Ontwikkeling van overheidscommunicatie

De overheid heeft zich de afgelopen jaren ingezet om de communicatie met burgers te professionaliseren en de eenheid in communicatie te versterken. Basis daarvoor vormen de adviezen van staatscommissies.

Commissie-Wallage

Doel van het onderzoek van de Commissie-Wallage was de effectiviteit van overheidscommunicatie te vergroten en de overheidsinformatie toegankelijker te maken. De commissie bracht in augustus 2001 het rapport 'In dienst van de democratie' uit.

De commissie concludeerde onder meer:

• communicatie door de overheid is een recht van de burger;
• de overheid moet proactief met burgers communiceren en moet voorkomen dat burgers onnodig vaak dezelfde informatie moeten verstrekken; 
• internet moet een prominente plaats innemen in de overheidscommunicatie.

Het kabinet reageerde op het rapport van de commissie met een Actieprogramma.

Commissie-Wolffensperger

De Commissie-Wolffensperger publiceerde in juni 2005 haar rapport: '50 aanbevelingen voor communicatie'. De commissie adviseerde onder meer:

• meer contact met de samenleving door werkbezoeken door politici en ambtenaren;
• meer kennis over en contact met de samenleving door enquêtes, consultatie en expertmeetings;
• een televisiekanaal binnen de (publieke) omroep met onder meer live Tweede Kamerdebatten en persconferenties;
• 'townhall meetings' waarbij beleidsmakers in gesprek kunnen met burgers en maatschappelijke organisaties;
• expliciet aandacht voor eenheid in overheidsbeleid.

In augustus 2005 reageerde het kabinet met een implementatieplan. In dit plan onderschrijft het kabinet de noodzaak om communicatie een plek in het hart van het beleid te geven.

IBO Overheidscommunicatie

Het Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) Overheidscommunicatie 2005-2006 deed onderzoek naar de uitgaven voor effectieve overheidscommunicatie. Zo zijn de massamediale campagnes van Postbus 51 nader onder de loep genomen.

Het eindrapport en de kabinetsreactie zijn op 13 augustus 2007 door minister-president Balkenende aan de Tweede Kamer aangeboden.

Jaarprogramma Gemeenschappelijke Communicatie

Sinds 2007 heeft de Voorlichtingsraad een budget voor versterking van de gezamenlijke overheidscommunicatie. Primair doel daarbij is vooral - in lijn met de commissie-Wallage - de communicatie tussen Rijksoverheid en burger verder versterken.

De rijksoverheid wil voortdurend de overheidscommunicatie professionaliseren, de communicatie in het hart van het beleidsproces verder positioneren en meer eenheid in vorm en inhoud bewerkstelligen.

Door vertaling van het budget in een jaarlijks programma voor de gemeenschappelijke communicatie, is op deze doelen de afgelopen jaren veel bereikt.

Campagne-effectonderzoek

Ieder jaar doet Dienst Publiek en Communicatie (onderdeel van het ministerie van AZ) onderzoek naar de kwaliteit en effectiviteit van overheidscampagnes. Naast onderzoek en advies voor afzonderlijke campagnes, richt het onderzoeksprogramma en de ondersteunende infrastructuur zich op de overkoepelende opbouw van kennis en inzichten over de werking van overheidscampagnes.

Doel is het afleggen van verantwoording aan de Tweede Kamer over Postbus 51-campagnes, door middel van jaarevaluaties, en het bevorderen van een professionele en doelmatige campagnevoering bij de overheid. Campagneonderzoek doet ook onderzoek naar het imago van Postbus 51 bij specifieke doelgroepen. Zo is in 2009 een imagometing gedaan onder blinden, slechtzienden, doven en slechthorenden.

Onderzoek naar maatschappelijke thema's

Ten behoeve van overheidscommunicatie maakt de rijksoverheid gebruik van onderzoeken over maatschappelijke thema's. Zo doet de overheid, onder meer via het Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB), in samenwerking met het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), structureel onderzoek naar wat er leeft onder de bevolking.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) adviseert de regering over toekomstige ontwikkelingen die van groot maatschappelijk belang zijn. Bij die adviezen staat de wetenschappelijke benadering voorop.

De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) is de adviesraad van het Kabinet en de Staten Generaal voor de sociale verhoudingen in Nederland. De RMO adviseert zowel gevraagd als ongevraagd over de hoofdlijnen van beleid op het gebied van 'participatie van burgers en stabiliteit van de samenleving'.

21minuten.nl

In het initiatief 'De Nationale Dialoog' kunnen burgers hun ideeën kwijt over de huidige problemen en kansen voor Nederland. Bijvoorbeeld over de economie, de politiek en het klimaat. In de editie 2009 stonden de huidige economische situatie, het klimaat en Europa centraal. 21minuten.nl is een initiatief van McKinsey & Company, Motivaction International, Nederlandse Publieke Omroep, NRC Handelsblad, AD, Planet.nl en Porter Novelli en is onderdeel van de Publieke Zaak.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn