Begrotingsdiscipline

Europese afspraken over begrotingstekort en overheidsschuld zijn onvoldoende nageleefd. Hierdoor hebben landen met grote financiële problemen risico’s veroorzaakt voor andere landen in de eurozone. Maatregelen voor de lange termijn moeten de stabiliteit van en het vertrouwen in de eurozone herstellen en een nieuwe schuldencrisis voorkomen.

Strengere begrotingsregels en meer begrotingsdiscipline

Om een nieuwe schuldencrisis te voorkomen, hebben de EU-landen de begrotingsregels en de afspraken over de begrotingsdiscipline aangescherpt. De belangrijkste elementen uit het verdrag van februari 2012 (Treaty on stability, coordination and governance in the Economic and Monetary Union) zijn:

• Lidstaten krijgen bij het onvoldoende aanpakken van te hoge tekorten semi-automatische sancties opgelegd. Alleen een gekwalificeerde meerderheid kan dat tegenhouden. Dit versterkt de positie van de Eurocommissaris nog verder.
• Lidstaten moeten in de nationale wetgeving het principe van structureel begrotingsevenwicht opnemen. De Europese Commissie (EC) en het Europees Hof zien daar op toe. Zo nodig wordt een boete opgelegd.
• Lidstaten die een beroep doen op het permanent noodfonds (ESM) moeten niet alleen het nieuwe verdrag ratificeren, maar ook de nationale wettelijke verankering van structureel begrotingsevenwicht hebben ingevoerd.

Afspraken Stabiliteits- en Groeipact (SGP) aangescherpt

Bovendien zijn de afspraken uit onder andere het SGP fors aangescherpt waardoor nu sneller en strenger kan worden ingegrepen:

• vroegtijdige controles ongewenste financieel-economische ontwikkelingen
  Er komt meer controle op de overheidsfinanciën en de financieel-economische ontwikkeling in de EU-landen. Hierdoor worden negatieve ontwikkelingen in landen eerder zichtbaar en is eerder ingrijpen mogelijk. De nationale conceptbegrotingen moeten in een vroeg stadium aan de EC worden aangeboden. De EC kan wijzigingen voorstellen als de conceptbegrotingen niet overeenkomen met de afspraken uit het SGP.
• minimumeisen voor nationale begrotingen
  Er komen minimumeisen aan de begrotingssystematiek in de EU-landen. Nederland heeft hierop aangedrongen, omdat deze eisen ervoor zorgen dat de begrotingsraamwerken transparanter en onafhankelijker worden. Voorbeelden van nieuwe regels zijn:
  
  • EU-landen moeten vaker hun cijfers over hun financiën aanleveren bij Eurostat (het statistische bureau van de Europese Unie).
  • EU-landen moeten hun nationale ramingen baseren op reële of voorzichtige economische voorspellingen. De meerjarenraamwerken en begrotingsregels moeten voldoen aan de afspraken uit het SGP.
• bijna automatisch sancties
  Eurolanden waar de begrotingstekorten te hoog zijn, krijgen van de Ecofin Raad (op advies van de EC) aanbevelingen om maatregelen te nemen. Als een lidstaat de aanbevelingen niet opvolgt, kan de EC (financiële) sancties opleggen. De sancties kunnen alleen worden tegengehouden door een gekwalificeerde meerderheid van de eurolanden. Hierdoor krijgt de EC een grote rol bij het opleggen van sancties. Individuele landen kunnen ook niet zomaar sancties tegenhouden.
• aanpakken te hoge overheidsschuld
  De EC gaat beter letten op de hoogte van de overheidsschuld van een land en zo nodig (financiële) sancties opleggen. Tot nu toe was de controle grotendeels gericht op het begrotingstekort van een land en niet zo zeer op de schuld. EU-landen met een te hoge overheidsschuld (meer dan 60% van het BBP) kunnen in de buitensporige tekortprocedure terecht komen, als zij de schuld niet snel genoeg afbouwen. De Europese Raad kan op advies van de EC (financiële) sancties aan eurolanden opleggen als ze aanbevelingen niet opvolgen.

• structureel begrotingsevenwicht
  EU-landen moeten in hun nationale wetgeving opnemen dat de begroting structureel in evenwicht is. Als het begrotingssaldo afwijkt van evenwicht dient het in lijn met de regels van het SGP gecorrigeerd te worden. Ook in Nederland wordt wetgeving voorbereid om structureel begrotingsevenwicht door te voeren.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn