Verlof tijdens tbs

Het verlof is een belangrijk onderdeel van de behandeling van een tbs-gestelde (meestal tbs’er genoemd) en onmisbaar voor een eventuele terugkeer naar de maatschappij. Tijdens zijn verlof kan een tbs-gestelde oefenen met het verblijf buiten de tbs-kliniek. Ook kunnen de behandelaars zo beoordelen of de behandeling goed verloopt. Een tbs-gestelde gaat pas met verlof als hij voldoende vooruitgang heeft geboekt.

Verlofprocedure tijdens tbs

Een tbs-kliniek kan bij de minister van Veiligheid en Justitie een verlofmachtiging aanvragen voor een tbs’er. De verlofaanvraag moet passen in het behandelplan voor de tbs’er. De minister legt de aanvraag voor aan het onafhankelijke externe link: Adviescollege Verloftoetsing Tbs (AVT). Dit college geeft een positief of negatief advies. De externe link: Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) neemt uiteindelijk namens de minister de beslissing. Een verlofmachtiging wordt telkens afgegeven voor 1 jaar en kan op basis van een evaluatie worden verlengd.

De minister kan van een positief advies van AVT afwijken door geen verlof te geven. Geeft de minister een negatief verlofadvies, dan kan DJI niet besluiten om toch verlof te verlenen.

Er zijn 4 verschillende fasen in het verlof:

  • begeleid verlof;
  • onbegeleid verlof;
  • transmuraal verlof;
  • proefverlof.

Begeleid verlof tbs’er

In de eerste fase van verlof mag de tbs’er onder begeleiding naar buiten. Bijvoorbeeld om begeleid boodschappen te doen.

In de regel wordt een tbs-gestelde de eerste paar keer begeleid door een sociotherapeut en een beveiliger. Daarna wordt hij begeleid door 2 sociotherapeuten, zonder beveiliger. Tenslotte begeleidt nog 1 sociotherapeut de tbs-gestelde tijdens het verlof.

Onbegeleid verlof tbs’er

Als het begeleid verlof goed is verlopen, mag de tbs-gestelde op onbegeleid verlof. Dit verlof duurt maximaal zes dagen.

Tijdens het verlof kan de tbs’er:

  • werkervaring opdoen;
  • een opleiding volgen;
  • familie of vrienden bezoeken.

Transmuraal verlof tbs’er

Als het onbegeleid verlof goed is verlopen, mag de tbs-gestelde op transmuraal verlof (verlof ‘buiten de muur’). Hij krijgt dan op afstand begeleiding vanuit de tbs-kliniek. De tbs’er valt nog wel onder de verantwoordelijkheid van de tbs-kliniek en moet zich aan bepaalde afspraken houden. De tbs’er woont tijdens dit verlof buiten de kliniek.

Dit kan zijn:

  • in een zelfstandige woning;
  • in een dependance van de tbs-kliniek;
  • in een regionale instelling voor beschermd wonen (RIBW); 
  • in een psychiatrische instelling.

Proefverlof tbs’er

Tijdens het transmuraal verlof kan een tbs’er laten zien dat het gevaar voor recidive zo ver is teruggebracht dat het verantwoord is om met proefverlof te gaan.

Bij proefverlof houdt de externe link: reclassering toezicht, maar is de tbs-kliniek nog wel verantwoordelijk voor de tbs’er. In deze fase woont de tbs-gestelde zelfstandig, in een RIBW of een psychiatrische instelling. Na deze laatste verloffase kan de rechter de tbs (voorwaardelijk) eindigen.