Gratie

De koningin kan straffen die door de rechter zijn opgelegd kwijtschelden, verminderen of veranderen: dit heet gratie verlenen. Veroordeelden komen pas in aanmerking voor gratie als hun straf onherroepelijk is. Dit betekent dat er geen mogelijkheid meer is om in beroep te gaan. Daarnaast moet er sprake zijn van nieuwe feiten of omstandigheden waar de rechter geen rekening mee heeft gehouden (denk bijvoorbeeld aan een verslechterde gezondheid van de veroordeelde).

Straffen die in aanmerking komen voor gratie

Het is alleen mogelijk om gratie aan te vragen voor straffen die door de rechter zijn opgelegd en geldboetes van meer dan € 340. Ook de omstandigheden van de veroordeelde moeten gewijzigd zijn.

In het algemeen kan worden gesteld dat hoe zwaarder de straf, hoe kleiner de kans dat er gratie wordt verleend.

Gratieverzoek indienen

Zowel veroordeelden als hun advocaat, reclasseringsambtenaar of familieleden kunnen een gratieverzoek indienen. De veroordeelden moeten wel altijd instemmen met het gratieverzoek en het gratieformulier (mede) ondertekenen.

Dienst Justis behandelt gratieverzoeken. U kunt contact opnemen via telefoonnummer (070)370 4688.

Gratie onder voorwaarden

Gratie wordt meestal onder voorwaarden verleend. Zo kan een gevangenisstraf worden omgezet in een werkstraf, of een werkstraf omgezet in een geldboete. Een andere voorwaarde kan zijn dat er contact moet worden onderhouden met reclassering. Wanneer een veroordeelde zich niet aan de voorwaarden houdt, kan het gratiebesluit worden teruggedraaid. Dit betekent dat de veroordeelde dan alsnog de straf moet uitzitten.