Decentralisatie overheidstaken

De Rijksoverheid geeft meer taken aan gemeenten, provincies en waterschappen. Gemeenten en provincies krijgen zo meer te zeggen over onderwerpen die dicht bij hun inwoners staan, zoals jeugdzorg en openbaar vervoer. En de Rijksoverheid kan hierdoor kleiner worden.

Minder taken voor het Rijk

Gemeenten, provincies en waterschappen gaan meer taken van de Rijksoverheid uitvoeren. Dit wordt decentralisatie genoemd en is vastgelegd in het bestuursakkoord. Hierdoor kunnen zij zo veel mogelijk taken uitvoeren die dichtbij hen staan en waar ze goed in zijn. Gemeenten, provincies en waterschappen krijgen geld voor hun nieuwe taken. Totaal 8,5 miljard euro. Het Rijk wil met het overdragen van taken 2 miljard euro bezuinigen.

Meer taken voor provincies en gemeenten

In het bestuursakkoord staat dat onder andere op de volgende gebieden taken van de ene naar de andere overheid worden overgedragen:

  • Wet Werken naar vermogen
    Het kabinet wil dat de Wet Werken naar vermogen (Wwnv) vanaf 2013 wordt uitgevoerd door de overheden die het dichtst bij de burger staan: gemeenten.
  • Extramurale begeleiding AWBZ
    De extramurale begeleiding uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt ondergebracht bij de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Gemeenten worden verantwoordelijk voor de uitvoering hiervan.
  • Jeugdzorg
    De uitvoering van de jeugdzorg wordt overgedragen van provincies naar gemeenten. Gemeenten worden verantwoordelijk voor het totaalplaatje: de zorg voor kinderen, jongeren en hun opvoeders.
  • Ruimte, natuur en economie
    Provincies worden verantwoordelijk voor de inrichting van het landelijk gebied, de bereikbaarheid van hun regio en het regionaal economisch beleid. Zij kunnen bijvoorbeeld zelf bepalen waar zij bedrijventerreinen willen vestigen.
  • Waterbeheer
    Waterschappen krijgen meer taken op het gebied van waterbeheer en waterveiligheid. Zij krijgen meer te zeggen over de aanleg en het onderhoud van dijken. Ook gaan gemeenten en waterschappen het beheer van de riolering en waterzuivering beter op elkaar afstemmen.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft op 8 juni 2011 laten weten dat zij achter het bestuursakkoord staan, maar niet instemmen met de paragraaf over de Wet Werken naar vermogen. Zij geven aan hier meer geld voor nodig te hebben dan toegezegd is.

Kleine en krachtige overheid

De inhoud van het bestuursakkoord komt voort uit afspraken die in het huidige regeerakkoord gemaakt zijn. Het regeerakkoord gaat uit van een kleine, krachtige en dienstverlenende overheid, die alleen doet wat zij moet doen.

In het regeerakkoord staat dit als volgt omschreven:

  • Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen beperken zich tot hun kerntaken. De kerntaken van provincies liggen op de gebieden ruimte, economie en natuur.
  • Taken van het bestuur worden op een niveau gelegd, dat zo dicht mogelijk bij de burger staat.
  • Per terrein zijn ten hoogste twee bestuurslagen betrokken bij hetzelfde onderwerp.

De overheid wil graag dat de bestuurlijke drukte afneemt. Dat wil zeggen dat de taken van verschillende overheden beter worden afgebakend. En dat minder ambtenaren zich bezig houden met hetzelfde onderwerp. Centraal staat het motto: ‘Je gaat erover of niet’.

Documenten en publicaties

Kamerbrief over de uitkomst van de stemming van VNG over het bestuursakkoord

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties beschrijft zijn standpunt over de stemming van de Vereniging Nederlandse ...

Kamerstuk | 09-06-2011 | BZK

Bestuursakkoord 2011 - 2015

Een krachtige, kleine en dienstverlenende overheid; een overheid die zich tot haar kerntaken beperkt en waarbij taken zo dicht ...

Convenant | 21-04-2011 | BZK

Bestuursakkoord rijk-provincie

In dit Bestuursakkoord maken rijk en provincies afspraken over de bijdrage van de provincies aan de oplossing van maatschappelijke ...

Rapport | 04-06-2008 | BZK

Samen aan de slag; bestuursakkoord Rijk en gemeenten

Dit bestuursakkoord geeft invulling aan het advies van de Raad van State waar het gaat om de relatie tussen rijk en gemeenten. Het ...

Rapport | 04-06-2007 | BZK