Vraag en antwoord

Welke gevolgen hebben huwelijk, samenwonen of partnerschap bij de geboorte van een kind?

Bij de geboorte van een kind zijn er belangrijke verschillen tussen het huwelijk van man en vrouw aan de ene kant en het huwelijk van 2 vrouwen of 2 mannen, een geregistreerd partnerschap en samenwonen aan de andere kant. Alleen bij een huwelijk tussen man en vrouw zijn beide echtgenoten van rechtswege (automatisch) de ouders van het kind, in alle andere gevallen niet.

Huwelijk man en vrouw

Als een vrouw en een man met elkaar trouwen en in dit huwelijk een kind wordt geboren, zijn zij van rechtswege (automatisch) de ouders van het kind. De vrouw uit wie het kind wordt geboren, is de moeder. De wet ziet de echtgenoot van de moeder als de vader. Door het huwelijk ontstaan tussen de echtgenoten en het kind alle familierechtelijke banden. Het bestaan van familierechtelijke banden tussen ouder en kind heeft gevolgen voor onder andere de achternaam van het kind, het gezag, het omgangsrecht, de nationaliteit en het erfrecht.

Familierechtelijke betrekkingen bij andere samenlevingsvormen van man en vrouw

Bij alle andere samenlevingsvormen dan het huwelijk tussen man en vrouw ontstaan door de geboorte van een kind alleen familierechtelijke betrekkingen tussen moeder en kind. Familierechtelijke betrekkingen van het kind met de partner van de moeder kunnen er komen door erkenning of adoptie. De hoofdregels bij andere samenlevingsvormen dan het huwelijk van een man en een vrouw zijn als volgt:

  • De vrouw die het kind baart, is volgens de wet de moeder van het kind.
  • De man die het kind erkent, is volgens de wet de vader van het kind.
  • Wanneer een man het kind erkent van een ongehuwde vrouw waarmee hij geen geregistreerd partnerschap is aangegaan, leidt dat niet automatisch tot ouderlijk gezag voor de vader. Daartoe is nodig dat beide ouders het gezag aanvragen.
  • Tussen een kind en een niet-ouder die het kind verzorgt en opvoedt, bestaan geen familierechtelijke banden. Die kunnen er komen door erkenning of adoptie.
  • Ouder en niet-ouder kunnen in gelijke mate verantwoordelijk worden voor de verzorging en opvoeding van een kind, door het uitoefenen van gezamenlijk gezag over het kind.

Voorbeelden andere samenlevingsvormen en gevolgen gezag

Hieronder vindt u een aantal voorbeelden van de mogelijkheden die de hoofdregels in de praktijk bieden voor andere samenlevingsvormen dan het huwelijk van een man en een vrouw:

  • Als een vrouw en man samenwonen en er wordt een kind geboren, is de vrouw de moeder van het kind. De man kan het kind erkennen en is dan de vader van het kind. Samen met de moeder kan hij gezamenlijk gezag over het kind aanvragen. Als de moeder dit niet wil, kan de man het aan de rechter vragen.
  • Als een vrouw en man een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan en er wordt tijdens het geregistreerd partnerschap een kind geboren, dan is de vrouw de moeder van het kind. Als hij het kind heeft erkend, heeft de vader evenals de moeder automatisch (van rechtswege) het gezag over het kind.
  • Binnen een relatie van 2 vrouwen (duomoeders) krijgt er 1 een kind. De vrouw uit wie het kind wordt geboren is de moeder. De andere vrouw is niet van rechtswege de moeder van het kind, ook niet wanneer zij de echtgenote is van de moeder. Zij zal, om in familierechtelijke betrekking tot het kind te komen, het kind moeten adopteren. Erkennen van een kind door een vrouw is dus niet mogelijk.
  • 2 mannen voeden samen een kind op, één van hen is de vader van het kind. Wanneer mogelijk en gewenst kan zijn partner het kind adopteren of zij kunnen gezamenlijk gezag aanvragen.
  • Een man heeft een kind en woont samen met zijn vriendin. Zijn kind woont bij hen. De man kan samen met zijn vriendin gezamenlijk gezag aanvragen. In bijzondere gevallen kan de vriendin het kind adopteren.

Andere vragen