Collectief ontslag

Als een werkgever 20 of meer medewerkers tegelijkertijd wil ontslaan, moet hij dit melden bij het UWV en bij de vakbonden van de werknemers. De regels voor collectief ontslag zijn per 1 maart 2012 aangepast.

Verplichtingen werkgever bij collectief ontslag

Bij ontslag van 20 of meer medewerkers tegelijkertijd, heeft de werkgever een aantal verplichtingen. De werkgever moet het ontslag vooraf melden bij de vakbonden van de medewerkers. Ook toetst UWV vooraf of het ontslag echt nodig is.

Gronden collectief ontslag

Collectief ontslag vindt altijd plaats om bedrijfseconomische redenen. Bijvoorbeeld:

  • een slechte financiële situatie van het bedrijf;
  • structurele werk- of omzetvermindering binnen het bedrijf;
  • bedrijfsorganisatorische redenen (bijvoorbeeld afdelingen die worden samengevoegd);
  • beëindiging van (een deel van) de bedrijfsactiviteiten;
  • technologische veranderingen, zoals automatisering van bepaalde functies;
  • een bedrijfsverhuizing.

Bij een aanvraag voor collectief ontslag toetst het UWV of deze redenen echt van toepassing zijn.

Afspiegelingsbeginsel bij collectief ontslag

Als er 20 of meer mensen tegelijk worden ontslagen, moet de werkgever het zogenaamde afspiegelingsbeginsel toepassen. Dit houdt in dat werknemers met vergelijkbare functies in leeftijdscategorieën worden ingedeeld. Werknemers die binnen hun leeftijdscategorie als laatste zijn aangenomen, worden als eerste ontslagen. Het UWV controleert of het afspiegelingsbeginsel (juist) is toegepast.

Geen toetsing door UWV bij verklaring vakbond

Als een werkgever bij zijn aanvraag voor collectief ontslag een verklaring van de vakbonden voegt waarin de vakbond bevestigt dat de functies door bedrijfseconomische redenen vervallen, zal het UWV dat niet meer toetsen. Het UWV kijkt dan alleen naar de ontslagkeuze (is het afspiegelingsbeginsel juist toegepast?) en beoordeelt herplaatsingsmogelijkheden.

Deze regels zijn vastgelegd in de Wet melding collectief ontslag (Wmco).

Regels collectief ontslag aangepast

Per 1 maart 2012 zijn de regels van de Wmco aangepast. Vanaf die datum vallen ontslagen die een werkgever met een zogenoemde beëindigingsovereenkomst wil realiseren, ook onder de Wmco. Het gevolg van deze wetswijziging is dat het niet uitmaakt langs welke route een werkgever ontslagen wil doorvoeren.

De belangrijkste wijzigingen in de wet zijn:

  • Ontslag om bedrijfseconomische redenen via een externe link: beëindigingsovereenkomst komt onder de Wmco te vallen.
  • Een werkgever moet voorgenomen ontslagen niet alleen melden bij een vakbond, maar moet de vakbond ook daadwerkelijk raadplegen. Als de vakbond niet (tijdig) reageert op een verzoek tot raadpleging, vervalt deze verplichting.
  • Als achteraf blijkt dat bij een ontslag de verplichtingen op grond van de Wmco niet zijn nageleefd, kan dit ontslag worden teruggedraaid.
  • Als de werkgever het ontslag wil realiseren via een externe link: ontbindingsprocedure bij de kantonrechter, moet de kantonrechter nagaan of de Wmco van toepassing is. Is dit het geval, dan moet de rechter vaststellen of de Wmco is nageleefd als de werknemer aanvoert dat de werkgever de regels niet heeft nageleefd.

De informatie over de aangepaste wet staat in de factsheet Wmco van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Zie ook

  • Wetten.nl | Complete tekst Wet melding collectief ontslag (Wmco)

  • UWV | Collectief ontslag (informatie voor werkgevers)