Huwelijksdispensatie en trouwen bij volmacht

Wie wil trouwen moet zich aan bepaalde regels houden. Zo moeten beide partners 18 jaar of ouder zijn. Ook moeten zij allebei persoonlijk voor een ambtenaar van de burgerlijke stand verschijnen om in het huwelijk te treden. Soms wordt van deze regels afgeweken. Er is dan sprake van huwelijksdispensatie en trouwen bij volmacht.

Huwelijksdispensatie

Van huwelijksdispensatie is sprake als de minister van Veiligheid en Justitie (VenJ) partners die jonger zijn dan 18 jaar toestemming geeft te trouwen. De partners moeten dan in elk geval de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt. De minderjarige heeft altijd toestemming nodig van diens ouders of voogd. Als die geen toestemming kan geven, kan de minderjarige de rechtbank om vervangende toestemming vragen. Huwelijksdispensatie is ook te geven aan personen die broer en zus zijn geworden door adoptie of erkenning.

Redenen voor huwelijksdispensatie

Een meisje dat jonger is dan 16 mag wel trouwen als zij een doktersverklaring kan overleggen waaruit blijkt dat zij zwanger is of haar kind al ter wereld heeft gebracht.

Andere redenen om huwelijksdispensatie te verlenen zijn:

  • Een persoon (of beide personen) is ernstig ziek, er is geen kans op genezing en het is de laatste wens om te trouwen, maar de wettelijke leeftijd is niet bereikt.
  • De personen hebben bijna de leeftijd van 18 jaar bereikt, maar zij gaan binnenkort voor langere tijd weg.
  • De personen die willen trouwen zijn broer en zus door adoptie.
  • De personen die willen trouwen zijn broer en zus door erkenning. Voorwaarde is wel dat zij geen bloedverwanten zijn. 

Trouwen bij volmacht

Wanneer een bruidspaar niet persoonlijk voor de (buitengewoon) ambtenaar van de burgerlijke stand kan verschijnen, kan de minister van VenJ het paar vrijstellen. Op verzoek van de aanstaande echtgenoten geeft de minister een vergunning om het huwelijk ‘bij volmacht te doen voltrekken’. Dit betekent dat u iemand anders aanwijst die voor u het huwelijk sluit. Trouwen bij volmacht heet ook wel ‘trouwen met de handschoen’.

De vergunning wordt alleen verstrekt als daar goede redenen voor zijn, zoals:

  • Een van de partijen kan niet komen door verblijf in een gevangenis.
  • Een van de partijen kan niet komen omdat hij/zij ernstig ziek is waardoor hij/zij niet in staat is om te reizen.
  • Een van de partijen is niet in staat om te reizen en dat ook in de toekomst niet is.     

Iemand die een niet-Nederlandse nationaliteit heeft in aanmerking komen voor een vergunning als zijn of haar nationale recht deze mogelijkheid ook kent.

Volmachtakte om huwelijk te sluiten

Degene die als gevolmachtigde voor een van de echtelieden het huwelijk sluit, moet daarvoor een volmachtakte hebben die is opgemaakt door de notaris. Aan de gevolmachtigde worden geen bijzondere vereisten gesteld.

Procedure huwelijksdispensatie of trouwen bij volmacht

Een verzoek tot huwelijksdispensatie of trouwen bij volmacht moet worden ingediend bij de minister van VenJ. Dit kan via het volgende adres:

Dienst Justis
Team Koninklijke Besluiten
Postbus 20300
2500 EH Den Haag

Verzoek afgewezen

Als een verzoek om huwelijksdispensatie of trouwen bij volmacht wordt afgewezen, kunt u op grond van de Algemene wet bestuursrecht bezwaar indienen bij de Dienst Justis. Na bezwaar is het mogelijk om in beroep (bij de rechtbank) en hoger beroep te gaan (bij de Raad van State).  

Vragen en opmerkingen

Voor vragen of opmerkingen over huwelijksdispensatie en trouwen bij volmacht kunt u contact opnemen met:

Integraal Contact Centrum
Dienst Justis
Ministerie van Veiligheid en Justitie
Telefoon: (070) 370 65 37
E-mail: frontdesk@minjus.nl

Documenten en publicaties

Twee mensen lopen hand in hand over het strand.

Verantwoordelijk ministerie