegdheid

Met een eerstegraads bevoegdheid kunt u lesgeven aan de bovenbouw van de havo en het vwo. U kunt de bevoegdheid halen via een lerarenopleiding aan een hogeschool of een universiteit. De hbo-opleiding is een vervolg op de opleiding voor de tweedegraadsbevoegdheid. U kunt hier terecht voor de meer algemene vakken, zoals moderne vreemde talen. De meeste vakken worden echter aangeboden bij de lerarenopleiding aan de universiteit.

De lerarenopleiding aan de universiteit is bedoeld voor studenten die tijdens hun bacheloropleiding of na het behalen van hun wo-bachelor leraar willen worden. U kunt deze opleiding ook volgen als u een applicatiecursus heeft afgerond in het te volgen vak. Daarnaast moet u een oriëntatie op het leraarsberoep hebben doorlopen of ervaring hebben in het voortgezet onderwijs. Voor meer informatie kunt u terecht bij Werken in het onderwijs.

Verkort traject als zijinstromer

Vindt u een vierjarige opleiding te lang en heeft u al een hbo- of universitaire opleiding afgerond, dan kunt u de opleiding in een kortere tijd volgen als zijinstromer. Het zijinstroomtraject is ook bestemd voor leerkrachten die uit het basisonderwijs komen. Meer informatie kunt u vinden op de website Werken in het onderwijs.

Educatieve minor en educatieve master

Het is ook mogelijk om na het afronden van een educatieve minor of educatieve master in het voortgezet onderwijs te werken. Het eerste houdt in dat u tijdens uw bacheloropleiding aan de universiteit een educatieve minor volgt. Na het afronden hiervan kunt u aan de slag in de theoretische leerweg van het vmbo (vmbo-tl) en de eerste drie leerjaren van havo en vwo.

De educatieve master is een een- of tweejarige opleiding aan een hogeschool of universiteit. Na het behalen van uw diploma bent in het bezit van een eerstegraads onderwijsbevoegdheid. Hoe de educatieve master wordt ingevuld, verschilt per onderwijsinstelling. Meer informatie vindt u op de website van de Vereniging van Universiteiten (VSNU).

Werken in het voortgezet speciaal onderwijs (vso)

Als u in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) wilt werken, moet u een onderwijsbevoegdheid hebben voor het reguliere voortgezet onderwijs. De scholen voor speciaal onderwijs willen vaak dat u nog een specifieke opleiding volgt voor het speciaal onderwijs. Meer informatie over opleidingen voor het speciaal onderwijs vindt u op de website van Kennisnet.

Uw kansen op een baan als docent in het voortgezet onderwijs (vo)

Het is niet mogelijk om vooraf vast te stellen of u voor het onderwijs geschikt bent. Ook met kennis over uw situatie en achtergrond, kan niemand u vertellen wat uw kansen zijn op een baan als leraar. Dat moet u zelf ondervinden. Begin met het stappenplan op werkeninhetonderwijs.nl. U leest daar welke keuzes u eerst moet maken. Daarna kunt u contact opnemen met een school of opleiding waar u zou willen werken. U kunt met verschillende scholen contact opnemen.

Meer informatie over werken in het voortgezet onderwijs (vo)

Meer informatie over werken in het onderwijs en links naar vacaturebanken vindt u via de website ‘Werken in het onderwijs'. Op de website ‘Bevoegdheid in het onderwijs' kunt u per school inzien hoe de verdeling van de onderwijsbevoegdheden is geregeld.