Referentieniveaus taal

Het referentiekader beschrijft wat leerlingen in de verschillende fasen van het onderwijs moeten kunnen en kennen op het gebied van taal.

Taalvaardigheden leerlingen

Kinderen van 12 jaar moeten in staat zijn om de hoofdlijnen uit een mondeling verhaal te halen. Ze moeten leestekens kunnen gebruiken in hun geschreven teksten, maar nog niet het trema of accent. 

In het referentiekader worden 4 onderdelen voor taal onderscheiden:

  • Mondelinge taalvaardigheid. Deze vaardigheid is onderverdeeld in: gespreksvaardigheid, luistervaardigheid en spreekvaardigheid.
  • Leesvaardigheid, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen lezen van zakelijke teksten en lezen van fictionele, narratieve (verhalende) en literaire teksten.
  • Schrijfvaardigheid.
  • Taalbeschouwing en taalverzorging. Hierin wordt beschreven wat leerlingen moeten weten over grammatica en spelling. Ook staan er begrippen in die leerlingen moeten kunnen gebruiken op de verschillende niveaus.

Een voorbeeld: mondelinge taalvaardigheid

Mondelinge taalvaardigheid, leesvaardigheid en schrijfvaardigheid worden niet alleen in algemene termen beschreven. Voor elk onderdeel worden taken gegeven die de leerlingen moeten kunnen uitvoeren. Daarnaast wordt aangegeven aan welke kenmerken die taak moet voldoen.

Het onderdeel luisteren van Mondelinge taalvaardigheid voor het eind van de basisschool staat bijvoorbeeld zo omschreven:

  • Algemene omschrijving: kan luisteren naar eenvoudige teksten over alledaagse, concrete onderwerpen of over onderwerpen die aansluiten bij de leefwereld van de leerling.
  • Taken: luisteren naar instructies. Kan voldoende feitelijke informatie halen uit instructies en aanwijzingen om taken of handelingen uit te kunnen voeren.
  • Kenmerken van de taakuitvoering: kan aantekeningen maken. Kan de informatie gestructureerd weergeven.

Per onderwerp komen meerdere taken en meerdere kenmerken voor. Het aantal verschilt per onderdeel. Een beschrijving van alle referentieniveaus staat in de brochur 'Referentiekader taal en rekenen' die te vinden is op de externe link: website Taal en rekenen. Op deze site staat uitgebreide informatie over de referentieniveaus.