Duurzame visserij

Overbevissing vormt een bedreiging voor het leven in de zee en de binnenwateren. Daarom probeert de overheid samen met de visserijsector nieuwe manieren van vissen te ontwikkelen die goed zijn voor de economie en de schade aan de natuur beperken.

Pulskor

Bij het vissen op platvis (tong, schol, schar) slepen vissers ijzeren kettingen over de zeebodem (boomkorvangst). Hierdoor schrikken de vissen op en komen zij in het net terecht. De zeebodem wordt hierdoor omgewoeld. Dit betekent vaak het einde van ander leven op de bodem, zoals wieren en schelpdieren. Ook verbruiken de schepen bij deze vismethode veel brandstof.

Een nieuwe methode om tong en schol te vangen, is de pulskor. In plaats van kettingen, gebruikt de pulskor een soort vliegend tapijt vol elektronica dat kleine stroomstootjes (pulsen) naar de bodem stuurt. Hierdoor schrikken schol en tong op en worden ze gevangen. De bodem wordt niet omgewoeld en wieren, schelpdieren en andere organismen lopen geen schade op.

Mosselzaadinvanginstallaties

De bevissing van mosselzaadbanken op de bodem van de zee heeft negatieve gevolgen voor andere dier- en plantsoorten. Ook wordt mosselzaad steeds schaarser. Afgesproken is dat de mosselsector zal overgaan op andere visserijmethoden, vooral mosselzaadinvanginstallaties (MZI'’s). De overgang moet in 2020 zijn afgerond.

Bij mosselzaadinvanginstallaties wordt het zaad niet meer opgevist van de bodem, maar ingevangen op net- of touwconstructies. Het zaad wordt vervolgens overgebracht naar mosselkweekpercelen. De afgelopen jaren zijn experimenten met deze installaties uitgevoerd. Deze blijken zowel economisch als ecologisch een goed perspectief te bieden.

Zo hebben de mosselzaadinvanginstallaties in 2010 ruim 9 miljoen kilo jonge mosselen gevangen. Dit is bijna een kwart van de gemiddelde oogst van de zaadvisserij in de Waddenzee. De vrees dat toeristen de stranden zouden mijden vanwege de MZI’s voor de kust, is niet terecht. Dit blijkt uit onderzoek

Mosselvisserij: nu en in de toekomst
  • Download deze video

  • Uitgeschreven tekst

    Marinos Padmos: We zijn hier op de Oosterschelde en dit is boven een van onze percelen, dit is ons mosselperceel Hamma-102, en we hebben hier een mosselzaadinvanginstallatie liggen.

    Voice-over: Duurzame mosselvangst is de komende jaren een belangrijk punt op de agenda van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

    Minister Verburg: Nederlandse mosselen zijn heerlijk en zijn ook wereldberoemd. We willen graag over 25 jaar nog lekkere Nederlandse mosselen kunnen eten. En daarvoor is nodig dat ze op een andere manier gevangen worden.

    Voice-over: De traditionele manier van mosselvissen waarbij de mossels van de bodem van de zee worden geschraapt, wordt de komende jaren vervangen door mosselzaad invanginstallaties. Die zijn beter voor het milieu. Mzi's zijn drijvende systemen. Ze sparen de zeebodem wanneer de mossels geoogst worden.

    Minister Verburg: We vinden het heel belangrijk dat onze natuur mooi is, of dat nu op land is of in de zee: daar hebben we goed voor te zorgen. Als je dan de mosselen van de bodem haalt, dan beroer je daarmee de bodem en dat is op de lange duur niet goed. Dus zeggen we: als je nu een nieuwe methode kunt vinden waarbij de mosselen zich niet op de bodem bevinden en je dus niet de bodem hoeft te beroeren, maar je kunt die mosselen van een touw halen of van iets anders ophalen waar ze zich aan hechten en waar ze ook een goed leven hebben, dan is dat beter want dan laat je de bodem met rust en dan laat je gewoon die natuur ook zijn gang gaan.

    Marinos Padmos: Het is de bedoeling dat stapsgewijs die bodemzaadvisserij minder wordt, terwijl de mosselzaadinvang meer wordt. Maar dat wordt ge�valueerd en afhankelijk van de resultaten vindt die transitie plaats.

    Voice-over: Het aantal hectaren mosselpercelen in de Waddenzee en de Oosterschelde wordt vanaf komend jaar tot en met 20137 jaarlijks uitgebreid. Nu leveren mzi's ruim vijf en een half miljoen kilo mosselen op. Het ministerie denkt dat in 2013 zeker 16 miljoen kilo opgevist kan worden.

    Minister Verburg: We houden natuurlijk precies in de gaten wat er gebeurt ook met de ontwikkeling van de natuur en of deze invangmethode ook goed gaat. Mosselorganisaties, mosselvissers en natuurorganisaties zitten daarbij samen met mij aan tafel en wij houden de vinger aan de pols omdat we en de natuur mooi willen houden, maar toch ook de mosselsector instand willen houden.

