Veiligheidsregio

In een veiligheidsregio werken de brandweer, de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR), de politie en gemeenten samen voor een effectieve voorbereiding op en bestrijding van crises en rampen. Er zijn 25 regio's die de aanpak regelen van grote ongelukken, rampen en crises zoals overstromingen, uitbraak van besmettelijke ziektes en terrorisme.

Samenwerking in de veiligheidsregio

De cafébrand in Volendam in de oudejaarsnacht van 2000, en de vuurwerkramp in Enschede in datzelfde jaar, maakten duidelijk dat gemeenten vaak te klein zijn om zich goed voor te bereiden op grote branden en rampen. Bovendien beperken crises zich vaak niet tot één gemeente. Denk bijvoorbeeld aan grootschalige stroomuitval, uitbraak van ziektes als varkenspest en Mexicaanse griep of een ongeluk met een kerncentrale. Om de bestuurlijke en operationele slagkracht te vergroten en daarbij de kwaliteit van hulpverlening te verbeteren, heeft de overheid 25 veiligheidsregio's ingesteld, die samenvallen met de bestaande politieregio's.

In een veiligheidsregio werken gemeenten en hulpdiensten samen met andere instanties, de zogeheten crisispartners. Dat zijn bijvoorbeeld:

  • waterschap;
  • Openbaar Ministerie (OM);
  • Regionale Diensten van Rijkswaterstaat;
  • Regionaal Militair Commando (RMC): leger.

Daarnaast zijn er nog andere (private) organisaties die door hun essentiële functie in de samenleving, hun expertise en capaciteiten een belangrijke rol kunnen spelen bij de crisisbeheersing. Bijvoorbeeld:

  • ziekenhuizen;
  • Koninklijke Nederlandse Reddingsmaatschappij (KNRM);
  • Rode Kruis;
  • ProRail, NS;
  • bedrijven: energiebedrijven (stroomuitval), industrie (chemisch ongeluk).

In de brochure Veiligheidsregio’s: hoe, wat en waarom staat onder meer een overzicht van alle regio’s.

Websites veiligheidsregio’s

Bestuur veiligheidsregio

Het bestuur van de veiligheidsregio bestaat uit alle burgemeesters in een bepaalde regio.

  • Voorzitter is de korpsbeheerder; de burgemeester is verantwoordelijk voor de politie in een regio.
  • De hoofdofficier van justitie en de voorzitter van het waterschap worden standaard uitgenodigd.
  • Andere crisispartners worden uitgenodigd als dat van belang is.
  • Besluitvorming vindt plaats bij meerderheid van stemmen.
  • Staken de stemmen, dan is de stem van de korpsbeheerder doorslaggevend.
  • De burgemeester vertegenwoordigt zijn gemeente in de veiligheidsregio en legt daarover verantwoording af in zijn eigen gemeenteraad.

De voorzitters van alle 25 veiligheidsregio's zijn vertegenwoordigd in het zogeheten externe link: Veiligheidsberaad. Het bestuur speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van de veiligheidsregio's. Naast het overlegorgaan voor de veiligheidsregio's is het Veiligheidsberaad ook aanspreekpunt voor de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) om afspraken te maken op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing.

De externe link: Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) toetst de kwaliteit van veiligheidsregio's. Ze kijkt bijvoorbeeld of er duidelijke afspraken zijn over de opkomsttijden van de brandweer. Dat is de tijd die de brandweer nodig heeft om na een melding op de plaats van een incident aan te komen.

Taken bestuur veiligheidsregio

De taken van het bestuur van de veiligheidsregio zijn onder meer:

  • opstellen risicoprofiel: inventarisatie van de kans op branden, rampen en crises;
  • adviseren over het voorkomen van branden, rampen en crises, bijvoorbeeld aan bedrijven;
  • organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
  • aanschaf en onderhoud gemeenschappelijk materieel: brandweerwagens, ambulances;
  • functioneren brandweer;
  • functioneren GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio);
  • functioneren meldkamer;
  • opstellen regionaal crisisplan;
  • inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en andere relevante diensten en organisaties.

Taken gemeente bij ramp

Bij een lokale ramp of ongeluk is de burgemeester de plaatselijke opperbevelhebber. Dat blijft ook zo in de veiligheidsregio. Hij stuurt de politie, brandweer en ambulances (officieel: geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de Regio of GHOR-diensten) aan. Als meerdere gemeenten bij een ramp of crisis zijn betrokken dan coördineren zij onderling de rampbestrijding. Daarnaast is de gemeente bij incidenten ook verantwoordelijk voor zorg aan de eigen bevolking. Deze zorg bestaat bijvoorbeeld uit:

  • voorlichting aan de bevolking over een gevaarlijke situatie;
  • opvang van slachtoffers en familie;
  • opruimen, registratie en afhandelen schade;
  • omgevingszorg (milieu).

Betere communicatie politie, brandweer, ambulances met C2000

Omdat in het verleden bleek dat hulpdiensten als brandweer, politie en ambulances niet goed met elkaar konden communiceren, is in 2000 het digitale communicatienetwerk C2000 van start gegaan. Hulpverleners kunnen elkaar hiermee snel en eenvoudig bereiken. Ook is het systeem beschermd tegen afluisteren. Als enig land in de wereld heeft Nederland alle hulpverleningsdiensten geïntegreerd in één netwerk.

C2000 is een gesloten netwerk en alleen toegankelijk voor:

  • politie;
  • brandweer;
  • ambulancediensten;
  • reddingbrigades;
  • douane;
  • Koninklijke Marechaussee.

Op ongeveer 60 plaatsen in Nederland blijkt C2000 nog onvoldoende dekking te hebben waardoor hulpdiensten niet bereikbaar kunnen zijn. Daarom komen er in 2011 en 2012 extra zendmasten bij om de problemen te verhelpen. Samen met andere maatregelen trekt de overheid hier ongeveer € 50 miljoen voor uit. De maatregelen staan in het Voortgangsbericht aan de Tweede Kamer (16 februari 2010) en zijn genomen op basis van onderzoek van de Expertgeroep C2000 naar de mogelijkheden om het systeem te verbeteren.

Meldkamer

De overheid wil de kwaliteit van de dienstverlening van meldkamers verhogen. Hiervoor zou 1 meldkamerorganisatie moeten komen voor de politie, de brandweer en de ambulances in heel Nederland. Deze landelijke meldkamer moet uiteindelijk de huidige 30 regionale meldkamerorganisaties van de hulpdiensten vervangen. Samen met de betrokken instanties overlegt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en het Veiligheidsberaad op dit moment hoe de meldkamer van de toekomst eruit moet zien.