Vraag en antwoord

Welke rechten heb ik als slachtoffer tijdens de strafrechtelijke procedure?

Tijdens het strafproces heeft u als slachtoffer een aantal rechten. Ten eerste heeft u recht op informatie. Als u bij uw aangifte heeft aangegeven dat u op de hoogte wilt worden gehouden van het verloop van het strafproces, krijgt u op belangrijke momenten informatie. De politie informeert u bijvoorbeeld over de aanhouding van de verdachte. Naast het recht op informatie heeft u nog enkele andere rechten. Sinds 1 januari 2011 staan uw rechten in een aparte afdeling in het Wetboek van Strafvordering. Uw positie is hierdoor versterkt.

Bezwaar tegen niet verder vervolgen

De officier van justitie kan besluiten de zaak te seponeren. Dat betekent dat de strafrechtelijke procedure stopt en de verdachte niet verder wordt vervolgd. Als u het daar niet mee eens bent, kunt u bezwaar maken bij het gerechtshof.

Nader verhoor of getuigen

U kunt tijdens het strafproces voor nader verhoor of als getuige worden opgeroepen. U bent als getuige in het gerechtelijk vooronderzoek of op de rechtszitting verplicht te komen. U heeft als getuige ook een aantal rechten. Meer informatie hierover vindt u in de publicatie 'U bent getuige in een strafproces'.

Spreekrecht en schriftelijke slachtofferverklaring

Als slachtoffer heeft u bij bepaalde delicten het recht om tijdens de rechtszaak te vertellen wat de gevolgen van het delict voor u waren. Dit heet spreekrecht. Wilt u niet de confrontatie met de verdachte aangaan op de rechtszitting, dan kunt u in een schriftelijke verklaring aangeven wat de gevolgen van het delict voor u zijn geweest. Uw verklaring wordt aan het strafdossier toegevoegd en kan tijdens de zitting worden voorgelezen.

Gesprek met de officier van justitie

Als u slachtoffer bent geworden van een ernstig misdrijf, heeft u de mogelijkheid een persoonlijk gesprek met de officier van justitie te voeren. In dit gesprek kunnen allerlei zaken aan de orde komen, zoals de gevolgen van het misdrijf. Er is ook ruimte voor eventuele vragen. Net als bij het spreekrecht wordt een gesprek alleen aangeboden bij bepaalde delicten.

Voegen in het strafproces

Als u door het misdrijf schade heeft geleden, is het strafproces een belangrijke manier om schade vergoed te krijgen. Hiervoor is het wel noodzakelijk dat de officier van justitie beslist dat de verdachte voor de rechter moet verschijnen. Als u heeft gevraagd om vergoeding van de schade in het strafproces, dan vraagt de officier van justitie de rechter om ook een uitspraak te doen over de toewijzing van de schade. Dit heet voegen. Hieraan zijn geen kosten verbonden.

Slachtoffer-dadergesprek

Zowel voor, tijdens, als na de strafrechtelijke procedure heeft u de mogelijkheid een gesprek aan te gaan met de dader. Dit gesprek is niet verplicht en kan alleen plaatsvinden als zowel u als de dader ermee instemmen. Een slachtoffer-dadergesprek gebeurt altijd onder begeleiding van een professionele bemiddelaar van de organisatie externe link: Slachtoffer in Beeld. Voor meer informatie over het slachtoffer-dadergesprek kunt u contact opnemen met Slachtoffer in Beeld.

Bijstand slachtoffer

In de wet is vastgelegd dat u recht heeft op bijstand van een raadsman, op een tolk en op een correcte behandeling door politie en justitie.

Kennisname van processtukken

U heeft het recht om kennis te nemen van processtukken. U mag ook stukken toevoegen aan het procesdossier.

In de publicatie 'Slachtoffers en Justitie' vindt u informatie over uw rechten als slachtoffer of nabestaande in een strafproces, hoe een strafproces werkt en welke hulp beschikbaar is. Voor meer informatie over uw rechten als slachtoffer tijdens het strafproces kunt u terecht bij het Juridisch Loket of Slachtofferhulp Nederland.

Andere vragen