Identificatieplicht

Politie en toezichthouders, zoals conducteurs en arbeidsinspecteurs, mogen naar uw identiteit vragen. Ook zorgverleners en werkgevers mogen uw identiteit controleren.

Identificatieplicht op straat

Alleen bepaalde toezichthouders mogen op straat om een identiteitsbewijs vragen. Personen die uw identiteit mogen controleren zijn:

Deze toezichthouders mogen u niet zonder reden naar een identiteitsbewijs vragen. Situaties waarin dit mag zijn bijvoorbeeld:

  • verkeerstoezicht (bijvoorbeeld als een fietser door rood licht rijdt);
  • handhaving van de openbare orde (de veiligheid is in het geding);
  • opsporing van strafbare feiten.

Als u geen origineel en geldig identiteitsbewijs kunt of wilt laten zien, bent u strafbaar. U loopt dan het risico dat u wordt meegenomen naar het politiebureau of dat u een boete krijgt.

Identificatieplicht op het werk

Werkgevers moeten de identiteit van hun werknemers controleren. Als u ergens gaat werken, bent u daarom verplicht om een geldig identiteitsbewijs te laten zien aan uw werkgever. Dit mag geen rijbewijs zijn. Op het rijbewijs staat namelijk niets over uw nationaliteit en verblijfstatus.

Ook op de werkvloer geldt iedere dag een identificatieplicht, of u nu werknemer, inhuurkracht, vrijwilliger of stagiair bent. Hiervoor kunt u wel een rijbewijs gebruiken.

Zo kan het zijn dat u uw identiteitsbewijs moet laten zien tijdens een werkplekcontrole. De Arbeidsinspectie (AI), de Vreemdelingenpolitie, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) of de Belastingdienst controleren bijvoorbeeld op zwartwerken. Als uw identiteit niet ter plekke is vast te stellen, kunt u worden meegenomen naar het politiebureau. De politie onderzoekt daar uw identiteit. U kunt ook een boete krijgen.

Identificatieplicht in de zorg

Als u medische zorg ontvangt, moet u een geldig identiteitsbewijs laten zien. Zorgverleners controleren daarmee of u degene bent die bij het Burgerservicenummer (BSN) hoort. De overheid wil met de legitimatieplicht in de zorg fraude tegengaan. Denk aan onverzekerden die met een zorgpas van een ander hun behandeling in het ziekenhuis vergoed proberen te krijgen.

Identificatieplicht minderjarigen

Toezichthouders of opsporingsambtenaren kunnen minderjarigen naar een identiteitsbewijs vragen. Maar wanneer de minderjarige jonger is dan 14, geldt geen identificatieplicht. Op grond van de Wet identificatie bij dienstverlening geldt deze alleen voor personen vanaf 14 jaar. De vader of moeder van de minderjarige hoeft daarom ook niet te voldoen aan het verzoek om inzage. Alleen in het openbaar vervoer geldt een identificatieplicht vanaf 12 jaar.

Identiteitsbewijzen

Met deze documenten kunt u zich identificeren:

  • Nederlands paspoort of een paspoort of id-kaart van de landen van de EU en de EER. Voor de paspoorten van alle andere landen geldt dat ze een geldige sticker voor verblijf moeten hebben;
  • Nederlandse identiteitskaart (voorheen Europese identiteitskaart);
  • Nederlands reisdocument voor vluchtelingen;
  • Nederlands reisdocument voor vreemdelingen;
  • Verblijfsdocumenten en W-document;
  • Rijbewijs (in sommige gevallen).

Documenten en publicaties

Identificatieplicht

Brochure | 18-10-2011 | VenJ