    Voice-over: Het is de bedoeling dat de traditionele manier van mosselvissen in 2020 volledig is vervangen door de moderne mosselzaadinvanginstallaties.

    Minister Verburg: Nederland is absoluut koploper als het gaat om deze nieuwe en meer duurzame methode van mosselvissen, en daar ben ik ongelooflijk trots op.

Aalbeheerplan

Paling wordt steeds zeldzamer. Om ervoor te zorgen dat de vissoort niet uitsterft, heeft het Rijk een gedeeltelijk vangstverbod ingesteld. Van 1 september tot en met 30 november mag er niet op aal (paling) worden gevist. In deze periode trekt de aal naar zee. Het verbod geldt voor alle binnenwateren en kustwateren en voor alle beroepsvissers.

Daarnaast mogen glasaal (jonge paling) en aal sinds april 2009 slechts nog onder beperkingen worden verkocht aan landen buiten de Europese Unie.

Visstandbeheercommissies

In externe link: Visstandbeheercommissies maken sport- en beroepsvisserij en beheerders van terreinen en wateren voor een bepaald gebied afspraken over het beheer van de visstand.

De commissies stellen hiervoor een gezamenlijk visplan op. Dit plan beschrijft hoe de visserij en het beheer daarvan wordt uitgevoerd. Daarnaast kan de commissie actief zijn als platform voor overleg over beleid, onderzoek en adviezen.

Visstandbeheercommissies zijn verplicht op de rivieren, meren en waterwegen die eigendom zijn van het Rijk (Staatswateren). Voor niet-Staatswateren (regionale wateren) zijn visstandbeheercommissies niet verplicht.

Het Visserij Innovatie Platform

Het externe link: Visserij Innovatie Platform ondersteunt vernieuwende ideeën van vissers met subsidies en het verspreiden van kennis.

Het Platform heeft al een aantal projecten gefaciliteerd, bijvoorbeeld de ontwikkeling van een computerprogramma dat ervoor zorgt dat vissers hun netten zo efficiënt mogelijk uitzetten; dat scheelt brandstof en zorgt voor minder bijvangst (vangst van een andere vis- of diersoort dan waarop wordt gevist).

Documenten en publicaties

Nieuwe toestemmingen pulsvisserij

Twintig vissers hebben van staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) toestemming ...

Nieuwsbericht | 16-05-2011 | EL&I

Kamerbrief over verontreinigde aal ihk van het wetsvoorstel over de Tijdelijke wijziging van de Visserijwet 1963

De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie informeert de Eerste Kamer waarom er niet gekozen is voor een ...

Kamerstuk | 08-04-2011 | EL&I

Ministerie van EL&I geeft impuls aan duurzame vis

Het ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) ondersteunt 7 projecten in de visketen die werken aan ...

Nieuwsbericht | 01-12-2010 | EL&I

Maatschappelijke Innovatieagenda Duurzame Agro- en Visserijketens

In deze agenda wordt geprobeerd oplossingen te vinden voor maatschappelijke knelpunten die samenhangen met agro- en ...

Rapport | 12-06-2009 | EL&I

VIP: dertig innovatieprojecten voor een duurzame visketen

Publicatie van het Visserij Innovatieplatform (VIP) met dertig innovatie- en samenwerkingsprojecten waaraan de minister van LNV ...

Rapport | 02-06-2009 | EL&I

Evaluatie Visserij Innovatie Platform

Onderzoek naar de ontwikkeling van het innovatieklimaat in de Noordzeevisserij. De sector is meer bereid om oplossingen te zoeken ...

Rapport | 28-09-2009 | EL&I

Verslag Maatschappelijk Debat over duurzame visserij

Verslag van het Maatschappelijk Debat over duurzame visserij op 26 januari 2010 in Nieuwspoort in Den Haag. Aanleiding van het ...

Brochure | 28-01-2010 | EL&I

Ruimte voor mosselzaadinvanginstallaties (MZI's)

Startnotitie voor het beleidsproces opschaling mosselzaadinvanginstallaties (MZI's)

Beleidsnota | 18-12-2008 | EL&I

Nederlands aalbeheerplan

Kamerbrief waarin minister Verburg de Kamer op de hoogte stelt van aanpassingen van het aalbeheerplan. De palingvisserij zal voor ...

Kamerstuk | 14-07-2009 | EL&I

Aalbeheerplan

Kamerbrief over het aangepaste Nederlandse Aalbeheerplan. Het visverbod in de maanden september en oktober vervalt. In plaats ...

Kamerstuk | 03-04-2009 | EL&I

Visrechten-uitgiftebeleid voor de beroeps- en sportvisserij op de staatsbinnenwateren

Document met de procedures en spelregels van het uitgiftebeleid voor visrechten op de staatsbinnenwateren.

Rapport | 28-04-2009 | EL&I