Eerste en Tweede Kamer

Het parlement bestaat uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer. Beide Kamers hebben een aantal rechten om hun taken goed te kunnen uitvoeren. Een wet kan pas ingaan als de Eerste en de Tweede Kamer het wetsontwerp hebben aangenomen.

Tweede Kamer

De 150 leden van de Tweede Kamer worden eens in de 4 jaar direct gekozen door de Nederlandse kiesgerechtigden. De Tweede Kamer heeft 2 hoofdtaken:

  • de regering controleren;
  • wetsvoorstellen goedkeuren of verwerpen.

Ook heeft de Kamer het recht om zelf wetsvoorstellen in te dienen (recht van initiatief) of wetsvoorstellen te wijzigen (recht van amendement).  Om de regering te kunnen controleren, is het kabinet verplicht alle informatie te geven waar het parlement om vraagt. Deze informatieplicht is vastgelegd in de Grondwet.

Meer informatie over externe link: de werkwijze van de Tweede Kamer

Eerste Kamer

De 75 leden van de Eerste Kamer worden eens in de 4 jaar gekozen door de leden van de Provinciale Staten. Dat gebeurt na de Provinciale Statenverkiezingen. De belangrijkste taak van de Eerste Kamer is wetsvoorstellen goedkeuren of verwerpen. De Eerste Kamer kan geen wijzigingen aanbrengen in een wetsvoorstel.

Meer informatie over taken en externe link: de werkwijze van de Eerste Kamer

Rechten en taken parlement

De Eerste en Tweede Kamer hebben een aantal rechten om hun taken goed te kunnen uitvoeren:

  • Budgetrecht
    Dit is het recht om de uitgaven van het Rijk (Rijksbegroting) en de inkomsten (belastingheffing) te beoordelen, te verwerpen of goed te keuren. Zo bepalen zij samen met de regering hoeveel geld het Rijk uitgeeft en waaraan dit wordt besteed.
  • Onderzoek- en enquêterecht
    Het parlement kan, buiten het kabinet om, een parlementair onderzoek instellen naar een bepaalde kwestie. De zwaarste onderzoeksvorm is de parlementaire enquête. De Kamer kan dan getuigen onder ede verhoren, ook bewindspersonen.
  • Vragenrecht
    Alle Kamerleden mogen een minister of staatssecretaris ter verantwoording roepen en vragen stellen, bijvoorbeeld tijdens het vragenuurtje op dinsdagmiddag of in een interpellatiedebat. De bewindspersonen zijn verplicht de vragen te beantwoorden.
  • Recht om moties in te dienen
    De Kamer kan via een motie een uitspraak doen over een bepaald onderwerp. Via een motie kan bijvoorbeeld om de voorbereiding van bepaalde maatregelen worden gevraagd, om evaluatie van beleid of om extra financiële middelen. Het kabinet is niet verplicht een motie uit te voeren. Dat geldt niet voor een motie van wantrouwen. Hiermee zegt de Kamer het vertrouwen in een bewindspersoon op, die dan niets anders kan doen dan aftreden.

Meer informatie over de rechten van het parlement vindt u op externe link: de website van de Tweede Kamer

Kabinetsplannen kleinere Tweede en Eerste Kamer

Het kabinet is van plan om de Tweede Kamer te verkleinen van 150 naar 100 leden en de Eerste Kamer van 75 naar 50 leden. De ministerraad stemde op 8 juli 2011 in met het wetsvoorstel hiertoe. De Grondwet wordt op dit punt gewijzigd. Het wetsvoorstel is onderdeel van de maatregelen die het kabinet neemt om te komen tot een kleinere en efficiënte overheid.