Vraag en antwoord

Hoe komt de officier van justitie tot zijn eis tegen een verdachte?

De bepaling van een strafeis door de officier van justitie gebeurt in 2 fasen. Tijdens de eerste fase bepaalt de officier van justitie aan de hand van richtlijnen voor strafvordering welke sanctie passend zou zijn in soortgelijke strafzaken. Tijdens de tweede fase van de beoordeling wordt gekeken of de gevonden sanctie passend is in de specifieke strafzaak.

Richtlijnen van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie komt tot de hoogte van zijn eis met behulp van richtlijnen (de Polaris richtlijnen) van het Openbaar Ministerie (OM). In een richtlijn wordt aan de hand van een puntensysteem berekend welke straf passend is bij dat delict.

Passende straf

Ook beslist de officier van justitie of deze straf past in de specifieke zaak. Een officier van justitie kan dus afwijken van wat de richtlijnen als uitgangspunt opleveren. Hij moet in dat geval wel motiveren waarom hij van de eis afwijkt.

Geen richtlijnen bij moord

Voor levensdelicten zoals moord en doodslag en sommige andere zware misdrijven zijn geen richtlijnen. Hierbij bepalen het voorafgaande onderzoek, de persoonlijke omstandigheden van de verdachte en het onderzoek ter terechtzitting de strafeis.

Eis niet vooraf bekend

Er zijn verschillende factoren van invloed op de uiteindelijke straffen. Denk hierbij aan de bewijzen, de wettelijke maximumstraf en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Daarom vertelt de officier van justitie vooraf nooit wat hij gaat eisen. Ook het onderzoek ter terechtzitting kan de eis nog beïnvloeden.

Uitspraak rechter

De rechter hoeft de eis van de officier van justitie niet te volgen. Als de rechter een zwaardere straf oplegt moet hij dat wel motiveren. Tegen de uitspraak van de rechter (het vonnis) kan zowel de verdachte als de officier van justitie in hoger beroep.