De Inspectie van het Onderwijs

Het is de wettelijke taak van de Inspectie van het Onderwijs, ook wel onderwijsinspectie genoemd, toezicht te houden op de kwaliteit en de inrichting van het onderwijs op scholen.

De inspectie werkt risicogericht. Eerst gaat zij na of er aanwijzingen zijn dat iets niet goed gaat op een school. Zo kijkt de inspectie naar de resultaten van de leerlingen en hun voortgang in ontwikkeling. De inspectie noemt dat de ‘opbrengsten’ van een school. Voor de analyse van de opbrengsten stelt de inspectie geen absolute norm. Zij zet de opbrengsten van een school af tegen de resultaten van vergelijkbare scholen.

Ook kijkt de inspectie of er klachten zijn van ouders en berichten in de media. Informatie van de school over personeel, de leerlingen en financiën wordt bestudeerd. Op systematische wijze analyseert de inspectie jaarlijks de risico’s van elke school. Deze risicoanalyse leidt niet tot een oordeel over de kwaliteit van het onderwijs, maar tot een inschatting van de risico’s.

Onderzoek Onderwijsinspectie

Wanneer de inspectie risico’s constateert, zoals minder goede resultaten, stelt ze een onderzoek in. Als de resultaten van leerlingen en hun ontwikkeling op een school achterblijven bij andere, vergelijkbare scholen, wil de inspectie weten hoe dat komt. Zij vraagt dan informatie op of voert een onderzoek uit op de school. Scholen zonder aanwijsbare risico’s worden steekproefsgewijs onderzocht.

Bij een onderzoek op een school kijkt de inspecteur in de klas, spreekt leerkrachten en bekijkt de werkwijze van de school. Op basis van dat onderzoek spreekt de inspectie een oordeel uit over de kwaliteit van het onderwijs. De inspectie beoordeelt zo of leerlingen de lesstof, die zij zich eigen moeten maken, ook echt aangeboden krijgen en of daar voldoende tijd voor is. Ook beoordeelt ze of leraren goed uitleggen, de leerprestaties goed volgen en of leerlingen geconcentreerd en met plezier werken.

Als de inspectie tekortkomingen constateert, krijgt een school intensiever toezicht, totdat de problemen zijn opgelost. Elke school wordt ten minste eens in de 4  jaar door een inspecteur bezocht, ook als er geen aanwijsbare risico’s zijn.

Prioriteiten inspectie

De thema’s waar de onderwijsinspectie zich mee bezighoudt, worden bepaald op basis van eigen onderzoek maar ook door signalen vanuit de samenleving en door de politiek. Zo rapporteerde de inspectie de afgelopen jaren verschillende malen over het toenemend aantal leerlingen dat problemen heeft met taal en rekenen (basisvaardigheden).

Ook maakt de inspectie zich zorgen over de hoge uitval van leerlingen en studenten in het voortgezet onderwijs. Voortijdig schoolverlaten krijgt daarom extra aandacht. Een andere prioriteit is de zorg en begeleiding van leerlingen die dat nodig hebben, maar onvoldoende krijgen, zoals leerlingen met leerproblemen of hoogbegaafde leerlingen. De overheid probeert ook voor deze groepen passend onderwijs te verzorgen.

Ook doet de Inspectie van het Onderwijs regelmatig onderzoek naar de onderwijstijd (het aantal uren dat leerlingen onderwijs aangeboden krijgen) in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs.

Kinderopvang

Sinds 2008 houdt de inspectie zogeheten tweedelijnstoezicht op de kinderopvang. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht op de kinderopvang en de Inspectie van het Onderwijs controleert dit toezicht. Uit onderzoek van de inspectie in 2009 blijkt dat tekortkomingen in de kwaliteit van kinderopvangcentra te lang blijven voortbestaan of niet worden opgemerkt. De inspectie ziet erop toe dat gemeenten voor de noodzakelijke verbeteringen zorgen.

Goed burgerschap

Goed burgerschap bevorderen is sinds 2006 een wettelijke opdracht voor scholen. Scholen moeten leerlingen kennis laten maken met verschillende achtergronden en culturen van mensen. Ook moeten leerlingen worden voorbereid op een rol in de samenleving waarbij sociale vaardigheden als discipline en respect van belang zijn. De inspectie ziet erop toe dat dit thema in het onderwijs aan bod komt.

Toezicht op de indicatiestelling

De onderwijsinspectie houdt sinds 2008 toezicht op de indicatiestelling (ook wel leerlinggebonden financiering of ‘rugzak’ genoemd die wordt gedaan door de Commissies voor Indicatiestelling (CvI's).

De inspectie toetst of de regels voor het indiceren van een kind op de juiste manier worden toegepast. Het indiceren gebeurt om te kijken of kinderen in aanmerking komen voor speciaal (voortgezet) onderwijs of kunnen deelnemen aan het reguliere onderwijs.

Vertrouwensinspecteur

De vertrouwensinspecteur van de Inspectie van het Onderwijs heeft meerdere rollen. Hij adviseert en ondersteunt leerlingen, docenten, ouders en andere betrokkenen bij voorvallen van:

  • seksuele intimidatie;
  • seksueel misbruik;
  • en ernstig fysiek of psychisch geweld die met school hebben te maken.

Als een ouder of leerling contact opneemt met de vertrouwensinspecteur, kan deze rekenen op een luisterend oor en een goed advies. Het gesprek is vertrouwelijk. Het slachtoffer of de ouders bepalen of ze vervolgstappen wil zetten om te komen tot een oplossing of dat er aangifte wordt gedaan. De vertrouwensinspecteur staat hen daarin desgevraagd bij. Bij een vermoeden van seksueel misbruik is een school wettelijk verplicht contact op te nemen met de vertrouwensinspecteur.

De vertrouwensinspecteur kan ook worden gebeld met vragen of meldingen over:

  • extremisme;
  • discriminatie;
  • onverdraagzaamheid;
  • fundamentalisme en radicalisering op scholen.

De vertrouwensinspecteur kunt u bereiken via het telefoonnummer: 0900-1113111 (lokaal tarief).

Loket Onderwijsinspectie

Scholen, ouders, studenten, leerlingen, leerplichtambtenaren en anderen kunnen bij het Loket Onderwijsinspectie terecht met vragen over:

  • het toezicht in het algemeen;
  •  over kwaliteit van het onderwijs;
  • over de werkwijze van de inspectie;
  •  of over de website van de inspectie.

Het gaat hierbij om specifieke inspectievragen, voor algemene vragen over onderwijs is Postbus 51 (telefoon 0800-8051) de aangewezen plek. Inhoudelijke vragen over lopende inspectieonderzoeken kunnen scholen aan de betreffende inspectieteams stellen.

Voor meer informatie externe link: over de onderwijsinspectie of voor de onderzoeken naar de kwaliteit van scholen kunt u terecht op de website van de Inspectie van het Onderwijs.