Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

OM-afdoening

Het Openbaar Ministerie mag sinds 1 februari 2008 voor een aantal veel voorkomende strafbare feiten zelf straffen opleggen: een strafbeschikking. Het gaat niet om vrijheidsbenemende straffen (gevangenisstraffen). Ook gemeenten en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) kunnen de strafbeschikking inzetten. Zij vaardigen een bestuurlijke strafbeschikking uit voor overlastfeiten: ze leggen bijvoorbeeld een geldboete op bij geluidsoverlast. Daarnaast vaardigen zij een politiestrafbeschikking uit bij ‘P-feiten’. (Dit zijn feiten waar voorheen een politietransactie kon worden aangeboden). Bijvoorbeeld een bekeuring voor te hard rijden.

Strafbeschikking

Een strafbeschikking kan bestaan uit verschillende straffen, maatregelen en aanwijzingen. Bijvoorbeeld:

geldboete;
taakstraf (maximaal van 180 uur);
rijontzegging (maximaal 6 maanden);
schadevergoeding voor het slachtoffer;
gedragsaanwijzing, zoals een stadionverbod of deelname aan een afkickprogramma.

Doel OM-afdoening

Het kabinet heeft de Wet OM-afdoening in het leven geroepen om overbezette strafrechters te ontlasten. Met de invoering van deze wet, komt een deel van de zaken die eerst door rechters werd gedaan bij het Openbaar Ministerie te liggen.

Oude situatie met OM-afdoening

Het Openbaar Ministerie kan al langer buiten de rechter om een zaak afdoen. Alleen was het Openbaar Ministerie voorheen afhankelijk van de medewerking van verdachten. Als verdachten de straf, maatregel of aanwijzing (transactievoorstel) van het Openbaar Ministerie negeerden, moest deze de zaak alsnog voor de rechter brengen.

Nieuwe situatie met OM-afdoening

Door de invoering van de Wet OM-afdoening kan het Openbaar Ministerie vervolgen en bestraffen. Als de bestraften het niet eens zijn met hun strafbeschikking, kunnen zij hiertegen bezwaar maken door verzet in te stellen bij het Openbaar Ministerie. Door deze wijziging moeten bestraften zélf het initiatief nemen als ze willen dat de rechter oordeelt over de zaak. Als de bestraften geen verzet instellen, voert het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) de straf uit.

Bezwaar maken bij bekeuring gewijzigd

Sinds 1 april 2010 geldt de nieuwe situatie met OM-afdoening ook voor geldboetes die politieagenten, opsporingsambtenaren van de Koninklijke Marechaussee en buitengewoon opsporingsambtenaren opleggen. Hiervoor is de politietransactie vervangen door de politiebeschikking. Voor burgers verandert er niet zoveel. De bekeuringen blijven hetzelfde. Alleen moeten zij nu zelf bezwaar maken als ze willen dat de rechter zich over de zaak buigt. Voorheen moest het Openbaar Ministerie de zaak voor de rechter brengen als burgers bekeuringen negeerden.

De politiebeschikking wordt het eerst ingevoerd bij de arrondissementen Almelo, Zwolle, Utrecht en Lelystad. De rest van Nederland volgt in de loop van 2010.