Veilig en schoon drinkwater

Vervuild drinkwater en een tekort aan sanitaire voorzieningen als wc's en douches veroorzaken de helft van alle gezondheidsproblemen in ontwikkelingslanden. Kinderen gaan niet naar school omdat ze ziek zijn. En water halen kost vooral meisjes en vrouwen veel tijd.

Gevolgen vervuild drinkwater

Meer dan 1 miljard mensen hebben geen toegang tot veilig drinkwater. Nog veel meer mensen beschikken niet over een fatsoenlijke wc in de buurt. Dit heeft grote gevolgen:

  • ziektes: de helft van alle gezondheidsproblemen in arme landen wordt veroorzaakt door vuil drinkwater en gebrekkige wc's en rioleringen (sanitatie);
  • schoolverzuim: wereldwijd gaan 443 miljoen schooldagen verloren doordat leerlingen diarree en andere ziektes hebben die met vervuild drinkwater te maken hebben;
  • inkomstendaling: ziekteverzuim door vies water kost Afrikaanse landen jaarlijks 5% van hun bruto nationaal product (bnp).

Vrouwen en meisjes het kwetsbaarst

Vooral vrouwen en meisjes hebben last van gebrek aan schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen. Zij halen meestal het water, wat veel tijd kost. Tijdens hun menstruatie gaan meisjes vaak niet naar school omdat er geen wc's zijn. Als vrouwen naar buiten moeten omdat er geen wc is in het huishouden, worden ze vaker slachtoffer van seksueel geweld. En vrouwen zijn kwetsbaarder voor ziektes die het gevolg zijn van ongezond water.

Schoon water is een mensenrecht

Toegang tot veilig drinkwater is een mensenrecht. Toch sterven dagelijks 5000 mensen door gebrek aan water of door vervuild drinkwater. Voldoende toegang tot veilig drinkwater is als:

  • huishoudens zijn aangesloten op een waterleidingsysteem of hebben toegang tot een gedeelde voorziening als een pomp of een put;
  • het water is op redelijke afstand van het huishouden (maximaal 30 minuten lopen of 1 kilometer);
  • er is voldoende water (20 liter per persoon per dag).

Om ervoor te zorgen dat het water vrij is van ontlasting, moeten sanitaire voorzieningen worden aangelegd, zoals een toilet of eenvoudige latrine. Ook moet er voorlichting zijn over hygiëne en moet er op een schonere manier worden omgegaan met afval.

Sanitation and Water for All

Wereldwijd hebben landen afgesproken dat in 2015 het percentage mensen zonder toegang tot schoon drinkwater of sanitaire voorzieningen gehalveerd moet zijn. Omdat het bereiken van dat doel nog niet in zicht is, namen Nederland en Groot-Brittannië het initiatief om rijke landen samen te laten werken via externe link: Sanitation and Water for All (SWA).

Financiële bijdrage Nederland

Nederland bouwt wc's in sloppenwijken in India, via de externe link: Wereldbank. En steunt de externe link: Bangladesh Rural Advancement Committee (BRAC)  financieel. BRAC bouwt wc's bij huizen en scholen in Bangladesh en geeft voorlichting over hygiëne.

Nederland geeft geld dat ontwikkelingslanden in hun waterinfrastructuur kunnen investeren. Bijvoorbeeld in leidingen en zuiveringsinstallaties. Deze donaties gaan via het externe link: ORIO-programma. Ontwikkelingsorganisaties voeren programma's uit voor gezond water en sanitatie via het Medefinancieringsprogramma MFS II.

Bedrijfsleven en overheid werken samen aan schoon water

Nederlandse bedrijven hebben veel kennis over en ervaring in de watersector. De overheid  stimuleert programma’s waarin ze samenwerken met overheden en bedrijven in ontwikkelingslanden. Een voorbeeld van zo’n publiek-privaat programma  (PPP) is een project waarin externe link: waterleidingbedrijf Vitens/Evides International samen met het externe link: overheidsfonds FIPAG in Mozambique een kwart miljoen mensen aan veilig drinkwater helpt. Dat doen ze door het management van lokale drinkwaterbedrijven te versterken, kapotte waterleidingen te herstellen en nieuwe aan te leggen.

Ook in Ghana bevordert een PPP investeringen in waterwinning en -zuivering. Het externe link: donateurfonds Water for Life zorgt samen met externe link: Aqua for All voor aanvullende investeringen in arme volkswijken en kleine steden.

Andere belangrijke partners zijn externe link: Simavi, externe link: Unicef en externe link: WSSCC. Meer voorbeelden van internationale samenwerking op het gebied van water zijn te vinden op de website van hetexterne link: Netherlands Water Partnership (NWP).

Documenten en publicaties

Kamerbrief Water voor Ontwikkeling

Brief van staatssecretaris Knapen (BZ) aan de Tweede Kamer over zijn voorgenomen beleid op het gebied van efficiënt watergebruik, ...

Kamerstuk | 09-01-2012 | BZ

Verantwoordelijk ministerie