Ga direct naar de inhoud, het hoofdmenu of het zoekveld.

Nederland in 2040

Het kabinet wil ervoor zorgen dat de belangrijkste economische regio's, woongebieden en werkgebieden goed bereikbaar zijn in 2040. Mensen moeten in een gezonde omgeving kunnen wonen en beschermd zijn tegen overstromingen. Dit helpt Nederland om te blijven concurreren met andere landen.

Ontwikkelingen tot 2040
Ambities voor 2040
Rijksdoelen tot 2028: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig

Ontwikkelingen tot 2040

In het ruimtelijk beleid geeft het kabinet een visie hoe Nederland er in 2040 voor moet staan. Deze ambities zijn gebaseerd op verwachte ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteitsknelpunten.

Ruimtelijke ontwikkelingen

Bevolkingskrimp, vergrijzing en urbanisatie zorgen ervoor dat er verschillen ontstaan tussen regio’s. 6 op de 10 gemeenten krijgen in de toekomst te maken met teruglopende inwoneraantallen.

De stedelijke regio’s blijven waarschijnlijk juist groeien. Hier zijn de belangrijke economische sectoren (topsectoren) gevestigd. Ook liggen hier internationale knooppunten zoals de luchthaven Schiphol en de haven van Rotterdam (mainports).

Groei mobiliteit

De mobiliteit van personen en het goederenvervoer blijft de komende decennia groeien, met name in de stedelijke regio’s en op de belangrijke verbindingen naar Duitsland en België. Dit betekent dat ook in de regio’s waar de bevolkingsomvang terugloopt, de mobiliteit nog groeit.

Duurzame energie

Om de energievoorziening in de toekomst betrouwbaar en betaalbaar te houden, wil het kabinet geleidelijk overschakelen van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie (wind, biomassa). Zo wordt Nederland minder afhankelijk van een uitputtelijke energiebron. De overgang past ook in de ambitie om de CO₂-uitstoot te beperken.

Economische ontwikkelingen

Nederland heeft een open economie en is internationaal georiënteerd. Door de opkomst van nieuwe markten (zoals China en Brazilië) neemt de globalisering verder toe. Om hiervan te profiteren, is het nodig om de concurrentiekracht van Nederland te versterken. De verbindingen van wegen, spoorwegen, vaarwegen en luchtvaart en de mainports Schiphol en de haven van Rotterdam vormen daarvoor de basis.

De meeste economische kansen liggen bij de 9 topsectoren. Het kabinet richt zich vooral op deze sectoren. Veel topsectoren zijn geconcentreerd in de stedelijke regio’s rondom de mainports, brainport, greenports en de valleys.

Ambities voor 2040

Mede op basis van deze ontwikkelingen heeft het kabinet 8 ambities opgesteld voor 2040:

Nederland hoort bij de top 10 van meest concurrerende economieën ter wereld.
De stedelijke regio’s hebben een aantrekkelijk vestigingsklimaat en zijn optimaal bereikbaar. De mainports Rotterdam en Schiphol, de kennisregio (brainport) Zuidoost-Nederland en de tuinbouwclusters (greenports) zijn goed verbonden met de rest van de wereld.
Het vervoer over wegen, spoor, binnenvaart, zeehavens en luchthavens is op elkaar afgestemd en met de ruimtelijke ontwikkeling eromheen. Mensen en goederen zijn dan sneller op hun bestemming.
De woon- en werklocaties in steden en dorpen sluiten aan op de vraag van mensen.
Mensen wonen in een gezonde leefomgeving. Zowel in stedelijk als landelijk gebied. Nederland is ook blijvend beschermd tegen overstromingen en heeft voldoende zoetwater in droge perioden.
Nederland behoudt cultuur en landschap die internationaal uniek zijn. Een natuurnetwerk houdt de flora- en faunasoorten in stand.
De overgang naar duurzame mobiliteit is gevorderd. Dit betekent stillere, schonere, zuinigere en veiligere voertuigen.
Nederland heeft een robuust internationaal energienetwerk en de overgang naar duurzame energiebronnen is vergevorderd.

De Rijksoverheid werkt samen met gemeenten, provincies, marktpartijen en kennisinstellingen (zoals universiteiten en onderzoekscentra) aan deze ambities.

Rijksdoelen tot 2028: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig

Het kabinet heeft de ambities voor 2040 uitgewerkt en geconcretiseerd in 3 doelen voor de middellange termijn tot 2028:

de concurrentiekracht van Nederland vergroten;
de bereikbaarheid verbeteren en ruimte vrij maken voor uitbreiding van wegen, spoorwegen en vaarwegen;
zorgen voor een leefbare omgeving waarin ruimte is voor natuur en cultuur en veilig kunnen wonen (bijvoorbeeld omdat er maatregelen worden genomen tegen wateroverlast).

De ambities en rijksdoelen staan in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De SVIR vervangt eerdere nota’s zoals de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit en de Mobiliteitsaanpak. Ook de ruimtelijke afspraken in de agenda Landschap en de agenda Vitaal Platteland worden vervangen door de SVIR. Deze agenda’s worden niet geheel vervangen.

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is ook digitaal gepubliceerd. Op Ruimtelijkeplannen.nl zien bedrijven en bewoners welk nationaal (ruimtelijk) beleid geldt op een locatie. De SVIR is daarmee de eerste integrale Rijksstructuurvisie waarvan de publicatie voldoet aan de nieuwe Wet ruimtelijke ordening.