Plannen passend onderwijs

Het kabinet wil dat leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, beter worden geholpen. Scholen zijn vanaf 1 augustus 2013 verplicht een passende onderwijsplek te bieden aan leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben.

Wetsvoorstel passend onderwijs

Het wetsvoorstel is op 29 november 2011 naar de Tweede Kamer gestuurd. De Tweede en Eerste Kamer moeten nog instemmen met het voorstel Het is de bedoeling dat de wet passend onderwijs op 1 augustus 2012 in werking treedt. Daarna hebben scholen een jaar de tijd om zich voor te bereiden.

Voor elk kind een passende onderwijsplek

Ook kinderen die extra aandacht nodig hebben, zoals hoogbegaafde leerlingen of leerlingen met een handicap, hebben recht op goed onderwijs.

Op dit moment moeten ouders zelf op zoek naar een passende onderwijsplek voor hun kind. Vanaf augustus 2013 moeten scholen ervoor zorgen dat er voor elk kind dat extra ondersteuning nodig heeft een passende plek is (zorgplicht). Dat kan zijn op de school waar de ouders hun kind hebben aangemeld, maar ook op een andere school die beter kan inspelen op de ondersteuning die het kind nodig heeft of in het speciaal onderwijs. Als de school van aanmelding het kind niet zelf kan plaatsen, wordt na overleg met de ouders een passende plek op een andere school geboden.

De landelijke indicatiestelling en de rugzak verdwijnen. In plaats daarvan organiseren en financieren de samenwerkende scholen rechtstreeks de ondersteuning die een school of kind in de klas nodig heeft.

Passend onderwijs nodig

De veranderingen zijn nodig om de volgende redenen:

• De huidige organisatie van de extra ondersteuning is complex en bureaucratisch: er zijn meer dan 350 samenwerkingsverbanden in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs, met elk een eigen werkwijze en bekostiging.
• de groep met een rugzak of een indicatie voor het (voortgezet) speciaal onderwijs (zware ondersteuning) met 65% is gegroeid;
• de kosten voor deze extra ondersteuning fors zijn gestegen en het niet duidelijk is waar het geld aan opgaat. Wel is duidelijk dat veel geld naar de hulpverlening gaat die van buiten de school komt en niet in de klas bij de leraar.
• omdat jaarlijks 2.500 kinderen 4 weken of langer thuis zitten, omdat er voor hen geen passende onderwijsplek is.

Aanmelden kind voor passend onderwijs

Op dit moment moeten ouders nog zelf een plek voor hun kind vinden. Vanaf 1 augustus 2013 worden de scholen daarvoor verantwoordelijk. Dat werkt  als volgt:

• Ouders melden hun kind schriftelijk aan bij de school van hun voorkeur. Dit doen zij minimaal 10 weken voordat het nieuwe schooljaar begint. Daarbij geven zij aan dat hun kind extra ondersteuning nodig heeft.
• De school moet binnen 6 weken beslissen of een kind kan worden  toegelaten. Deze periode kan eenmaal met maximaal 4 weken worden verlengd.
• Als een school het kind niet kan toelaten, moet de school (of het schoolbestuur) een passende onderwijsplek op een andere school zoeken. Dat kan een gewone school zijn of een school voor speciaal onderwijs. Belangrijk daarbij is dat een goede balans wordt gevonden tussen de wensen van ouders en de mogelijkheden van scholen.

Klacht over toelating of extra ondersteuning

Als school en ouders het niet eens kunnen worden over plaatsing of verwijdering van een leerling die extra ondersteuning nodig heeft, dan kunnen zij een beroep doen op een onderwijsconsulent. Die kan helpen om een passende onderwijsplek voor het kind te vinden.

Mocht het advies van de onderwijsconsulent niet tot een oplossing leiden, dan kunnen de ouders bezwaar indienen bij het schoolbestuur. Ook kunnen zij een klacht indienen bij de Commissie Gelijke Behandeling of naar de rechter stappen.

Centrale rol voor leraren en schoolleiders

Leraren en schoolleiders krijgen in het nieuwe stelsel een centrale rol. Zij staan dichtbij de leerlingen en weten welke behoeften leerlingen hebben. Scholen stellen eens in de 4 jaar een zogenaamd schoolondersteuningsprofiel vast. Daarin legt de school vast welke extra ondersteuning zij kan bieden. Ouders en leraren kunnen via de medezeggenschap advies geven  op het ondersteuningsprofiel.

Het ondersteuningsprofiel brengt ook in kaart op welke punten de leraren zich willen bijscholen. Leraren die dat willen, moeten zich kunnen (bij)scholen en ondersteuning krijgen, zodat zij met de verschillende behoeften van leerlingen kunnen omgaan.

Scholen gaan samenwerken voor passend onderwijs

Regulier en speciaal onderwijs (cluster 3 en 4) gaan samenwerken in regionale samenwerkingsverbanden, zowel in het primair als in het voortgezet onderwijs.

Speciaal onderwijs blijft bestaan

Passend onderwijs betekent dat aan alle leerlingen een zo passend mogelijke plek in het onderwijs moet worden geboden. Dat kan zijn in het regulier onderwijs, maar ook in het speciaal onderwijs. Om de kwaliteit van het speciaal onderwijs te verbeteren, is naast het wetsvoorstel voor passend onderwijs, ook een wetsvoorstel om de kwaliteit van het speciaal onderwijs te verbeteren.

Minder geld naar passend onderwijs

Er blijft een budget van € 1,9 miljard beschikbaar voor extra ondersteuning. Het huidige budget is € 2,2 miljard. Aan de basisbekostiging verandert niets. Dit blijft een bedrag van € 1,5 miljard. Doordat het budget voor passend onderwijs voortaan rechtstreeks naar de samenwerkende scholen gaat, kan het geld efficiënter en effectiever direct in de klas worden ingezet.

Bezuinigingen passend onderwijs

	Huidig budget	Voorstel nieuw budget per 2013
Basisbekostiging	€ 1,5 miljard	€ 1,5 miljard
Budget extra ondersteuning	€ 2,2 miljard	€ 1,9 miljard
Totaal	€ 3,7 miljard	€ 3,4 miljard

De komende periode investeert het kabinet ook in de kwaliteit van het onderwijs en in de professionaliteit van schoolleiders en leraren. Daar profiteren vooral ook de leerlingen van die extra begeleiding op school nodig hebben.

Bezuiniging passend onderwijs gefaseerd ingevoerd

De invoering van passend onderwijs start in 2012, maar de bezuiniging gaat een jaar later in, in 2013. Het kabinet wil hiermee een zorgvuldige invoering van passend onderwijs bevorderen.

De bezuiniging begint in 2013 met een bedrag van € 100 miljoen, oplopend naar € 200 miljoen in 2014 en € 300 miljoen vanaf 2015.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) bekijkt in overleg met de onderwijsorganisaties hoe het nieuwe stelsel het beste kan worden ingevoerd. Inzet daarbij is om de bestaande expertise te behouden voor het onderwijs en gedwongen ontslagen zoveel mogelijk te voorkomen.

Ministerie in gesprek met scholen over passend onderwijs

Ambtenaren van het ministerie van OCW hebben in april en mei 2011 160 gesprekken gevoerd over passend onderwijs met schoolbesturen uit het speciaal onderwijs, primair onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs.

De gesprekken stonden in het teken van de invoering van passend onderwijs, de invulling van de bezuiniging en de vorming van de samenwerkingsverbanden. De uitkomsten zijn verwerkt in de voortgangsrapportage passend onderwijs en de rapportage regiogesprekken passend onderwijs uit juni 2011.

Ook dit najaar voeren OCW-ambtenaren weer gesprekken met vertegenwoordigers van de samenwerkingsverbanden in oprichting in het land.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn