Palliatieve zorg verlenen

Als er geen kans meer is op genezing van een patiënt, kan een behandelend arts of verpleegkundige palliatieve zorg ter sprake brengen. Elke arts, verplegende en verzorgende kan palliatieve zorg verlenen.

Onderdelen van palliatieve zorg

Palliatieve zorg bestaat uit:

  • pijn en andere symptomen behandelen;
  • psychologische en sociale problemen behandelen;
  • aandacht voor zingeving en spiritualiteit;
  • de patiënt ondersteunen bij een zo goed mogelijke kwaliteit van leven;
  • ondersteunen bij het afronden van het leven en bij het afscheid nemen;
  • naasten helpen in het omgaan met de zieke en bij de rouwverwerking na het overlijden.

Palliatieve zorg wordt vergoed door de ziektekostenverzekeraar of de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Eventuele huishoudelijke hulp wordt vergoed door de gemeente, via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Organisatie van palliatieve zorg

Elke arts, verplegende en verzorgende kan palliatieve zorg verlenen. Palliatieve zorg wordt meestal verleend door een team van zorgverleners. Ook zijn er vrijwilligers die patiënten en hun naasten ondersteunen. Zij nemen de zorgtaken van familie over als daar behoefte aan is.

Aanbieders van palliatieve zorg werken samen in de externe link: netwerken palliatieve zorg. Deze netwerken zorgen voor een goed aanbod van palliatieve zorg in de verschillende regio’s.

Plekken voor palliatieve zorg

Patiënten kunnen op de volgende plekken palliatieve zorg krijgen:

  • thuis;
  • in een hospice of bijna-thuishuis;
  • in een verzorgings- of verpleeghuis;
  • in ziekenhuizen.

De patiënt kan zelf kiezen waar de zorg plaatsvindt. Vaak geven mensen de voorkeur aan thuis. Het komt voor, om uiteenlopende redenen, dat dit niet mogelijk is. In die situatie moet een patiënt erop kunnen rekenen dat goede zorg beschikbaar is in een hospice of instelling.

Vergoeding palliatieve zorg

Palliatieve zorg wordt vergoed door de ziektekostenverzekeraar of vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Eventuele huishoudelijke hulp wordt vergoed door de gemeente, via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Voor opname in een hospice of bijna-thuishuis is in de meeste gevallen een indicatie van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) nodig. Bij zorg in een hospice vraagt de instelling om een eigen bijdrage van de bewoners. Deze kan variëren van een paar tot enkele tientallen euro’s per dag. 

Palliatieve zorg, palliatieve sedatie en euthanasie

Er is soms verwarring over de begrippen palliatieve zorg, palliatieve sedatie en euthanasie.

  • Palliatieve zorg is zorg aan patiënten met een ongeneeslijke ziekte in de laatste fase van hun leven. De zorg is erop gericht om de patiënt een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven te geven.
  • Bij palliatieve sedatie wordt het bewustzijn van de patiënt opzettelijk verlaagd om zijn lijden te verminderen. Een arts mag palliatieve sedatie alleen toepassen als een patiënt niet langer dan 2 weken te leven heeft. Bij palliatieve sedatie is het niet de bedoeling dat de patiënt eerder sterft, al kan dat wel een gevolg zijn. Deze handeling valt niet onder de euthanasiewetgeving.
  • Euthanasie is het beëindigen van het leven op verzoek van de patiënt. De arts dient dodelijke middelen toe aan de patiënt, waardoor de patiënt sterft. Euthanasie kan alleen plaatsvinden als de arts aan de externe link: zorgvuldigheidseisen uit de Euthanasiewet heeft voldaan.