OV SAAL

Een goede bereikbaarheid van de regio Amsterdam is nodig voor economische groei. Daarom heeft het kabinet voor de verbetering van het treinvervoer tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad € 1,4 miljard gereserveerd. Dit project heet OV SAAL.

Groei reizigers tussen Schiphol en Lelystad

Het aantal reizigers in het openbaar vervoer tussen Schiphol en Lelystad groeit sterk. Op korte termijn vooral door de nieuwe Hanzelijn die eind 2012 klaar is. Maar ook daarna worden meer reizigers verwacht. Zo gaan in 2020 bijna 80.000 mensen per dag op en neer tussen Almere en Amsterdam, tegen ongeveer 40.000 nu.

De Zuidas, het kantorengebied rond de A10-Zuid in Amsterdam, ontwikkelt zich tot het belangrijkste internationale zakencentrum van Nederland. De stad Almere krijgt er 60.000 nieuwe woningen bij in de periode tot 2030. Het huidige spoor kan die groei niet aan. Het openbaar vervoer op het traject Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad (OV SAAL) heeft daarom een flinke uitbreiding nodig.

Het spoor tussen Schiphol en Lelystad krijgt die uitbreiding in 3 fasen:

• de korte termijn (2010 - 2016);
• de middellange termijn (2016 - 2020);
• de lange termijn (na 2020).

Korte termijn: 2010-2016

Het kabinet heeft € 600 miljoen beschikbaar gesteld voor een pakket maatregelen om het spoor tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad te verbeteren en uit te breiden. Tussen Amsterdam en Flevoland rijden straks geen 6, maar 12 treinen per uur. Er kunnen niet alleen meer treinen rijden, ook de betrouwbaarheid van de dienstregeling neemt toe. Treinen hoeven dan niet op elkaar te wachten. Dit is een eerste stap op weg naar reizen zonder spoorboekje.

Inmiddels is een tracébesluit vastgesteld voor het spoor tussen Hoofddorp en Diemen. De zuidtak tussen Riekerpolder en de Utrechtboog in Amsterdam wordt 4-sporig en de aansluitingen op de Utrechtboog en de westtak richting Schiphol worden verdubbeld. Verder worden geluidsmaatregelen genomen, onder meer door schermen te plaatsen.

Onder het project OV SAAL vallen ook maatregelen die eerder tot het project Zuidas Amsterdam behoorden. Een voorbeeld is de spoorverdubbeling tussen station Amsterdam-Zuid en de Utrechtboog. Dit betekent dat niet alleen de dienstregeling op de route Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad kan verbeteren, maar ook op de route Schiphol, Amsterdam-Zuid, Utrecht en verder.

Prorail is in 2010 met de eerste voorbereidende werkzaamheden begonnen. Op 19 september 2011 heeft minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) een starthandeling verricht voor het project. Vanaf dit moment starten werkzaamheden die herkenbaar zijn voor omwonenden.

Weesp-Lelystad

Voor het traject Weesp–Lelystad is op 14 april 2011 een ontwerp-tracébesluit (OTB) gepubliceerd. Hierin staan maatregelen voor de korte termijn voor dit traject. Reacties konden tot en met 25 mei 2011 gericht worden aan het Centrum Publieksparticipatie.

Dit ontwerp-tracébesluit betekent een aanzienlijke wijziging ten opzichte van de eerdere plannen. De spoorverdubbelingen in Almere, de keersporen bij de stations Almere-Centrum en Almere-Oostvaarders en geluidsmaatregelen op het traject Weesp–Lelystad bleken duurder te zijn dan het beschikbare budget.

In 2011 zal er een tracébesluit worden gepubliceerd. Na publicatie is het mogelijk beroep aan te tekenen tegen het tracébesluit.

Kleinere maatregelen

Op advies van de Nederlandse Spoorwegen (NS) en spoorbeheerder Prorail is in juli 2010 gekozen voor een aantal kleinere maatregelen. Hierdoor kan het huidige spoor beter worden benut.

Voorbeelden van deze kleinere maatregelen zijn:

• aansturing van de treindienst met nieuwe technieken;
• aanpassing van regelgeving; 
• een andere organisatie van werkzaamheden bij de NS en verkeersleiding van Prorail; 
• beperkte aanpassingen aan het spoor.

Deze maatregelen zijn goedkoper, zijn sneller te realiseren, leiden tot minder bouwhinder en vragen minder ruimte. Verder worden er keersporen aangelegd bij de stations Almere-Centrum en Almere-Oostvaarders en geluidschermen geplaatst langs het traject Weesp–Lelystad.

Bedragen

In totaal is voor verbetering en uitbreiding van het spoor tussen Weesp en Lelystad € 260 miljoen beschikbaar. Met het ontwerp-tracébesluit kan € 135 miljoen worden uitgetrokken voor geluidsmaatregelen in Weesp, Muiderberg en Almere.

Werkzaamheden rond OV Saal 

Op de website van Prorail staat meer informatie over de werkzaamheden rond OV SAAL en de studies die zijn en worden uitgevoerd. De rapporten zoals het tracébesluit zijn op deze website terug te vinden. 

Middellange termijn: 2016-2020

Voor plannen tot 2020 op het Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystadtraject is de rest van de € 1,4 miljard beschikbaar.

Er zijn 2 varianten, die beide binnen het beschikbare budget spoorboekloos reizen op dit traject mogelijk maken:

• 1 variant gaat er van uit dat alle treinen, ook intercity's, stoppen in Weesp. De kosten van deze variant zijn € 350 miljoen.
• de andere variant gaat uit van het handhaven van zoveel mogelijk directe verbindingen en kost € 650 miljoen.

Beide varianten kennen verschillende voor- en nadelen, die echter vanwege de opzet van de varianten niet uitwisselbaar zijn.

Alle andere varianten zijn inmiddels afgevallen, omdat deze niet binnen het budget te realiseren zijn of niet aan de gevraagde kwaliteitseisen voldoen.

De keuze voor een variant voor 2020 kent een grote samenhang met een besluit over de lange termijn. In overleg met alle partijen is besloten eind 2012 een besluit voor middellange en lange termijn te nemen.

Lange termijn: na 2020

Voor plannen na 2020 is nog geen geld gereserveerd. Bij de besluiten over deze periode speelt een belangrijke vraag: kiest het Rijk voor een investering in een nieuwe IJmeerverbinding?

Deze beslissing houdt verband met besluiten over andere projecten in de regio. Het gaat dan om:

• de groei van Almere;
• de toekomst van het Markermeer en IJmeer;
• de toekomstige ontwikkeling van de luchthavens Schiphol en Lelystad;
• de verbetering van de bereikbaarheid tussen Almere, het Gooi en Utrecht.

Voor deze 4 projecten en OV SAAL heeft het kabinet op 6 november 2009 besluiten vastgelegd in de zogenoemde RAAM-brief: Randstad-besluiten Amsterdam Almere Markermeer/IJmeer. Naar aanleiding van de RAAM besluiten krijgt Almere tot 2012 de gelegenheid om het voorkeursalternatief van de gemeente – een westwaartse ontwikkeling van de stad in combinatie met een IJmeerverbinding – nader uit te werken. Daarvoor is een Werkmaatschappij Almere Amsterdam (WAA) opgericht, waarin ook het Rijk en regionale overheden meedoen.

De minister van Infrastructuur en Milieu heeft besloten gelijktijdig en gelijkwaardig een variant met een verbetering van de bestaande spoorverbinding via de Hollandsebrug uit te werken. Hierdoor is ook over deze variant informatie beschikbaar, wanneer eind 2012 een besluit over de lange termijn genomen wordt.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn