Veranderingen in het persoonsgebonden budget

De toegang tot het persoonsgebonden budget (pgb) is per 2012 beperkt en de voorwaarden zijn strenger geworden. Daarbij behoudt iedereen zijn recht op AWBZ-zorg, maar alleen cliënten met een verblijfsindicatie kunnen nog kiezen voor een pgb. Het kabinet wil het recht op een pgb voor deze groep per 1 januari 2014 wettelijk vastleggen.

Alleen pgb met een verblijfsindicatie

Per 1 januari 2012 kunnen alleen mensen met een verblijfsindicatie nog aanspraak maken op een pgb. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) of Bureau Jeugdzorg (BJZ) geeft de indicatie ‘zorg met verblijf’ aan mensen die zoveel zorg nodig hebben, dat verblijf in een verpleeghuis of verzorgingstehuis wordt aangeraden.

Nieuwe cliënten met een indicatie ‘zorg zonder verblijf’ zijn vanaf 2012 aangewezen op zorg in natura. Dit is zorg die het zorgkantoor voor de cliënt regelt. Om te verzekeren dat zorgkantoren ook voor deze groep zorg kunnen inkopen, krijgen de zorgkantoren € 50 miljoen extra.

Overgangsregeling pgb

Bestaande cliënten met een pgb op basis van een AWBZ-indicatie voor 'zorg zonder verblijf' kunnen tot uiterlijk 1 januari 2014 hun pgb behouden. Daarna gelden de volgende situaties:

• Bestaande pgb-houders met een indicatie 'begeleiding' zijn vanaf 1 januari 2014 aangewezen op begeleiding vanuit de gemeente, via de Wet maatschappelijke ondersteuning. Cliënten die vanaf 1 januari 2013 een herindicatie nodig hebben voor begeleiding, vallen vanaf dat moment al onder de Wmo.
• Bestaande pgb-houders met een indicatie ‘persoonlijke verzorging’ en/of ‘verpleging’ zijn vanaf uiterlijk 1 januari 2014 aangewezen op zorg in natura.

Vergoedingsregeling persoonlijke zorg in uitzonderlijke gevallen

Nieuwe cliënten met een indicatie ‘zorg zonder verblijf’ kunnen bij hoge uitzondering in aanmerking komen voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg (VPZ). Dit kan alleen als zij een intensieve en complexe zorgvraag hebben waarvoor het zorgkantoor geen passende zorg kan regelen. Bijvoorbeeld omdat ze zorg nodig hebben op tijdstippen die niet in te plannen zijn en/of op ongebruikelijke momenten (bijvoorbeeld ’s nachts).

Groepen die in aanmerking komen voor de vergoedingsregeling

De volgende groepen kunnen in 2012 in aanmerking komen voor de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg:

• cliënten die minimaal 10 uur zorg van hun indicatiebesluit per week voor de functies persoonlijke verzorging, verpleging en begeleiding inzetten voor de vergoedingsregeling. Hierbij worden dagdelen groepsgebonden begeleiding geteld als 1 uur;
• cliënten binnen 1 gezin die gezamenlijk minimaal 10 uur per week geïndiceerde zorg willen inzetten voor de vergoedingsregeling;
• cliënten met aanspraak op de nieuwe functie ADL-assistentie (voor bewoners van een ADL-clusterwoning, een zelfstandige woning voor mensen met een ernstige lichamelijke handicap of aandoening).

Het zorgkantoor beoordeelt de aanvraag voor de vergoedingsregeling. De aanvrager moet hierbij een onderbouwd zorgplan indienen. Het kabinet stelt € 50 miljoen beschikbaar voor de vergoedingsregeling.

Beperking toegang tot pgb

Het kabinet beperkt de toegang tot het persoonsgebonden budget, omdat het anders in de toekomst niet meer betaalbaar is. Sinds 2002 zijn de pgb-uitgaven gemiddeld jaarlijks met 23% gestegen: van € 414 miljoen naar € 2,2 miljard in 2010. Het aantal pgb’ers is in 10 jaar vertienvoudigd, van 13.000 naar 130.000.

Het pgb blijkt zo aantrekkelijk dat er mensen gebruik van maken die zonder de pgb-regeling zouden afzien van AWBZ-zorg. Bij gelijkblijvende groei en zonder ingrijpen zou er in 2015 een tekort van € 700 miljoen ontstaan op de pgb-uitgaven.

Recht op pgb vastleggen in wet

Het pgb is nu een subsidieregeling. Er is geen wet die regelt dat mensen recht hebben op een pgb. Het kabinet wil het recht op een pgb vanaf 1 januari 2014 wel wettelijk laten vastleggen. Het Besluit zorgaanspraken AWBZ zal hiervoor worden gewijzigd. Het kabinet wil ook de Vergoedingsregeling persoonlijke zorg wettelijk verankeren in de AWBZ.

Tegengaan fraude pgb

Het kabinet wil fraude met het pgb tegengaan. Daarom worden budgethouders verplicht om een aparte bankrekening te gebruiken voor het pgb en mogen betalingen niet meer contant plaatsvinden. Op deze manier kunnen zorgkantoren gemakkelijker de besteding van het budget controleren. De aparte bankrekening is niet verplicht voor budgethouders met een indicatie zonder verblijf, omdat voor hen het pgb uiterlijk op 1 januari 2014 komt te vervallen. Voor deze groep wordt een aparte bankrekening wel geadviseerd.

Ook mogen nieuwe budgethouders het geld uit hun pgb sinds 1 januari 2012 niet meer besteden aan de kosten van bemiddelingsbureaus. Bestaande budgethouders mogen dat nog wel als het bemiddelingsbureau beschikt over het keurmerk pgb-bureaus van het Keurmerkinstituut.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn