Onderwerp: Parlement

Dit onderwerp bevat 5 rubrieken.

Taken en rechten Eerste en Tweede Kamer

Het parlement bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Beide Kamers controleren de regering. Bij hun controlerende taken horen specifieke rechten om die taken goed te kunnen uitvoeren.

Parlement controleert regering

Het parlement (ook wel Staten-Generaal) vertegenwoordigt het Nederlandse volk. Het oefent controle uit op het beleid van de regering (de Koning en de ministers). Ook heeft het parlement een wetgevende functie. Een wet kan pas ingaan als de Eerste en de Tweede Kamer het wetsvoorstel hebben aangenomen.

Verschil rechten Tweede Kamer en Eerste Kamer

Tweede Kamer

De Tweede Kamer controleert de regering en beoordeelt wetsvoorstellen. De Tweede Kamer heeft ook "het recht van initiatief": het kan ook zelf wetsvoorstellen indienen.. Daarnaast kan de Tweede Kamer ook wetsvoorstellen aanpassen. Dit heet recht van amendement. De Eerste Kamer heeft deze rechten niet. 

Eerste Kamer

De belangrijkste taak van de Eerste Kamer is wetsvoorstellen goedkeuren of verwerpen. De Eerste Kamer kan geen wijzigingen aanbrengen in een wetsvoorstel. 

Rechten parlement

De rechten van het parlement zijn onder andere:  

  • Budgetrecht

    Het parlement heeft het recht om de uitgaven en inkomsten van het Rijk te beoordelen. Het parlement kan deze uitgaven en inkomsten afkeuren of goedkeuren.
  • Onderzoek- en enquêterecht

    Het parlement kan, buiten het kabinet om, een parlementair onderzoek instellen naar een bepaalde kwestie. De zwaarste onderzoeksvorm is de parlementaire enquête. De Tweede Kamer kan dan getuigen onder ede verhoren.
  • Vragenrecht

    Alle Kamerleden mogen een minister of staatssecretaris ter verantwoording roepen en vragen stellen. Bijvoorbeeld tijdens het vragenuurtje op dinsdagmiddag. De bewindspersonen zijn verplicht de vragen te beantwoorden.
  • Recht om moties in te dienen

    De Kamer kan via een motie een uitspraak doen over een bepaald onderwerp. Het kabinet is niet verplicht een motie uit te voeren. Dat geldt niet voor een motie van wantrouwen. Hiermee zegt de Kamer het vertrouwen in een bewindspersoon op. Die kan dan niets anders doen dan aftreden.

Lidmaatschap Eerste of Tweede Kamer

Iemand kan alleen lid zijn van óf de Eerste Kamer óf de Tweede Kamer. Leden van het parlement moeten de Nederlandse nationaliteit hebben, minimaal 18 jaar zijn en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht.

Kamerstukken beschikbaar via internet

Kamerstukken van 1995 tot nu vindt u op officiëlebekendmakingen.nl. Hier staan alle definitieve parlementaire publicaties, zoals agenda's en Kamervragen.

Op statengeneraaldigitaal.nl vindt u de Handelingen van de Eerste en de Tweede Kamer uit de periode 1814-1995. Het gaat hier om Kamerverslagen, Kamerstukken en Kamervragen.

De Rijksoverheid. Voor Nederland.