Wel/geen staatssteun
(Decentrale) overheden vinden het soms lastig om vast te stellen of de voorgenomen steunregeling wel of geen staatssteun is. Er is alleen sprake van staatssteun als een steunmaatregel aan alle 5 criteria voldoet die staan in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Definitie staatssteun
De definitie van staatssteun staat in artikel 107, lid 1 van het
Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie.
Criteria staatssteun
- De steun is bekostigd met overheidsgeld.
- De steun gaat naar een
onderneming. Hieronder
kunnen ook gezondheidsinstellingen, stichtingen, profsportclubs en
woningcorporaties vallen. - De onderneming heeft door de steun een voordeel die de onderneming niet langs normale commerciële weg zou hebben verkregen.
- Het voordeel is selectief: alleen bepaalde ondernemingen profiteren van de steun.
- Het voordeel vervalst (potentieel) de concurrentie en heeft mogelijk invloed op de handel tussen landen in de interne (Europese) markt.
Als de steun voldoet aan deze criteria moet ze worden gemeld bij de Europese Commissie. Anders is het geen staatssteun.
Het 5e criterium is lastig vast te stellen. De Europese Commissie oordeelt al snel dat er sprake is van concurrentievervalsing en een belemmering van het vrije handelsverkeer tussen lidstaten. Vandaar dat het verstandig is om de steun al te melden als het aan de andere criteria voldoet.
Marktconform handelen: geen staatssteun
(Decentrale) overheden kunnen voorkomen dat steun als staatssteun wordt aangemerkt door marktconform te handelen. Wanneer (decentrale) overheden de marktprijs voor een opdracht betalen of een investering doen die voor particuliere investeerders onder dezelfde omstandigheden ook aanvaardbaar zou zijn, dan is dat geen staatssteun.
Diensten Algemeen Economisch Belang (DAEB)
DAEB zijn diensten van publiek belang die door ondernemingen worden verricht. Omdat de overheid er eisen aan stelt, bijvoorbeeld om te zorgen dat ze altijd tegen een redelijke prijs beschikbaar zijn, zijn ze door de onderneming niet rendabel uit te voeren. (Decentrale) overheden mogen de extra kosten die ondernemingen maken voor DAEB daarom compenseren. De richtlijnen hiervoor staan in de Handreiking DAEB.
Melden voor rechtszekerheid
(Decentrale) overheden die er zeker van willen zijn dat hun oordeel dat er geen sprake is van staatssteun juist is, kunnen de steun melden bij de Europese Commissie om rechtszekerheid te krijgen. Met deze vorm van melden moet terughoudend worden omgesprongen. Decentrale overheden moeten altijd contact opnemen met het Coördinatiepunt Staatssteun Decentrale overheden van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Documenten en publicaties
Informatiewijzer Staatssteun voor Decentrale Overheden
Sinds het uitbrengen van de vorige informatiewijzer staatssteun in 2004 zijn veel hervormingen in de staatssteunregels ...
Handreiking DAEB
Overheidsbetrokkenheid bij de uitvoering van Diensten van Algemeen Economisch Belang kan leiden tot oneerlijke concurrentie op de ...