Beroepsvisserij in Nederland

Jaarlijks vangen Nederlandse vissers ongeveer 450.000 ton vis, waarbij tong en schol de meest gevangen soorten zijn.

Soorten visserij

Er zijn 4 soorten beroepsmatige visserij:

  • Noordzeevisserij
    Noordzeevisserij is de grootste en economisch belangrijkste visserijsector. De Noordzeevisserij vindt vooral plaats met kotters (relatief kleine zeevisserijschepen). De belangrijkste soorten waarop wordt gevist, zijn tong en schol. Dat gebeurt door grote netten over de zeebodem te slepen (boomkorvangst). Maar er zijn ook duurzamere methoden in opkomst. Jaarlijks brengt de Noordzeevisserij ongeveer € 252 miljoen op.
  • Kustvisserij
    Kustvisserij vindt plaats in de zone vanaf het strand tot 12 zeemijl (ongeveer 21 kilometer) uit de kust. Zeeuwse kustvissers richten zich vooral op mosselen. Ze vangen mosselzaad (kleine mossellarven) in de Waddenzee en zetten die uit op speciale kweekpercelen in Zeeland om te groeien. Uiteindelijk kunnen zij dan als mosselen worden geoogst. In Friesland en Groningen zijn de kustvissers gespecialiseerd in de vangst van garnalen. Mosselvisserij en garnalenvisserij leveren jaarlijks ongeveer € 120 miljoen op. In de Zeeuwse Delta (op percelen op Oosterschelde en Grevelingenmeer) vindt de kweek van oesters plaats. De oesters leveren jaarlijks ongeveer € 20 miljoen op.
  • Binnenvisserij
    Visserij op binnenwateren gebeurt op het IJsselmeer (inclusief het Markermeer), de Randmeren rond het IJsselmeer, de grote rivieren, meren en andere wateren, voornamelijk in Friesland, Noord-Holland, Zeeland en Zuid-Holland. De vangst bestaat vooral uit paling, (snoek)baars en spiering. Binnenvisserij zet jaarlijks ongeveer € 15 miljoen om.
  • Grote zeevisserij
    Buiten de Noordzee vissen 13 vriestrawlers (grote, geautomatiseerde vissersschepen die de vis direct invriezen) op onder meer haring en makreel. Deze trawlers vissen in Europese en Afrikaanse wateren en in de Stille Oceaan. De gevangen vis wordt op de schepen schoongemaakt en ingevroren. De jaarlijkse opbrengst van grote zeevisserij is ongeveer € 142 miljoen.

Vernieuwing en sanering visserij

In typische vissersplaatsen zoals Urk en Lauwersoog, ligt de werkgelegenheid voor een groot deel in de visserijsector. Tegelijkertijd staat de sector onder druk door teruglopende vangsten en stijgende brandstofkosten.

De Rijksoverheid probeert de sector duurzamer te maken en tegelijkertijd de inkomsten van vissers ook in de toekomst te verzekeren. Daarom hebben Nederland en de Europese Unie (EU) voor de periode 2007-2013 een bedrag van € 120 miljoen gereserveerd voor vernieuwing en sanering in de visserij. Dit geld komt uit het externe link: Europees Visserijfonds.

Zo wordt aquacultuur, waarbij vis speciaal voor consumptie wordt gekweekt in afgesloten bassins, extra gestimuleerd met subsidies en onderzoek. Net als vernieuwende vistechnieken die voor minder milieuschade zorgen.

Het externe link: DR-loket biedt een overzicht van alle subsidies voor visserij.

Vangstverbod paling en wolhandkrab

Vanaf 1 april 2011 geldt in sommige wateren in Nederland een vangstverbod op paling en wolhandkrab. Op die locaties bevatten de paling en wolhandkrab te veel dioxine en dioxineachtige PCB's (polychloorbifenylen).

Te veel dioxine is schadelijk voor de gezondheid van mensen. Vanwege de voedselveiligheidsnormen mogen de paling en de wolhandkrab niet in de handel worden gebracht.

Wateren vangstverbod vastgesteld

De staatssecretaris heeft de wateren vastgesteld waar het vangstverbod gaat gelden. Het is verboden om:

  • bepaalde vistuigen te gebruiken;
  • in het bezit te zijn van paling of wolhandkrab in of in de buurt van de aangewezen gebieden.

Vissen met een hengel wordt niet verboden. Vissers die op andere vissoorten vissen, maar daarbij een paling of wolhandkrab vangen, moeten het dier direct terugzetten in het water.

Verbod voor beroepsvissers en sportvissers

Het verbod geldt gedurende het hele jaar, voor iedereen. Dus voor beroepsvissers en sportvissers. Beroepsvissers die het verbod overtreden, kunnen een straf krijgen of een boete van maximaal € 76.000. Voor sportvissers bedraagt de boete maximaal € 19.000.

Naar schatting 85 vissers worden door het vangstverbod geraakt. Vissers die niet meer op aal- en wolhandkrab mogen vissen omdat de vis is vervuild met dioxine, kunnen een tegemoetkoming krijgen. De vissers kunnen een tegemoetkoming krijgen voor kosten die zijn gemaakt voor afschrijvingen op bijvoorbeeld fuiken, vaartuigen, onroerend goed en transportmiddelen, voor personeelskosten, voor verzekeringen en huur en voor financieringskosten.

Visserij en Europa

De lidstaten van de EU voeren een Gemeenschappelijk visserijbeleid. Zo bepalen de EU-visserijministers bijvoorbeeld hoeveel van een bepaalde vissoort gevangen mag worden, de visquota. Deze quota mag elk land dan weer zelf verdelen onder zijn vissers. 

Documenten en publicaties

Bleker verbiedt vangst paling en wolhandkrab in met dioxine vervuilde wateren

Staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) heeft de wateren gemarkeerd waar een ...

Nieuwsbericht | 08-03-2011 | EL&I

Perspectief voor een duurzame visserij, Het Europese Visserij Fonds (2007-2013) in kort bestek

Verkorte versie van het Operationeel Programma van het Europese Visserij Fonds. De maatregelen die uit dit Fonds gefinancierd ...

Brochure | 04-03-2008 | EL&I

Vis, als duurzaam kapitaal

Nederlandse visie op de toekomst van het Europees visserijbeleid. Voorafgaand aan het opstellen van deze visie heeft er een brede ...

Rapport | 22-01-2010 | EL&I