Veiligheid personeel

Begin 2009 was er een aantal ernstige geweldsincidenten in het openbaar vervoer. Buschauffeurs werden mishandeld en beroofd, NS-medewerkers werden in elkaar geslagen. De overheid heeft daarna extra stappen gezet om de veiligheid van het personeel te versterken.

Het kabinet is van plan de veiligheid in het openbaar vervoer te verbeteren. Werkgevers in het openbaar vervoer nemen de aangifte over van werknemers die slachtoffer zijn geworden van geweld. 

Maatregelen voor veiligheid personeel

Er is een pakket van maatregelen opgesteld om de persoonlijke veiligheid van werknemers in het openbaar vervoer te verbeteren (zie Eindrapport Taskforce Veiliger Openbaar Vervoer).

Het gaat om de volgende maatregelen:

  • Afspraken in CAO's en aanbestedingen: in concessies aan vervoerbedrijven komen basiseisen voor sociale veiligheid te staan. Vakbonden en werkgevers maken afspraken over sociale veiligheid in CAO's van vervoerbedrijven.
  • Strenger optreden: het overtreden van een reisverbod wordt strafbaar. Ook krijgen vervoerbedrijven meer ruimte om een verblijfsverbod op te leggen en te handhaven. Buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA's), zoals hoofdconducteurs, krijgen meer bevoegdheden.
  • Meer samenwerking: vervoerbedrijven werken toe naar een uniforme registratie van incidenten. Stads- en streekvervoerders en politie overleggen vaker en wisselen meer informatie uit. Gemeenten en vervoerbedrijven wisselen informatie uit over lokale veiligheid. 
  • Meer veiligheidsteams: veiligheidsteams van stadsvervoerbedrijven gaan ook controleren in het streekvervoer in hetzelfde gebied. Verder komen er extra veiligheidsteams in het stads- en streekvervoer.
  • Meer camera's op probleemlijnen in het streekvervoer.
  • Meer ondersteuning: vervoerbedrijven krijgen ondersteuning en advies bij het verhalen van de schade op de dader. Ook zorgt de politie dat werkgevers en werknemers sneller en makkelijker aangifte kunnen doen bij bedreiging of geweld.
  • Een publiekscampagne over waarden en normen in het openbaar vervoer.
  • Een opleiding in gastheerschap en het afremmen van agressie en geweld voor buschauffeurs in het streekvervoer.
  • Sneller straffen: in Tilburg en Amersfoort loopt de pilot 'Weekendje weg', waarin de politie verdachten van geweld in het uitgaansleven meteen oppakt, 3 dagen in de cel zet en zorgt dat het onderzoek naar het misdrijf binnen die 3 dagen rond is. Dit project gaat ook in het openbaar vervoer van die steden draaien.

Taskforce Veiliger Openbaar Vervoer

Vervoerbedrijven, de NS, de vakbonden, de politie, het Openbaar Ministerie (OM), gemeenten, provincies en de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Veiligheid en Justitie (VenJ) en Infrastructuur en Milieu (IenM) voeren deze maatregelen samen uit. Zij werken samen als de Taskforce Veiliger Openbaar Vervoer.

Uitwerking maatregelen

Sinds het najaar van 2010 worden de maatregelen uitgewerkt. In februari 2011 is een van de belangrijkste maatregelen officieel van start gegaan: de pilots met teams van extra toezichthouders.

De maatregel om sociale veiligheid vast te leggen in aanbestedingen wordt verder uitgewerkt door een werkgroep, onder leiding van het ministerie van BZK. Voorstellen voor de inhaalslag van camera's in bussen konden tot 1 mei 2011 worden ingediend. De eerste voorstellen zijn al gehonoreerd.

Veilige Publieke Taak

Daarmee zijn alle maatregelen van de Taskforce in uitvoering. De Taskforce houdt de voortgang van de uitvoering in de gaten. Met de voortgangsrapportage Veilige Publieke Taak wordt 2 keer per jaar gerapporteerd over voortgang en effecten van de Taskforce.

Extra toezichthouders in regio's Zuid en Midden

Op initiatief van de Taskforce zijn er vanaf voorjaar 2011 4 extra teams van elk 15 toezichthouders bijgekomen om ongewenst gedrag in de bus, zoals agressie en geweld, aan te pakken. De toezichthouders worden ingezet in de OV-regio's Zuid en Midden. Deze regio's zijn geselecteerd op suggestie van de betrokken regio's en vervoerbedrijven.

Nieuw is dat de toezichthouders bij verschillende vervoerbedrijven worden ingezet. Als proef gaan de vervoerders nauw samenwerken, zodat het werkgebied van de toezichthouders groter wordt. Daarnaast worden de toezichthouders straks ingezet op plaatsen en tijdstippen waar de noodzaak het grootst is. Dat gebeurt op basis van actuele registratie van incidenten. Het experiment duurt een jaar.

Documenten en publicaties

Extra toezichthouders voor veiliger streekvervoer

Werknemers, maar ook reizigers in het streekvervoer rond een aantal middelgrote steden in het zuiden en midden van het land kunnen ...

Nieuwsbericht | 24-02-2011 | BZK

Eindrapport Taskforce Veiliger Openbaar Vervoer

Beleidsnota | 18-09-2009 | IenM