Wie doet wat op het spoor

Bij het vervoer van reizigers op het spoor is een aantal partijen betrokken: het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de Inspectie Leefomgeving en Transport, ProRail, Nederlandse Spoorwegen, regionale overheidsorganisaties, vervoerbedrijven, consumentenorganisaties en de NMa. Elke partij heeft zijn eigen verantwoordelijkheid.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu 

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu is verantwoordelijk voor wetten, regels en beleid voor het gebruik van het spoor. Ook verleent het ministerie de concessie voor het personenvervoer op het hoofdrailnet en voor het beheer van het spoor. Het ministerie financiert de aanleg en het grootste deel van het onderhoud van het spoor.

ProRail

ProRail zorgt in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu voor:

  • De aanleg, het beheer en het onderhoud van het spoor.
  • Het beheer en onderhoud van voorzieningen rondom het spoor, zoals stations, tunnels, spoorwegovergangen, bovenleidingen, seinen en wissels.
  • De verdeling van de capaciteit op het spoorwegnet. ProRail regelt de railverkeersleiding en coördineert bij calamiteiten.

ProRail maakt ieder jaar een beheerplan, dat ter instemming wordt voorgelegd aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

ProRail is een privaatrechtelijke organisatie. Deze is voor 100% eigendom van de overheid. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu beheert de aandelen.

Nederlandse Spoorwegen

Nederlandse Spoorwegen (NS) is het grootste spoorwegbedrijf van Nederland. De huidige vervoerconcessie geeft NS het alleenrecht om mensen te vervoeren over het hoofdrailnet. NS is ook betrokken bij de ontwikkeling en het beheer van stations en de stationsomgeving. NS maakt elk jaar een vervoerplan waarin onder meer wijzigingen in de dienstregeling zijn opgenomen.

NS is een naamloze vennootschap met als enige aandeelhouder de Nederlandse staat. Het ministerie van Financiën beheert de aandelen.

Regionale overheidsorganisaties en vervoerbedrijven

De verantwoordelijkheid voor regionale treindiensten ligt bij de provincies en stadsregio's. Zij bepalen wie reizigers vervoert in de regio op basis van openbare aanbestedingen.

De bekendste vervoerbedrijven in de regio zijn:

Consumentenorganisaties

De consumentenorganisaties in het Landelijke overleg consumentenbelangen openbaar vervoer (Locov) hebben adviesrecht over wijzigingen in de dienstregeling, de tarieven en andere in de vervoerconcessie geregelde onderwerpen.

Inspectie Leefomgeving en Transport

De inspectie houdt toezicht op de veiligheid van het vervoer per spoor: de veiligheid van reizigers, personeel, overweggebruikers en iedereen die in de buurt van het spoor is. De inspectie onderzoekt ongelukken en controleert of vervoersbedrijven zich aan de veiligheidseisen houden.

NMa Vervoerkamer

De Vervoerkamer van de NMa houdt onafhankelijk toezicht op onder meer de eerlijke behandeling van vervoerders door de infrastructuurbeheerder.

Documenten en publicaties

“Klant weer koning in de trein”

ProRail en de Nederlandse Spoorwegen (NS) moeten grote verstoringen op het spoor sneller verhelpen en de treinreiziger beter ...

Nieuwsbericht | 28-01-2011 | IenM

Functioneren spoor

Kamerstuk | 28-01-2011 | IenM