Aanbesteding stads- en streekvervoer

Provincies en stadsregio's bepalen welk bedrijf het regionale vervoer per bus, tram, metro of trein verzorgt. Dit gaat via een openbare aanbesteding. Het bedrijf dat het beste vervoer biedt tegen de scherpste prijs mag het regionale vervoer verzorgen.

Het stads- en streekvervoer is overal in Nederland aanbesteed, behalve in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Het kabinet wil dat deze stadsregio's dat ook gaan doen.

Aanbesteden en concessies

Via de aanbestedingsprocedure kan een vervoerbedrijf van de regionale overheid een concessie krijgen voor een bepaald gebied. Het bedrijf heeft dan voor een aantal jaren het alleenrecht om in die regio het openbaar vervoer te verzorgen en heeft tegelijk voor deze periode de plicht om dit vervoer aan te bieden.

Aanbesteden verplicht

Regionale overheidsorganisaties kunnen beter dan de Rijksoverheid bepalen hoe het openbaar vervoer het beste aan kan sluiten bij de behoeften van de reizigers in hun regio’s. Doordat ze daar meer zicht op hebben, kunnen ze ook meer maatwerk leveren. Bovendien zijn aanbestedingen voor concessies voor stads- en streekvervoer verplicht volgens de Wet personenvervoer 2000.

Efficiency en kwaliteit verhogen

Aanbestedingen moeten de kwaliteit en de doelmatigheid van het vervoer verhogen. De praktijk leert dat bij aanbesteding van het busvervoer efficiencywinsten van gemiddeld 10 tot 15% optreden. Die winsten bestaan uit meer openbaar vervoer voor hetzelfde subsidiebedrag, of hetzelfde openbaar vervoer voor minder geld. Ook de klanten zijn tevreden. Dit blijkt uit landelijk onderzoek van het Kennisplatform Verkeer en Vervoer dat jaarlijks wordt uitgevoerd onder reizigers naar hun mening over het stads- en streekvervoer.

Aanbesteding vervoer in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag

Het busvervoer in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag moet op 1 januari 2013 zijn aanbesteed, tram- en metrovervoer op 1 januari 2017. Als bus, tram en metro samen in 1 concessie staan, dan moeten tram- en metrovervoer ook voor 1 januari 2013 zijn aanbesteed. Door deze openbare aanbestedingen wil het kabinet dat het openbaar vervoer ook in deze steden efficiënter wordt geëxploiteerd.

In het totaal moeten de 3 grote steden volgens het regeerakkoord besparingen van € 165 miljoen doorvoeren.

Openbaar vervoer anders inrichten

Het kabinet vindt dat de stadsregio’s Amsterdam, Rotterdam en Den Haag met de aanbesteding ook kansen kunnen benutten om het openbaar vervoer anders te exploiteren en ook anders in te richten. Zo kan men prioriteit geven aan de belangrijkste tram- en metroverbindingen, waardoor men de beschikbare middelen efficiënter inzet. Ook kan het accent worden gelegd op een herkenbaar lijnennet, waardoor het openbaar vervoer aantrekkelijker wordt voor meer mensen. Dat betekent wel dat lijnen die weinig mensen gebruiken, kritisch tegen het licht moeten worden gehouden.

Ruimte voor investeringen

De minister van Infrastructuur en Milieu (IenM) heeft intensief overlegd met de wethouders van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag om te bekijken hoe de aanbestedingen en de besparingen zijn te realiseren. Op basis daarvan heeft de minister uitstel gegeven voor de verplichte aanbesteding van het busvervoer van 2012 tot 2013, waardoor meer tijd ontstaat om de aanbestedingen zorgvuldig te organiseren. Ook heeft zij besloten om extra ruimte te maken voor investeringen in het openbaar vervoer, juist voor die lijnen waar mensen veel gebruik van maken, door vanaf 2015 de korting voor de 3 grote steden met € 23 miljoen te verminderen.

Bescherming personeel vervoerbedrijven

Als een concessie overgaat van het ene naar het andere vervoerbedrijf, moet de nieuwe vervoerder het personeel dat bij die concessie hoort, overnemen met behoud van arbeidsvoorwaarden. Deze bescherming is geregeld in de Wet personenvervoer 2000.

Inspraak reizigersorganisaties

Ook zijn er in de Wet personenvervoer 2000 regels voor inspraak van reizigersorganisaties. Bij het verlenen of wijzigen van een concessie hebben reizigersorganisaties het recht om de regionale overheid advies te geven bij het programma van eisen van de concessie.

Delen op: Twitter, Hyves, Facebook of LinkedIn