Chronologisch overzicht ontwikkelingen schuldencrisis

mei 2012

De Tweede Kamer ratificeert op 24 mei het ESM-verdrag met tweederde meerderheid. Het Europees Stabiliteitsmechanisme is een permanent noodfonds waar Europese landen en banken in landen die in financiële problemen dreigen te raken, op kunnen terugvallen. Nederland staat garant voor een bedrag van maximaal 40 miljard euro.

april 2012
Het IMF is versterkt met ruim $ 430 miljard. In december 2011 hebben de eurolanden al leningen van € 150 miljard ($ 200 miljard) aan het IMF toegezegd. Tijdens de G20-vergadering van 20 april 2012 hebben andere landen het IMF verder aangevuld. Het IMF blijft zo nauw betrokken in het bestrijden van de Europese schuldencrisis. Nederland heeft daar sterk op aangedrongen. Het versterkte IMF vormt samen met de € 800 miljard ($ 1.000 miljard) aan Europese steuncapaciteit een stevige bescherming tegen de schuldencrisis.

maart 2012
Griekenland voldoet aan de 3 voorwaarden om aanspraak te maken op een 2e leningenpakket van € 130 miljard:

• Griekenland heeft door het nemen van tal van maatregelen de achterstand onder het 1e leningenprogramma ingehaald.
• Banken, verzekeraars en pensioenfondsen (de private sector) dragen bij aan de vermindering van de Griekse schuldenlast. Hierdoor zal de Griekse schuld in 2020 dalen tot circa 117% BBP.
• Het IMF levert een belangrijke financiële bijdrage aan het 2e leningenprogramma.

Nederland staat voor ongeveer 12 miljard euro garant voor de nieuwe lening aan Griekenland, die via het tijdelijke noodfonds EFSF wordt verstrekt.

Tijdens de Eurogroep van 30 maart 2012 is besloten om het EFSF en het ESM te verhogen naar een gezamenlijke leencapaciteit van ruim € 800 miljard. Het ESM wordt versneld opgebouwd. Het ESM is vanaf juli 2012 het voornaamste noodfonds voor Europese landen met financiële problemen.

februari 2012
De Europese ministers van Financiën bereiken een akkoord over het 2e steunpakket voor Griekenland. Nederland maakt zich – met succes - hard voor permanente aanwezigheid van de trojka (IMF, ECB en Europese Commissie) in Athene en voor een speciale rekening waarop het geld gestort wordt voor afbetalingen van de schuld.

december 2011
De Europese lidstaten bereiken tijdens een eurotop overeenstemming over een nieuw verdrag over begrotingsdiscipline waarmee sneller en strenger ingegrepen kan worden bij landen die zich niet aan de afspraken houden. Ook is er overeenstemming over een verdrag over het permanente noodfonds ESM. Er wordt besloten dat dit noodfonds eerder in werking zal treden, namelijk in juli 2012.
Alle eurolanden samen hebben leningen van € 150 miljard toegezegd om de algemene middelen van het IMF te versterken. De Nederlandse lening aan het IMF bedraagt € 13,61 miljard.

november 2011
De zorgen over de eurozone blijven bestaan, ondanks dat er in Griekenland, Italië en Spanje nieuwe regeringen zijn aangetreden. De eurolanden maken ondertussen stevige afspraken over begrotingsdiscipline, de Griekse schulden en het versterken van het Europees noodfonds.

oktober 2011
De situatie in de eurozone verslechtert. Ook de rentes van Italië en Spanje lopen op. Tijdens 2 eurotoppen eind oktober bereiken de eurolanden overeenstemming over een geïntegreerde aanpak van de schuldencrisis. Onder meer door het efficiënter inzetten van het EFSF, strengere begrotingsafspraken en kapitaalversterking van banken. Over de steun aan Griekenland zijn nieuwe afspraken gemaakt. Het tweede steunpakket voor Griekenland – dat het pakket van juli 2011 vervangt - is vastgesteld op € 130 miljard. Onderdeel van dit steunpakket is dat de banken de helft van de Griekse schulden kwijtschelden.

september 2011
Het Nederlandse kabinet geeft haar visie op de aanpak van de schuldencrisis en het voorkomen van een nieuwe schuldencrisis in de toekomst. Nederland legt daarbij de nadruk op handhaving van de Europese begrotingsregels en streng en onafhankelijk toezicht, eventueel afgedwongen. Hiermee waren we het eerste land in Europa dat een toekomstvisie op papier zette.

juli 2011
De regeringsleiders van de eurolanden bereiken een akkoord over een 2e steunpakket van € 109 miljard aan Griekenland (later wordt dit pakket vervangen, zie oktober 2011). Voor het eerst wordt een afspraak gemaakt over de bijdrage van de financiële sector aan het oplossen van de problemen van Griekenland. Daarnaast wordt besloten het tijdelijke noodfonds EFSF flexibeler in te zetten.

juni 2011
Onder grote publieke aandacht debatteert de Tweede Kamer over de brief van minister De Jager over verschillende opties voor het aanpakken van de problemen in Griekenland en het eurogebied.
Voor Nederland is een aanvullend steunprogramma voor Griekenland alleen een optie als het land aan zeer strikte voorwaarden voldoet en de banken een substantiële financiële bijdrage leveren.

april 2011
Na Griekenland en Ierland heeft ook Portugal financiële problemen. Europa en het IMF helpen Portugal met een lening van € 78 miljard. Na Ierland is Portugal het 2e land dat beroep doet op de tijdelijke noodfondsen EFSF en EFSM.

november 2010
Ierland komt in de financiële problemen. Europa en het IMF gaan akkoord met een lening van € 67,5 miljard. Ierland is het eerste land dat beroep doet op de tijdelijke Europese noodfondsen EFSF en EFSM. Eind van deze maand worden de hoofdlijnen van het permanente noodfonds (ESM) vastgesteld.

oktober 2010
Na enkele maanden onderhandelen maakt Europa afspraken over Europese begrotingsdiscipline en meer automatische sancties voor landen die hun begroting laten versloffen.

mei 2010
In de eerste week van mei besluiten de eurolanden en het IMF een lening van € 110 miljard te verstrekken aan Griekenland. Het Nederlandse aandeel in deze lening bedraagt € 4,7 miljard. Kort daarna ontstaat er een crisissituatie op de Europese financiële markten die ertoe leidt dat Europa tijdens een crisisoverleg midden in de nacht besluit 2 tijdelijke Europese noodfondsen op te richten (EFSF en EFSM) voor landen met financiële problemen.

februari/maart 2010
De zorgen om de financiële stabiliteit van Griekenland nemen toe. In Europa vinden de eerste gesprekken plaats over de situatie in Griekenland. De eurolanden zijn bereid tot acties om de stabiliteit van de eurozone te waarborgen. Nederland maakt zich sterk voor een belangrijke rol voor het IMF. Deze organisatie heeft uitgebreide ervaring met de aanpak van schuldencrises.

oktober 2009
De nieuwe Griekse regering maakt bekend dat het land een veel groter begrotingstekort en een hogere overheidsschuld heeft dan eerder gemeld.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn