Hoe het pgb werkt

Het persoonsgebonden budget (pgb) is een geldbedrag waarmee cliënten zelf een hulpverlener, begeleider of organisatie kunnen regelen. Cliënten kunnen per 1 januari 2012 alleen een pgb uit de AWBZ aanvragen als ze een indicatie hebben voor ‘zorg met verblijf’. Dit betekent dat ze zoveel zorg nodig hebben, dat verblijf in een zorginstelling wordt aangeraden.

Pgb uit AWBZ aanvragen

Iemand die zorg uit de AWBZ wil ontvangen, heeft hiervoor een indicatie nodig. Het externe link: Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) behandelt het grootste deel van de aanvragen voor AWBZ-indicaties. Een indicatie is een besluit waarin staat of iemand zorg nodig heeft, wat voor zorg en hoeveel zorg. Voor kinderen onder de 18 jaar met een psychiatrische aandoening regelt het externe link: Bureau Jeugdzorg (BJZ) de indicatie voor zorg.

Onder AWBZ-zorg vallen verschillende soorten zorg (‘zorgfuncties’) die cliënten thuis en/of in een instelling kunnen ontvangen:

  • persoonlijke verzorging;
  • verpleging;
  • begeleiding;
  • behandeling;
  • verblijf.

Nieuwe aanvragers kunnen sinds 1 januari 2012 alleen een pgb krijgen als ze een indicatie voor de zorgfunctie ‘verblijf’ hebben. Voor ‘behandeling’ is nooit een pgb mogelijk.

Pgb of zorg in natura

Als de aanvrager van AWBZ-zorg een indicatie krijgt voor ‘zorg met verblijf’, kan hij kiezen voor een persoonsgebonden budget. Bij een pgb stelt het zorgkantoor vast welk bedrag iemand krijgt voor zorg. De cliënt kan met dit geld vervolgens zelf zorg regelen en betalen.

De cliënt kan ook kiezen voor zorg in natura. Zorg in natura is zorg die wordt geregeld en betaald door het zorgkantoor.
Sinds 1 januari 2012 kunnen nieuwe aanvragers met een indicatie voor ‘zorg zonder verblijf’ geen pgb meer krijgen. Zij krijgen zorg in natura. In uitzonderingsgevallen kunnen zij in aanmerking komen voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg.

Pgb combineren met zorg in natura

Een cliënt die recht heeft op een pgb kan ervoor kiezen een pgb en zorg in natura te combineren. In zo’n geval regelt hij een deel van de zorg zelf met het pgb, een ander deel organiseert het zorgkantoor (in natura). Dan is alleen voor het gedeelte dat de cliënt zelf regelt een pgb-aanvraag nodig. Zo kan hij bijvoorbeeld een bekende inhuren voor persoonlijke verzorging, terwijl een zorgverlener van het verzorgingshuis langskomt voor verpleging.

Eigen bijdrage persoonsgebonden budget

Mensen die een pgb ontvangen voor de zorgfuncties persoonlijke verzorging, verpleging en begeleiding moeten een eigen bijdrage betalen. De eigen bijdrage hangt af van het inkomen en wordt altijd vooraf afgetrokken van het bedrag aan pgb waarop iemand recht heeft.

Het is de bedoeling dat de eigen bijdrage wordt gebruikt voor het inkopen van zorg. Sinds 2009 is de eigen bijdrage niet meer aftrekbaar van de belasting. In plaats daarvan krijgen budgethouders korting op de eigen bijdrage via de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten.

Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) biedt een externe link: rekenhulp eigen bijdrage pgb-AWBZ 2012.

Wat valt wel en niet onder het pgb?

  • Nieuwe aanvragers kunnen sinds 1 januari 2012 geen pgb meer krijgen als zij een indicatie hebben voor zorg zonder verblijf.
  • Er is geen pgb mogelijk voor behandelingen als revalidatie en langdurig verblijf in een verpleeghuis. Deze zorg gebeurt altijd in natura.
  • Wie door ziekte, handicap of ouderdom huishoudelijke hulp of een rolstoel nodig heeft, kan bij de gemeente terecht. Dergelijke hulp en hulpmiddelen vallen onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Ook bij de Wmo kunt u kiezen voor een pgb.

Administratie en verantwoording pgb

Voor wie het prettig vindt zelf afspraken te maken met zorgverleners, en geen problemen heeft met het bijhouden van administratie, kan het pgb een geschikte variant zijn.

Mensen met een pgb moeten wel veel zelf regelen. Ze moeten bepalen door wie, wanneer en hoe de benodigde zorg wordt verleend. Dat betekent zelf personeel werven en zorgovereenkomsten afsluiten, zorgverlener(s) uitbetalen, administratie bijhouden en verantwoording afleggen aan het zorgkantoor over de besteding van het geld. Het Servicecentrum pgb van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) externe link: helpt budgethouders bij het beheer van hun pgb.

Misbruik pgb

Soms wordt het pgb niet gebruikt waarvoor het is bedoeld. Wie een situatie tegenkomt waarin dat gebeurt, kan dat externe link: melden bij een zorgkantoor.

Klacht over pgb

Mensen met een klacht over hun pgb, bijvoorbeeld over de hoogte ervan, kunnen zich richten tot het zorgkantoor. Zij kunnen het CIZ aanspreken met klachten over hun indicatiebesluit.