Rijksbegroting en Miljoenennota

Op Prinsjesdag (de derde dinsdag van september) presenteert de minister van Financiën de rijksbegroting en de Miljoenennota aan de Staten-Generaal (Eerste Kamer en Tweede Kamer). De rijksbegroting is het overzicht van de inkomsten en uitgaven voor het komende jaar.

Begrotingsproces

Aan de presentatie van de rijksbegroting en de Miljoenennota gaat op alle departementen een intensief proces van voorbereiding vooraf. Na de presentatie op Prinsjesdag volgt een traject van behandeling, vaststelling, uitvoering en verantwoording. Dit is het begrotingsproces. Het begrotingsproces neemt enkele maanden in beslag.

Rijksbegroting

De begrotingen van alle ministeries samen vormen de rijksbegroting. De rijksbegroting is het overzicht van de inkomsten en uitgaven voor het komende jaar. Elke deelbegroting wordt na Prinsjesdag in de vorm van een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer en Eerste Kamer voorgelegd en moet nog door beide kamers goedgekeurd worden.

Opzet begrotingen en jaarverslagen departementen

De begroting en het jaarverslag van een departement hebben dezelfde opzet. Zo is het makkelijker het beleid van een kabinet te beoordelen. De beleidsdoelen staan voorop en vormen de basis voor de indeling.

Een begroting van een ministerie geeft antwoord op de vragen:

  • Wat willen we bereiken?
  • Wat gaan we daarvoor doen?
  • Wat gaat dat kosten?

Een jaarverslag van een ministerie geeft antwoord op de vragen:

  • Hebben we bereikt wat we voor ogen hadden?
  • Hebben we gedaan wat we daarvoor zouden doen?
  • Heeft het gekost wat we dachten dat het zou kosten?

Miljoenennota

De Miljoenennota is een toelichting op de rijksbegroting. De Miljoenennota:

  • biedt een samenvatting van de belangrijkste plannen uit de departementale begrotingen.
  • zet de verwachte inkomsten en uitgaven op een rij.
  • gaat in op de nationale en internationale financiële en economische situatie.
  • vermeldt de verwachte economische en financiële ontwikkelingen.
  • geeft een toelichting op het beleid voor de gehele collectieve sector (het Rijk, sociale fondsen en lokale overheden).

Algemene Politieke beschouwingen

Vlak na Prinsjesdag begint de parlementaire behandeling van de rijksbegroting en de Miljoenennota. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen debatteert de Tweede Kamer met het kabinet over het kabinetsbeleid voor het komende jaar. De minister-president voert namens het kabinet het woord.

Algemene Financiële beschouwingen

In oktober zijn de Algemene Financiële Beschouwingen. Dit is een debat met de minister van Financiën over de Miljoenennota.

Begrotingen departementen naar Staten-Generaal

In de maanden erna worden de begrotingen van alle departementen afzonderlijk behandeld en besproken in de Tweede Kamer. Als de Tweede Kamer de plannen heeft goedgekeurd, gaan ze door naar de Eerste Kamer. De Eerste Kamer kan goedgekeurde wetsvoorstellen niet meer wijzigen, alleen maar goedkeuren of afkeuren.

koffertje met opschrift derde woensdag in mei

Verantwoordelijk ministerie

Zie ook